Art. 831

Pokaż w całym akcie

Art. 831 Kodeksu cywilnego
Art. 831.
§ 1. Ubezpieczający może wskazać jedną lub więcej osób uprawnionych do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci osoby ubezpieczonej; może również zawrzeć umowę ubezpieczenia na okaziciela. Ubezpieczający może każde z tych zastrzeżeń zmienić lub odwołać w każdym czasie.
§ 1¹. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek do wykonywania uprawnień, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, konieczna jest uprzednia zgoda ubezpieczonego; umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą przewidywać, że uprawnienia te ubezpieczony może wykonywać samodzielnie.
§ 2. Jeżeli wskazano kilka osób uprawnionych do otrzymania sumy ubezpieczenia, a nie oznaczono udziału każdej z nich w tej sumie, ich udziały są równe.
§ 3. Suma ubezpieczenia przypadająca uprawnionemu nie należy do spadku po ubezpieczonym.

art. 831 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 831 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 10 sierpnia 2018 r., III CZP 20/18

   …zgromadzone na IKE wchodzą do spadku; jeżeli jednak umowa o prowadzenie IKE została zawarta z zakładem ubezpieczeń, stosuje się odpowiednio art. 831 i 832 k.c. (ust. 5). W art. 29 poświęconym prowadzeniu IKE przez zakłady ubezpieczeń zastrzeżono m.in., że zakład ubezpieczeń nie może pokrywać…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 kwietnia 2013 r., II CSK 557/12

   …z umowy 564 jako objętą zajęciem komorniczym o czym świadczy treść § 2 ust. 5, § 3 ust. 3 lit. a umowy. Odwołanie się w nich do art. 831 § 1 pkt 5 k.c. i ustalenie w pierwotnej wersji umowy cesji, że 25% odszkodowania miało być przekazane komornikowi miało sens jedynie przy założeniu, że…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 czerwca 2013 r., IV CSK 699/12

   …świadczenia przez ubezpieczyciela, utrzymywał się z udziałem uposażonego jako wierzyciela. W ubezpieczeniu osobowym bowiem, zgodnie z art. 831 § 1 k.c. i postanowieniami o.w.u., ubezpieczony może wskazać osobę uprawnioną do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci ubezpieczonego. Powód…

4. Sąd Okręgowy w Łodzi, zarządzenie z 1 marca 2019 r., II C 1040/18

   …Suma ubezpieczenia przypadająca takiemu uposażonemu w przypadku śmierci osoby ubezpieczonej nie należy do spadku po ubezpieczonym (art. 831 § 3 k.c.), natomiast jeżeli w chwili śmierci ubezpieczonego nie ma osoby uposażonej suma ubezpieczenia przypada najbliższej rodzinie ubezpieczonego w…

5. Sąd Rejonowy w Gliwicach, wyrok z 30 września 2015 r., I C 1141/15

   …– błędnego podania nr rachunku przez zakład pracy zmarłej. Potwierdza to następnie złożona przez pozwaną reklamacja w banku. Zgodnie z art. 831 § 1 k.c. w zw. z art. 454 § 1 k.c. spełnienie świadczenia pieniężnego z umowy ubezpieczenia winno nastąpić bądź to do rąk powoda bądź na rachunek…

6. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 27 października 2021 r., I ACa 861/21

   …dokonane na rzecz osób niebędących spadkobiercami podlegają zaliczeniu do podstawy ustalenia udziału spadkowego, zarzucili: 1/ naruszenie art. 831 § 1 kc w zw. z art. 888 kc poprzez uznanie, że przysporzenie na rzecz pozwanej w postaci sumy ubezpieczenia stanowi darowiznę na jej rzecz; 2/…

7. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, wyrok z 20 lipca 2021 r., VIII C 703/20

   …z polisy spadkodawczyni, tj. 2.000 zł. Należy uwzględnić, że kwota ta nie zostaje doliczona jako kwota wchodząca w skład spadku - zgodnie z art. 831 § 3 k.c., ale należy uwzględnić ją jako darowiznę uczynioną na rzecz pozwanej. Sąd podziela bowiem stanowisko wyrażone w orzecznictwie, iż na gruncie…

8. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu, wyrok z 28 października 2016 r., I C 2681/16

   …została zawarta z wykorzystaniem konstrukcji ubezpieczenia na życie na cudzy rachunek uregulowanej między innymi w przepisie art. 808 k.c. i art. 831 k.c. Ubezpieczenie na cudzy rachunek jest szczególnym typem umowy ubezpieczenia na rzecz osoby trzeciej określanej jako ubezpieczony,…

9. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 21 marca 2016 r., III Ca 1829/15

   …Niezasadne były również zarzuty dotyczące naruszenia norm prawa materialnego. Nietrafne były zarzuty naruszenia art. 831 § 1¹ w zw. z art. 831 § 1 k.c. oraz art. 808 § 3 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że powódka jest ubezpieczoną, która może żądać świadczenia bezpośrednio od…

10. Sąd Okręgowy w Olsztynie, wyrok z 19 września 2014 r., IX Ca 375/14

    …na życie zastrzeżonego dla sędziów i byłych sędziów piłki nożnej zrzeszonych w Kolegiach Sędziów P. (...). Warto wskazać, że zgodnie z art. 831 § 1 k.c. ubezpieczający może wskazać jedną lub kilka osób uprawnionych do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci osoby ubezpieczonej. Z kolei…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 831 (50)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.