Art. 113a

Brzmienie zmienione z dniem 2 września 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 113a Kodeksu karnego wykonawczego
Art. 113a.
§ 1. Skazany ma prawo co najmniej trzy razy w miesiącu dokonywać zakupów artykułów żywnościowych i wyrobów tytoniowych oraz innych artykułów dopuszczonych do sprzedaży w zakładzie karnym, za środki pieniężne pozostające do jego dyspozycji w depozycie. Skazana, o której mowa w art. 87 § 3 i 4, ma prawo do dokonywania dodatkowych zakupów artykułów żywnościowych.
§ 2. Skazanemu umożliwia się dokonanie pierwszego zakupu niepóźniej niż trzeciego dnia roboczego po przyjęciu do aresztu śledczego, o którym mowa w art. 79b § 1.
§ 3. Skazany ma prawo otrzymać raz w miesiącu paczkę żywnościową, w skład której wchodzą artykuły żywnościowe lub wyroby tytoniowe zakupione za pośrednictwem zakładu karnego. Skazany otrzymuje paczkę żywnościową po złożeniu zamówienia na piśmie oraz po pokryciu kosztów przygotowania paczki. Zamówienie może być również złożone przez osobę najbliższą.
§ 4. Skazany może, za zezwoleniem dyrektora zakładu karnego, otrzymywać paczki z niezbędną mu odzieżą, bielizną, obuwiem i innymi przedmiotami osobistego użytku oraz środkami higieny, a po pozytywnym zaopiniowaniu przez lekarza – również z lekami; wydawanie leków odbywa się na zasadach ustalonych przez lekarza.
§ 5. W paczkach nie mogą być dostarczane przedmioty niedozwolone, substancje psychoaktywne oraz artykuły, których sprawdzenie jest niemożliwe bez naruszenia w istotny sposób ich zawartości, jak też artykuły w opakowaniach utrudniających ich kontrolę.
§ 6. Artykuły żywnościowe, uznane przez lekarza lub inną upoważnioną osobę wykonującą zawód medyczny w podmiocie leczniczym dla osób pozbawionych wolności, za nienadające się do spożycia, podlegają zniszczeniu w obecności skazanego.
§ 7. Dyrektor zakładu karnego może, na wniosek lub po zasięgnięciu opinii lekarza, zezwolić skazanemu, ze względu na stan jego zdrowia, na dokonywanie dodatkowych zakupów artykułów żywnościowych i częstsze otrzymywanie paczek.

art. 113a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)

art. 113a k.k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z 20 października 2017 r., V ACa 378/16

   …Dyrektora Zakładu Karnego w (...) w sprawie ustalenia porządku wewnętrznego w tej jednostce penitencjarnej (k. 70). Odpowiada to treści art. 113a § 5 k.k.w. („Paczki podlegają kontroli pozwanego. W paczkach nie mogą być dostarczane artykuły, których sprawdzenie jest niemożliwe bez naruszenia w…

2. Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrok z 25 listopada 2016 r., II Ca 644/16

   …wykonawczego, skazany nie może posiadać przedmiotów, które mogą stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa w zakładzie karnym. W art. 113a § 4 k.k.w. wskazano też, że skazany może, za zezwoleniem dyrektora zakładu karnego, otrzymywać paczki, po pozytywnym zaopiniowaniu przez lekarza -…

3. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 24 maja 2016 r., III C 1201/11

   …w tym zakresie, albowiem jest to immanentnie związane ze specyfiką pobytu w jednostce penitencjarnego typu zamkniętego. Zgodnie z treścią art. 113a § 3 k.k.w., skazany ma prawo otrzymać raz w miesiącu paczkę żywnościową, w skład której wchodzą artykuły żywnościowe lub wyroby tytoniowe zakupione za…

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 10 marca 2016 r., II SA/Po 101/16

   …dokonywać zakupów artykułów żywnościowych i wyrobów tytoniowych oraz innych artykułów dopuszczonych do sprzedaży w zakładzie karnym (art. 113a § 1 K.k.w.). Jednocześnie art. 126 § 1 K.k.w. stanowi, że ze środków pieniężnych otrzymywanych przez skazanego, środki do wysokości jednego…

5. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z 2 października 2015 r., II AKa 318/15

   …30 czerwca 2015 r. przepisy kodeksu karnego wykonawczego dawały skazanemu prawo do otrzymywania paczki żywnościowej tylko raz na kwartał (art. 113a § 3 k.k.w.). Przepisy przewidywały wprawdzie możliwość zezwolenia skazanemu na otrzymanie dodatkowej paczki żywnościowej lub dokonanie dodatkowych…

6. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z 23 stycznia 2014 r., II AKa 504/13

   …paczki w okresie jego tymczasowego aresztowania, przy uwzględnieniu dopuszczalnej wagi takiej paczki która nie może przekraczać 5 kg (art. 113a § 3 k.k.w. w zw. z art. 209 k.k.w.). W toku przyszłego procesu – uwzględniając, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu i co do wysokości…

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 14 stycznia 2025 r., II SAB/Łd 142/24

   …odesłał wnioskodawcę do podmiotu prowadzącego kantynę. Według skarżącego, stanowisko organu w tym zakresie jest błędne. Organ, zgodnie z art. 113a k.k.w. jest odpowiedzialny za realizację przysługującego osadzonym pozbawionym wolności prawa do dokonywania zakupów. Co więcej, to dyrektor…

8. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z 23 lutego 2021 r., I ACa 861/20

   …Praw Obywatelskich, który po rozpatrzeniu sprawy uznał, że stanowisko Dyrektora ZK jest niezrozumiałe i niezgodne z regulacją zawartą w art. 113a § 3 k.k.w. W marcu 2017 r., w trakcie pobytu w ZK w P., zostało wysłanych na koszt zakładu karnego59 przesyłek pocztowych powoda. W kwietniu 2017 r.…

9. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z 20 czerwca 2018 r., I ACa 1338/17

   …Sąd Okręgowy uwzględnił, że pozwany wskazał powodowi, w jaki sposób może on otrzymać ćwiczenia do nauki języka hiszpańskiego (tj. w myśl art. 113a § 4 k.k.w.). Zdaniem Sądu I instancji powód nie wykazał zatem, jakoby pozwany uniemożliwiał mu naukę języka hiszpańskiego we własnym zakresie. Pozwany…

10. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z 28 kwietnia 2017 r., V ACa 471/16

    …Decyzje te świadczyły wyłącznie o tym, że inne jednostki dysponowały możliwościami realizacji indywidualnych decyzji. Na podstawie art. 113a § 1 k.k.w. od 1 lipca 2015r. paczki żywnościowe nie mogą pochodzić spoza danej jednostki penitencjarnej, tylko jej składniki muszą być zakupione za…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 113a (20)

Historia zmian

Zmiany od 1 stycznia 2026 r.

1. 2 września 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia