Art. 117

Brzmienie zmienione z dniem 2 września 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 117 Kodeksu karnego wykonawczego
Art. 117.
§ 1. Skazanego, u którego stwierdzono uzależnienie od substancji psychoaktywnej, a także skazanego za przestępstwo określone w art. 197–203 Kodeksu karnego popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych obejmuje się, za jego zgodą, odpowiednim leczeniem lub rehabilitacją.
§ 2. W razie braku zgody, o której mowa w § 1, w przedmiocie obowiązku poddania się przez skazanego leczeniu lub rehabilitacji orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć się w zakładzie karnym. W posiedzeniu ma prawo wziąć udział prokurator, skazany oraz jego obrońca. Wniosek o orzeczenie obowiązku poddania się przez skazanego leczeniu lub rehabilitacji może złożyć również dyrektor zakładu karnego.
§ 3. Obowiązek poddania się przez skazanego leczeniu lub rehabilitacji można orzec na czas określony, każdorazowo niedłuższy niż 2 lata.
§ 4. Sąd penitencjarny zmienia lub uchyla obowiązek poddania się przez skazanego leczeniu lub rehabilitacji w wypadku zmiany lub ustania podstaw jego wykonywania.
§ 5. W przedmiocie zmiany lub uchylenia obowiązku poddania się przez skazanego leczeniu lub rehabilitacji orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć się w zakładzie karnym. W posiedzeniu ma prawo wziąć udział prokurator, skazany oraz jego obrońca. Wniosek o zmianę lub uchylenie obowiązku poddania się przez skazanego leczeniu lub rehabilitacji może złożyć również dyrektor zakładu karnego.
§ 6. Wniosek skazanego lub jego obrońcy o zmianę lub uchylenie obowiązku poddania się przez skazanego leczeniu lub rehabilitacji złożony przed upływem 6 miesięcy od wydania postanowienia w przedmiocie tego obowiązku można pozostawić bez rozpoznania.
§ 7. Na postanowienie w przedmiocie obowiązku poddania się przez skazanego leczeniu lub rehabilitacji przysługuje zażalenie. Zażalenie przysługuje także dyrektorowi zakładu karnego.

art. 117 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)

art. 117 k.k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 listopada 2012 r., III KO 71/12

   …porządkową (por. postanowienie SN z 29.01.2008 r., Prok. i Pr. dodatek nr 1 , poz. 27), postanowienie o objęciu skazanego leczeniem w trybie art. 117 k.k.w. ( por. postanowienie SN z 16.09.2008 r., OSNKW 2008, nr 12, poz. 98). W przedstawionej sytuacji, skoro nie jest dopuszczalny wniosek o…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 listopada 2008 r., II KO 55/08

   …odnosi się przy tym do wszystkich orzeczeń 5 wykonawczych, wydanych na podstawie przepisów tego Kodeksu (a więc i wydanych w oparciu o art. 117 k.k.w.), w tym także, gdy ich materialna podstawa jest zawarta w Kodeksie karnym, jeżeli tylko tryb postępowania określają przepisy Kodeksu karnego…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 września 2008 r., IV KO 108/08

   …k.k.w.”. W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania, w przedmiocie objęcia leczeniem w trybie art. 117 k.k.w. nie podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Treść przepisów zawartych w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. wskazuje…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 marca 2009 r., IV KO 35/09

   …Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. nie obejmuje postępowania w przedmiocie objęcia leczeniem w trybie art. 117 k.k.w. Przewodniczący: sędzia SN W. Kozielewicz (sprawozdawca). Sędziowie: SN D. Świecki, SA (del. do SN) E. Wildowicz. Sąd Najwyższy w sprawie…

5. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, postanowienie z 18 lutego 2014 r., II AKzw 41/14

   …stanu prawnego (zob. postanowienie SN z 29.09.2010r., IV KK 255/10, LEX nr 644492 i z 9.12.2009r., V KK 178/09, LEX nr 553757). Przepis art. 117 k.k.w. stanowi, iż: „Skazanego, u którego stwierdzono uzależnienie od alkoholu albo środków odurzających lub substancji psychotropowych, a także…

6. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 10 czerwca 2014 r., I C 338/13

   …odwykowej Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego w R. skierował do Sądu Okręgowego (...) w Gliwicach wniosek o wydanie postanowienia na podstawie art. 117 kkw. Przepis ten stanowi, iż skazanego, u którego stwierdzono uzależnienie od alkoholu albo środków odurzających lub substancji psychotropowych,…

7. Sąd Okręgowy w Kielcach, postanowienie z 18 kwietnia 2014 r., IV Kzw 436/14

   …oparte na przepisach kkw stają się prawomocne bądź wykonalne z chwilą ich wydania - art. 9 kkw (vide np. art. 61 § 2 kkw, art. 64 kkw, art. 117 kkw). Zaskarżeniu podlegają one tylko w wypadkach wskazanych w ustawie (vide np. art. 15 § 2a kkw, art. 50 § 3 kkw, art. 153 § 2 kkw). Tak więc…

8. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, postanowienie z 20 lutego 2013 r., II AKzw 87/13

   …zaskarżonego postanowienia i umorzeniem postępowania w przedmiocie wniosku skazanego z uwagi na brak podstaw do jego wydania. Z treści art. 117 k.k.w. wynika, że podstawą decyzji sądu penitencjarnego o zastosowaniu wobec skazanego uzależnionego od alkoholu leczenia odwykowego jest…

9. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, postanowienie z 22 stycznia 2013 r., II AKzw 807/12

   …tę cofnął wywodząc, że wprowadzenie terapii spowoduje nałożenie na niego szeregu ograniczeń, o których nie wiedział. Zgodnie zaś z treścią art. 117 k.k.w., między innymi skazanego, u którego stwierdzono uzależnienie od alkoholu obejmuje się, za jego zgodą, odpowiednim leczeniem i rehabilitacją;…

10. Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 26 listopada 2024 r., II K 499/24

    …Ostatecznie został skierowany na terapię postanowieniem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 1 lutego 2022 r. w sprawie V K. (...) w trybie art. 117 kkw. Ukończył podstawowy program psychoterapii uzależnienia i brał udział w programie resocjalizacji, jednak w zajęciach nie uczestniczył…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 117 (32)

Historia zmian

Zmiany od 1 stycznia 2026 r.

1. 2 września 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia