Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2019 r., I SA/Sz 897/18
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2019 r., I SA/Sz 897/18
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2013 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego P. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z dnia 14 września 2018 r. nr [...]
3 w pkt 1) uchylił w części (dotyczącej rozliczenia za grudzień 2013 r.) decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P. z dnia 16 października 2017 r.
4 nr [...] określającą P. M. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wysokość zobowiązania w podatku
5 od towarów i usług za:
6 - za styczeń 2013 r. w wysokości [...] zł,
7 - za luty 2013 r. w wysokości [...] zł,
8 - za marzec 2013 r. w wysokości [...] zł,
9 - za kwiecień 2013 r. w wysokości [...] zł,
10 - za maj 2013 r. w wysokości [...] zł,
11 - za czerwiec 2013 r. w wysokości [...] zł,
12 - za lipiec 2013 r. w wysokości [...] zł,
13 - za sierpień 2013 r. w wysokości [...] zł,
14 - za wrzesień 2013 r. w wysokości [...] zł,
15 - za październik 2013 r. w wysokości [...] zł,
16 - za listopad 2013 r. w wysokości [...] zł,
17 - za grudzień 2013 r. w wysokości [...] zł,
18 i określił w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. wysokość zobowiązania
19 w kwocie [...]zł zaś w pkt 2) w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję
20 w mocy.
21 Powyższe decyzje wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych.
22 Z ustaleń postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Strony w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczania się z budżetem państwa z tytułu podatku
23 od towarów i usług za okresy od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., wynikało,
24 że Strona prowadziła w ww. okresie pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą P. M. - Firma Handlowo Usługowa [...]. Działalność ta opodatkowana była na zasadach ogólnych z obowiązkiem prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W 2013 roku Strona, w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, zajmowała się głównie sprzedażą internetową na portalu [...] oraz sprzedażą bezpośrednią sprzętu komputerowego i jego części oraz innych urządzeń, w tym również przedmiotów używanych, a także sprzedażą usług serwisowych. Strona prowadziła sprzedaż na rzecz przedsiębiorców i osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.
25 Ustalenia [...] wykazały, iż wynikające z przedłożonej przez Stronę dokumentacji podatkowej i zadeklarowane w deklaracjach podatkowych VAT-7 dane
26 nie odzwierciedlają przebiegu wszystkich zdarzeń gospodarczych. Podczas [...] podatkowej stwierdzono, iż zapisy w ewidencji sprzedaży VAT nie są zgodne
27 z przedłożonymi przez Stronę dokumentami źródłowymi potwierdzającymi osiągane przychody. Strona osiągnęła wyższe przychody niż te, które zadeklarowała
28 do opodatkowania jako osiągane z działalności gospodarczej.
29 Stwierdzono, że Strona w deklaracjach VAT-7 za maj, lipiec, sierpień
30 i październik 2013 r. nie wykazała kwot podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów oraz nie dokonała korekt tych deklaracji
31 po zakończeniu [...] podatkowej. W ocenie organu I instancji, brak było zatem podstaw do uwzględnienia w rozliczeniach za miesiące maj, lipiec, sierpień i październik 2013 r. kwot podatku naliczonego z tytułu tych nabyć.
32 Postanowieniem z dnia 25 września 2017 r. (doręczonym w dniu 2 października 2017 r.) organ I instancji wszczął z urzędu wobec Strony postępowanie podatkowe
33 w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia
34 do grudnia 2013 r.
35 W toku postępowania organ I instancji ustalił, że na rachunki bankowe Strony wpływały kwoty wyższe od wartości towarów wystawionych na aukcjach, co ma związek z pobieraniem przez Stronę od klientów płatności za przesyłkę. Na rachunki bankowe wpływały również kwoty, których Strona nie ewidencjonowała. Strona w deklaracjach VAT-7 r. za maj, lipiec, sierpień i październik 2013 r. nie wykazała kwot podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów oraz nie dokonała korekt tych deklaracji po zakończeniu [...] podatkowej. W ocenie organu I instancji, brak było zatem podstaw do uwzględnienia w rozliczeniach za miesiące maj, lipiec, sierpień
36 i październik 2013 r. kwot podatku naliczonego z tytułu tych nabyć.
37 Organ I instancji odstąpił od określenia Stronie podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. w drodze oszacowania, uznając że pozwala na to materiał dowodowy zgromadzony w toku [...] podatkowej i postępowania podatkowego.
38 Organ ten wskazał, że analiza całości materiału dowodowego otrzymanego
39 od Grupy [...] Sp. z o.o. umożliwiła powiązanie poszczególnych wpływów odnotowanych w 2013 r. na rachunkach bankowych Strony w [...]A. ([...] oraz [...] [...]) z konkretnymi transakcjami sprzedaży, dokonanymi przez portal [...]. Organ I instancji w toku prowadzonych postępowań dokonał
40 m.in. analizy:
41 - usług świadczonych za pośrednictwem operatora PayU, w sytuacji
42 gdy Strona otrzymywała zapłatę za towar przed jego wysyłką;
43 - danych uzyskanych od [...]. z o.o., z których powiązano poszczególne wpływy na rachunku Strony ([...] [...] z poszczególnymi transakcjami sprzedaży;
44 - wpłat dokonywanych na wykorzystywane przez Stronę rachunki bankowe w prowadzonej działalności gospodarczej w [...] S.A., biorąc pod uwagę przedłożone w toku [...] podatkowej elektroniczne zestawienia operacji
45 za okres od stycznia do grudnia 2013 r. (rachunek [...] [...] oraz [...]
46 - usług dostarczania przesyłek (w tym przesyłek za pobraniem) dla Strony świadczonych przez Pocztę [...] S.A.
47 W wyniku analizy historii rachunku bankowego [...] [...] organ I instancji stwierdził, że 68 przelewów (na łączną kwotę [...]zł) jest powiązanych ze sprzedażą towarów i usług przez Stronę w 2013 r. (klienci dokonywali zapłaty przelewem na podany rachunek). Ponadto, analiza historii rachunku [...] wykazała, iż z prowadzoną przez Stronę w 2013 r. działalnością gospodarczą powiązane są 133 przelewy przychodzące, na łączną kwotę [...]zł.
48 Decyzją z dnia 23 kwietnia 2018 r. nr [...] organ
49 I instancji określił Stronie w podatku od towarów i usług za poszczególne okres rozliczeniowe wysokość zobowiązań w ww. kwotach.
50 Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem decyzji tej zarzucając naruszenie:
51 - art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia
52 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 j.t. ze zm.: dalej "O.p.") poprzez, pomimo podjęcia szeregu działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, czego wynikiem działań jest wydanie decyzji wymiarowej na podstawie domniemań i okoliczności prawdopodobnych,
53 nie zaś faktów bezspornych;
54 - art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 125 O.p. poprzez podejmowanie przez organ działań z rażącym naruszeniem zasad zaufania oraz prawdy obiektywnej, tj. zasad nadrzędnych dla prowadzonych działań w stosunku
55 do podatnika;
56 - art. 210 § 1 pkt 5 i 6 O.p., poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej w sprawie
57 w sposób odmienny od ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego;
58 - art. 193 § 1 w związku z art. 290 § 1 oraz art. 290 § 5 O.p., poprzez określenie zobowiązania w wysokości innej niż zadeklarowana przez podatnika,
59 bez uprzedniego skutecznego podważenia rzetelności ksiąg w zakresie dostaw oraz wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów;
60 - art. 2a O.p., poprzez rozstrzygnięcie okoliczności i faktów niedookreślonych,
61 w swej treści jedynie prawdopodobnych, na niekorzyść Strony, tj. naruszenie zasady "in dubio pro tributario";
62 - art. 99 ust. 12 oraz art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku
63 od towarów i usług (Dz.U.2018.2174 j.t. ze zm.; dalej "u.p.t.u") - zdaniem Strony organ przyjął za podstawę opodatkowania niezidentyfikowane wpływy;
64 - art. 86 ust. 10b pkt 2 u.p.t.u., poprzez nieuwzględnienie wartości podatku naliczonego stanowiącego wartość określonego przez organ podatkowy podatku należnego, co rażąco narusza zasadę neutralności tego podatku;
65 - art. 29 ust. 1 i ust. 4a u.p.t.u. i opodatkowanie przepływów pieniężnych
66 (a nie obrotu u podatnika), brak uzasadnienia prawnego na etapie kontroli,
67 jak również interpretowanie okoliczności niedookreślonych na niekorzyść Strony.
68 Strona wskazała, że organ kontrolujący nie był uprawniony do uznania ksiąg sprzedaży za nierzetelne, nie dokonał bowiem na etapie kontroli precyzyjnych ustaleń
69 w zakresie identyfikacji wpływów na rachunki bankowe. Okoliczność ta uniemożliwia zastosowanie w sprawie art. 23 § 2 O.p. Ponadto organ I instancji zobowiązany
70 był rozstrzygnąć wątpliwości o charakterze domniemań i prawdopodobieństw
71 na jej korzyść, zgodnie z art. 2a O.p..
72 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ww. decyzją z dnia
73 14 września 2018 r. uchylił decyzję organu I instancji w części i określił Stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. w wysokości [...] zł, a w pozostałym zakresie dotyczącym określenia zobowiązania w podatku od towarów
74 i usług za okresy od stycznia 2013 r. do listopada 2013 r. utrzymał ją w mocy.
75 Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że dla istoty rozpoznawanej sprawy podstawowe znaczenie ma ustalenie wysokości wpływów na rachunki bankowe, wykorzystywanych przez Stronę dla celów prowadzonej działalności gospodarczej.
76 W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że na rachunki bankowe Strony prowadzone w [...] S.A. ([...] [...] i [...] wpływały kwoty, których Strona nie zaewidencjonowała, jak również kwoty wyższe od wartości towarów wystawionych na aukcjach,
77 co ma związek z pobieraniem przez Stronę od klientów dodatkowych płatności
78 za przesyłkę.
79 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej dokonał analizy wpłat dokonywanych na wykorzystywane przez Stronę rachunki bankowe
80 w prowadzonej działalności gospodarczej w [...] S.A., biorąc pod uwagę przedłożone w toku [...] podatkowej elektroniczne zestawienia operacji za okres
81 od stycznia do grudnia 2013 r. W ocenie organu, analiza całości materiału dowodowego (w tym otrzymanego od Grupy [...] sp. z o.o.) umożliwiła powiązanie poszczególnych wpływów odnotowanych w 2013 r. na rachunku bankowym Strony
82 w [...] S.A. ([...] z konkretnymi transakcjami sprzedaży, dokonanymi przez Stronę jako użytkownika portalu [...]. Ustalenia dotyczące usług świadczonych za pośrednictwem operatora PayU, w sytuacji gdy Strona otrzymywała zapłatę za towar przed jego wysyłką, zostały przedstawione w formie tabelarycznej na str. 17-42 decyzji organu I instancji. Potwierdzają one wpływ w 2013 r. na rachunek bankowy [...] Strony [...] przelewów za pośrednictwem PayU S.A. na łączną kwotę [...]zł.
83 Natomiast, na podstawie analizy danych uzyskanych od [...] sp. z o.o. powiązano poszczególne wpływy w 2013 r. na rachunku Strony w [...] ([...] [...] z poszczególnymi transakcjami sprzedaży (towar dostarczany "za pobraniem" za pośrednictwem firmy UPS). Za pośrednictwem UPS sp. z o.o. na rachunek Strony ([...] [...] wpłynęło ogółem [...] przelewów na łączną kwotę [...]zł.
84 Organ odwoławczy wyjaśnił, że w 2013 r. usługi dostarczania przesyłek
85 dla Strony świadczyła również [...] Strona w 2013 r. tytułem sprzedaży towarów handlowych (137 przesyłek "pobraniowych" dostarczonych przez [...] otrzymała łącznie kwotę [...]zł. W ocenie organu ilość pobrań i przekazanych kwot jest zgodna z wartościami odnotowanymi na rachunku gospodarczym [...] Strony.
86 W wyniku analizy historii rachunku bankowego [...] [...] organ odwoławczy stwierdził ponadto, że 68 przelewów (na łączną kwotę [...]zł) jest powiązanych ze sprzedażą towarów i usług przez Skarżącego w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa w 2013 r. (klienci dokonywali zapłaty przelewem na podany rachunek). Zestawienie wpłat dokonanych przez klientów Strony bezpośrednio
87 na [...] [...], ustalonych i uznanych za przychody z działalności gospodarczej, przedstawiono w formie tabelarycznej na str. 59-60 decyzji organu I instancji.
88 Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że w odniesieniu do faktury VAT nr [...]
89 z dnia 31 grudnia 2013 r. wystawionej dla [...] na kwotę netto [...] zł,
90 VAT [...] zł (sprzedaż usług serwisowych), należność za usługę nie została przez kontrahenta uregulowana do końca 2013 r. - termin płatności wyznaczono
91 na 14 stycznia 2014 r., dlatego zgodnie z art. 19 ust. 1 i ust. 4 u.p.t.u., faktura
92 ta podlega rozliczeniu za grudzień 2013 r. i prawidłowo ujęta została przez Stronę
93 w rejestrze dostaw za grudzień 2013 r.
94 Ponadto, dokonana przez ten organ analiza historii rachunku [...] Strony wskazała, że z prowadzoną przez Stronę w 2013 r. działalnością gospodarczą powiązane są 133 przelewy przychodzące, na łączną kwotę [...]zł. Zestawienie ww. przelewów za okres od stycznia do grudnia 2013 r. przedstawiono w formie tabelarycznej na str. 61-66 decyzji organu I instancji.
95 Zdaniem organu II instancji, o tym, iż opisane powyżej przelewy dokonywane
96 na prowadzone przez Stronę rachunki bankowe [...] [...] oraz [...]
97 są związane z prowadzoną przez Stronę działalnością gospodarczą i sprzedażą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług świadczy nie tylko wpływ środków na rachunki biznesowe, prowadzone dla celów działalności gospodarczej.
98 W ocenie organu odwoławczego, dane zawarte w opisach poszczególnych operacji, takie jak wskazane numery faktur, dane wpłacającego w powiązaniu z numerem dostarczonej przesyłki przez UPS lub przesyłki bez pobrania, numery aukcji, określenie towaru, za który dokonano przelewu, informacje o usłudze, świadczą o tym, iż wpłaty
99 te uznać należało jako dokumentujące przychody z działalności gospodarczej,
100 a co się z tym wiąże - za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
101 Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że Strona w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej dokonywał również w 2013 roku sprzedaży towarów handlowych i usług
102 z gotówkową formą płatności na łączną kwotę [...]zł, a zestawienie tych transakcji zawiera tabela na str. 67-69 decyzji organu I instancji, obejmująca 104 faktury VAT.
103 Zwrócił również uwagę, że Strona w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, dokonywała sprzedaży towarów używanych, przede wszystkim [...], stosując szczególną procedurę w zakresie dostawy towarów używanych
104 (tzw. procedurę marży), określoną w art. 120 u.p.t.u., a towary te były przez Stronę zakupione na podstawie umów kupna-sprzedaży. Stwierdził, że z powyższego tytułu
105 w 2013 r. Strona uzyskała kwotę ze sprzedaży w łącznej wysokości [...] zł (kwota zakupu wyniosła [...] zł).
106 Ponadto, na wysokość opodatkowania podatkiem od towarów i usług
107 w poszczególnych okresach 2013 r. miały również wpływ zwroty towarów i anulowania transakcji. Powołując się na art. 29 ust. 4 oraz ust. 4a u.p.t.u. (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r.) oraz § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
108 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących, organ odwoławczy wskazał,
109 że przywołane przepisy jednoznacznie określają wymogi, jakie powinien dopełnić podatnik, aby mógł skorzystać z prawa do obniżenia podstawy opodatkowania
110 w podatku od towarów i usług w przypadku sprzedaży dokumentowanej fakturą VAT, jak również paragonem z kasy rejestrującej. Podkreślił, że w celu ustalenia prawa podatnika do obniżenia podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług
111 w zakresie odnotowanych na rachunku [...] przelewów (zgodnie z opisem "zwrot za towar", "przelew środków"), organ I instancji zwrócił się do Strony o przedłożenie dokumentacji potwierdzającej zwroty towarów i anulowania transakcji (takich jak zwrócony paragon, korespondencja z klientem, dowód odbioru zwróconego towaru bądź innych dowodów). Dodatkowo, w celu potwierdzenia zdarzeń związanych
112 z korektą obrotu zaewidencjonowanego na kasie rejestrującej organ I instancji wezwał Stronę do przedłożenia ewidencji korekt za 2013 r., dokumentów potwierdzających dokonanie sprzedaży oraz protokołów przyjęcia zwrotu towaru lub reklamacji towaru
113 lub usługi, podpisane przez sprzedawcę i nabywcę - stosownie do § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących, natomiast w przypadku zwrotów dokonanych przed wejściem w życie ww. rozporządzenia, tj. przed 1 kwietnia 2013 r. - do przedłożenia, zgodnie
114 z art. 29 ust. 4 u.p.t.u., posiadanych dowodów uprawniających do pomniejszenia uzyskanego obrotu o kwoty odpowiadające wartości zwróconych towarów.
115 Pomimo, iż w treści wezwania organ wskazał, że uzyskanie odpowiedzi ma znaczenie dla ustalenia podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r., Strona nie udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie.
116 Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, w rozliczeniach Strony uwzględnić należało tylko wartości wynikające z wystawionych faktur VAT korygujących, których odbiór został potwierdzony przez nabywcę towaru (bądź usługi), a w przypadku sprzedaży ewidencjonowanej na kasie rejestrującej - w sytuacji, gdy podatnik dysponuje oryginałem paragonu z kasy, a dokonany zwrot potwierdza spisany protokół zwrotu towaru. Brak inicjatywy Strony w zakresie udokumentowania zwrotów towaru/anulowania transakcji skutkuje koniecznością rozstrzygnięcia sprawy
117 na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W ocenie organu odwoławczego, potwierdza on jednoznacznie, że na rachunki bankowe Strony prowadzone w [...] S.A. ([...] i [...] wpływały kwoty, których Strona nie zaewidencjonowała.
118 Odnosząc się z kolei do transakcji wewnątrzwspólnotowych dostaw i nabyć towarów, organ II instancji wyjaśnił, że w trakcie [...] podatkowej Strona przedłożyła dodatkowo cztery faktury, dokumentujące wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów
119 z [...] w maju, lipcu, sierpniu i październiku 2013 r. na łączną kwotę
120 [...] (po przeliczeniu na złote: [...] Strona nie wykazała
121 w rejestrach dostaw i nabyć, prowadzonych dla celów podatku VAT, kwot zarówno podatku należnego oraz naliczonego dotyczących ww. faktur, w związku z powyższym, faktury te nie znalazły odzwierciedlenia w kwotach wykazanych w złożonych
122 za ww. okresy deklaracjach [...] oraz informacjach podsumowujących VAT-UE.
123 Organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisów u.p.t.u. jednoznacznie wynika,
124 że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego
125 w przypadku WNT, o którym mowa w art. 9 u.p.t.u., powstaje w okresie powstania obowiązku podatkowego, o ile dopełnione zostaną wskazane w ww. przepisach wymogi. Stosownie do postanowień art. 86 ust. 10 pkt 1 u.p.t.u., prawo to powstaje
126 w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny,
127 z zastrzeżeniem pkt 2-5 oraz ust. 11, 12, 16 i 18. Natomiast, zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 2 w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 - w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy lub usługobiorcy odpowiednio od świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest usługobiorca,
128 od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca.
129 Organ zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z nadrzędną zasadą wynikającą
130 z przepisu art. 86 ust. 1 u.p.t.u., podatnikowi tego podatku, co do zasady, przysługuje prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego; jest to uprawnienie a nie obowiązek, podatnik niejako samodzielnie kształtuje wysokość zobowiązania podatkowego
131 w drodze samoobliczenia podatku.
132 Odnosząc się do sytuacji, w której podatnik w ogóle nie wykazał podatku należnego z tytułu WNT w okresie rozliczeniowym, w którym winien to uczynić i którego dotyczy prowadzone postępowanie podatkowe organu podatkowego, organ odwoławczy stwierdził, że wykładnia językowa obowiązującego w okresie od dnia
133 1 kwietnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 7 grudnia
134 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 35), nie pozostawia wątpliwości, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego nie może być zrealizowane z uwagi na niespełnienie przez Stronę warunku wymienionego w tej regulacji. W ocenie organu odwoławczego, przepis ten w sposób wyraźny stanowi, że to podatnik, a nie organ podatkowy winien uwzględnić kwotę podatku należnego z tytułu WNT w deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy. Powyższy przepis (podobnie jak art. 86 ust. 10b pkt 2 u.p.t.u.), obowiązujący od dnia
135 1 stycznia 2014 r.) stanowi implementację art. 178 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE Rady
136 z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 11.12.2006, str. 1, ze zm.).
137 Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Strona ani nie wykazała kwot podatku należnego z tytułu WNT w zakresie transakcji udokumentowanych przedmiotowymi fakturami nr [...] z dnia 16 maja 2013 r., nr [...] z dnia 9 lipca 2013 r., nr [...] z dnia
138 29 sierpnia 2013 r. oraz nr [...] z dnia 29 października 2013 r., odpowiednio
139 w deklaracjach VAT-7 za okresy maj, lipiec, sierpień i październik 2013 r.
140 ani nie dokonała korekty tych deklaracji po zakończeniu kontroli podatkowej, pomimo stosownego zapisu w protokole kontroli o uprawieniu do ich złożenia. W związku
141 z powyższym, brak jest podstaw do uwzględnienia w rozliczeniach za maj, lipiec, sierpień i październik 2013 r. podatku naliczonego z tytułu ww. wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów z [...], udokumentowanego powyżej opisanymi fakturami. Dlatego organ uznał zarzut naruszenia art. 86 ust. 10 pkt 2 u.p.t.u. za nieuzasadniony.
142 Organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione w decyzji organu I instancji ustalenia świadczą o tym, że wykazane przez Stronę w deklaracjach dla podatku
143 od towarów usług (VAT-7) za okresy od stycznia do grudnia 2013 r. dane
144 są nieprawidłowe. Zgodnie z ww. przepisami oraz art. 99 ust. 12 u.p.t.u., organ
145 I instancji zasadnie określił Stronie wysokość zobowiązań podatkowych w decyzji wymiarowej, uznając przy tym, iż w okolicznościach niniejszej sprawy możliwe
146 jest odstąpienie (stosownie do art. 23 § 2 O.p.) od określenia podstawy opodatkowania
147 w drodze oszacowania - pozwalają na to bowiem dowody uzyskane w toku postępowania.
148 Organ odwoławczy wskazał, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 29 ust. 4a u.p.t.u., że organ I instancji, uwzględniając, iż w działalności gospodarczej Strony miały miejsce przypadki zwrotu towarów handlowych, przy obniżeniu podstawy opodatkowania uwzględnił również kwoty wynikające z zaewidencjonowanych
149 46 dowodów księgowych, w tym 23 faktur korygujących. Z kolei, w odniesieniu
150 do spornych zwrotów, organ odwoławczy podkreślił, że Strona nie udokumentowała dokonanej wcześniej sprzedaży, jak również nie przedstawiła dokumentów źródłowych, które mogłyby potwierdzić rezygnację klientów z określonych zakupów, w szczególności umożliwiających identyfikację nabywców i ich powiązanie ze sprzedażą. Wobec niespełnienia ustawowych warunków, zgodnie z którymi Strona mogłaby zmniejszyć podstawę opodatkowania o kwoty dokonanych zwrotów, przepis art. 29 ust. 4a u.p.t.u. został w przedmiotowej sprawie zastosowany prawidłowo, a organ zasadnie dokonał zmniejszenia podstawy opodatkowania uwzględniając korekty faktur VAT i polecenia księgowania (PK).
151 W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji podjął się wyjaśnienia wszystkich okoliczności składających się na rzeczywisty przebieg rozliczeń realizowanych przez Stronę, a postępowanie prowadzone było z zachowaniem zasad określonych przepisami O.p., w tym zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w sposób staranny i merytorycznie poprawny oraz zasady prawdy obiektywnej a poczynione ustalenia znalazły swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
152 Organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sposób wyliczenia zobowiązania podatkowego za grudzień 2013 r.
153 Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną
154 do tutejszego Sądu decyzji tej zarzucając naruszenie przepisów postępowania
155 art. 233 §1 pkt 1 w związku z art. 21 § 3, art. 23 § 2 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem w szczególności przepisów:
156 - art. 121 §1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 §1 oraz art. 191 O.p. poprzez, pomimo podjęcia szeregu działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
157 w sposób dowolny; wynikiem takich działań jest wydanie decyzji wymiarowej
158 na podstawie domniemań i okoliczności prawdopodobnych, nie zaś faktów bezspornych;
159 - art.120, art. 121 §1, 122 , 124, 125 O.p. poprzez podejmowanie przez organ podatkowy I instancji działań z rażącym naruszeniem zaufania oraz prawdy obiektywnej tj. zasad nadrzędnych dla prowadzonych działań w stosunku
160 do Strony;
161 - art. 210 § 1 pkt. 5 i 6 O.p. poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej w sprawie
162 w sposób odmienny od ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego;
163 - art. 4, 6, 7, 9, 11 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej (Dz.U.UE.C.2011.285.3 z dnia 29 września 2011 r.) poprzez podejmowanie przez organ podatkowy I instancji działań z rażącym naruszeniem zaufania
164 oraz prawdy obiektywnej tj. zasad nadrzędnych dla prowadzonych działań
165 w stosunku do Strony.
166 Dodatkowo, w treści skargi, Skarżący wskazał, iż działania organów doprowadziły do naruszenia:
167 - art. 2a O.p. poprzez rozstrzygnięcie okoliczności i faktów niedookreślonych,
168 w swej treści jedynie prawdopodobnych na niekorzyść Strony tj. naruszenie zasady "in dubio pro tributario";
169 - art. 193 § 1 w zw. z art. 290 § 1 oraz 290 § 5 O.p. poprzez określenie zobowiązania w innej aniżeli w zadeklarowanej przez Skarżącego wysokości bez uprzedniego nie podważenia skutecznego rzetelności ksiąg w zakresie sprzedaży (rejestrów dostaw);
170 - art. 194 O.p. poprzez zignorowanie treści dokumentu urzędowego Protokołu kontroli;
171 - art. 99 ust.12, art. 29a ust.1 w zw. z art. 106j ust. 1 u.p.t.u brzmieniu obowiązującym w roku 2013 poprzez opodatkowanie wpływu w wartości
172 nie stanowiącej kwoty należnej z tytułu sprzedaży;
173 - art. 21 § 3, art. 23 § 2 O. p. w związku z naruszeniem art. 99 ust.12, art. 86 ust.1, art. 86 ust.10 b pkt 2 u.p.t.u. poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji wartości podatku naliczonego stanowiącego wartość określonego przez organ podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów;
174 - art. 99 ust.12 w związku z naruszeniem art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 10b pkt 2 u.p.t.u. poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji wartości podatku naliczonego stanowiącego wartość określonego przez organ podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów;
175 - art. 4 ust. 3 TUE [Traktatu o Unii Europejskiej, tekst skonsolidowany
176 Dz. Urz. UE 2016 C 202, s.1; w skrócie: TUE], poprzednio art. 10 traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) w związku z art. 220 TWE
177 oraz art. 2 Traktatu Akcesyjnego poprzez niezastosowanie się do ustanowionej
178 w art. 10 TWE zasady lojalności unijnej, nieuwzględnienie zasady neutralności podatku VAT oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
179 Skarżący obszernie uzasadnił powyższe zarzuty skargi.
180 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
181 Na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r., popierając skargę, pełnomocnik Skarżącego powołała się na wyrok WSA w Szczecinie w sprawie o sygn. akt
183 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
184 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107 j.t ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana
185 jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję
186 lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego
187 lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym
188 z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
189 Przedmiotem sporu była ocena czy organy podatkowe dokonały prawidłowego rozliczenia u Skarżącego podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące
190 od stycznia do grudnia 2013 r.
191 Stanowisko Sądu w sprawie jest zbieżne z poglądem Sądu wyrażonym
192 w nieprawomocnym wyroku WSA w Szczecinie z dnia 24 października 2018 r., I SA/Sz 542/18, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie w całości podzielił – stąd odniesienia do jego treści. Wyrok ten zapadł w sprawie ze skargi Skarżącego
193 na decyzję organu podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r.
194 Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, przyjmując że część zarzutów skargi jest trafna. Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji było bowiem uznanie zasadności grupy zarzutów Skarżącego dotyczących nieuwzględnienia przez organ
195 w zaskarżonej decyzji podatku naliczonego wynikającego z czterech faktur dokumentujących Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towaru (WNT) z 2013 roku, których to kwot podatku Skarżący nie wykazał w deklaracjach VAT za maj, lipiec, sierpień
196 i październik 2013 r., a następnie również nie dokonał korekt tych deklaracji.
197 Wskazać przy tym należy, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie o treść
198 art. 11 ust. 2 ustawy z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2013.35, dalej: "ustawa zmieniająca"), który podobnie jak art. 86 ust. 10b pkt 2 u.p.t.u. (obowiązujący od 1 kwietnia 2014 r. – organ wskazał omyłkowo, że od 1 stycznia 2014 r.) stanowi implementację art. 178 lit c) dyrektywy VAT 2006/112/WE.
199 Zgodnie z treścią art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej, w okresie od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
200 o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów oraz świadczenia usług, dla których podatnikiem
201 jest nabywca towarów lub usług, powstaje w rozliczeniu za okres, o którym mowa
202 w art. 86 ust. 10 pkt 2 u.p.t.u., pod warunkiem uwzględnienia przez podatnika kwoty podatku należnego z tytułu tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest
203 on obowiązany rozliczyć podatek należny z tego tytułu.
204 Zauważyć nalezy, że zgodnie z treścią art. 178 lit. c Dyrektywy VAT 2006/112/WE w celu skorzystania z prawa do odliczenia, podatnik musi spełnić następujące warunki: w celu dokonania odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. c,
205 w odniesieniu do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, musi uwzględnić
206 w deklaracji VAT przewidzianej w art. 250 wszystkie dane niezbędne do obliczenia
207 VAT należnego z tytułu dokonanych przez niego wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów oraz posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z tytułem XI rozdział 3 sekcje 3-5.
208 Natomiast w myśl art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej, prawo do obniżenia
209 kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu
210 do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów oraz świadczenia usług, dla których podatnikiem jest nabywca towarów lub usług, powstaje pod warunkiem uwzględnienia przez podatnika kwoty podatku należnego z tytułu
211 tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć podatek należny z tego tytułu.
212 Przepis art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej, odmiennie niż Dyrektywa nie wskazuje zatem, że gdy prawo to co do zasady istnieje, to podatnik może "skorzystać z prawa
213 do odliczenia" po spełnieniu określonych warunków, lecz stanowi, iż prawo to "powstaje pod warunkiem" otrzymania faktury i uwzględnienia kwoty podatku w deklaracji podatkowej.
214 Warto tu wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje pogląd, oparty m.in. na interpretacji przepisów wyrażonej orzecznictwie TSUE (m.in. w wyroku TSUE z dnia 15 września 2016 r., C-518/14 w sprawie Senatex), iż w świetle wniosków płynących z analizy uzasadnienia orzeczenia w sprawie Senatex C-518/14,
215 a także ugruntowanego i powszechnie akceptowanego orzecznictwa TSUE w kwestii stosowania zasady neutralności i proporcjonalności podatku VAT, regulacje polskiej ustawy o podatku od towarów i usług (...) a w szczególności art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. b) (...) u.p.t.u., uznać należy za sprzeczne z zasadami ustawodawstwa unijnego
216 i powszechnie akceptowanym sposobem jego wykładni. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2018 r., III SA/Wa 2488/17). Z uwagi na przywołane wyżej brzmienie przepisu art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej, pogląd ten jest aktualny również na gruncie rozpoznawanej sprawy.
217 Wyjaśniono tam, że zarówno w wyroku TSUE w sprawie C-518/14 Senatex,
218 jak i w sprawie C-183/14 Salomie i Oltean stwierdzono, że państwa członkowskie
219 są upoważnione do ustanowienia sankcji z tytułu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących wykonywania prawa do odliczenia podatku VAT i przyjęcia przepisów
220 w celu zapewnienia prawidłowego poboru podatku i uniknięcia oszustw podatkowych pod warunkiem jednak, że przepisy te nie wykraczają poza to co jest konieczne
221 do osiągnięcia tych celów i nie naruszają w żadnym aspekcie zasady neutralności. Prawo Unii nie stoi więc na przeszkodzie by jako sankcje za naruszenie zasad terminowego rozliczania podatków oraz nieprzestrzeganie określonych warunków formalnych czy też niezachowywanie wymaganych terminów Państwa Członkowskie nakładały w odpowiednich przypadkach kary pieniężne czy inne sankcje, proporcjonalne do wagi naruszenia niemniej jednak w celu ukarania za niezachowanie wymogów formalnych mogą zostać ustanowione inne sankcje niż odmowa prawa
222 do odliczenia podatku VAT w sposób zapewniający zachowanie jego neutralności.
223 Warto też wskazać na wyrok TSUE z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie C-280/10 Kopalnia Odkrywkowa Polski Trawertyn P. Granatowicz, M. Wąsiewicz spółka jawna, gdzie uznano, że podstawowa zasada neutralności podatku VAT wymaga, by prawo
224 do odliczenia naliczonego podatku VAT zostało przyznane w razie spełnienia podstawowych wymagań, nawet jeśli podatnicy nie spełnili niektórych wymagań formalnych. W konsekwencji, jeżeli organy podatkowe posiadają informacje niezbędne do ustalenia, że podatnik, jako odbiorca danych transakcji, jest zobowiązany z tytułu podatku VAT, to nie mogą one wprowadzać dodatkowych warunków w zakresie przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia tego podatku, które to warunki mogłyby w efekcie praktycznie uniemożliwić wykonanie tego prawa lub spowodować,
225 że podatnik zostanie obciążony ciężarem ekonomicznym tego podatku.
226 Analogiczne stanowisko z powołaniem na te same uregulowania i orzecznictwo TSUE wyraził WSA w Krakowie w wyroku z dnia 15 maja 2018 r., I SA/Kr 709/17.
227 W przekonaniu Sądu nawet gdyby interpretować przepis 11 ust. 2 ustawy zmieniającej inaczej, to również należy wskazać, że w połączeniu z wykładnią art. 178 lit. c Dyrektywy, należy uznać, że przepisy te regulują jedynie prawo (możliwość) podatnika do samodzielnego obniżenia podatku należnego w deklaracji.
228 Zdaniem Sądu treść art. 178 lit. c Dyrektywy oraz art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej nie dotyczy sytuacji w której rozliczenia podatku VAT dokonuje organ podatkowy w decyzji (nie zaś podatnik w deklaracji). Przepisy te nie dotyczą bowiem obowiązków organu przy wydawaniu decyzji, które wynikają z szeregu innych przepisów.
229 Za trafne należało uznać przywołane przez Skarżącego poglądy orzecznictwa,
230 iż w przypadku gdy rozliczenia podatku dokonuje organ podatkowy w ramach postępowania, to z momentem podjęcia przez organy podatkowe władczej ingerencji
231 w sferę dotąd zastrzeżoną dla podatnika, organy przejmują od podatnika realizację obciążającego go rozliczenia. Ponieważ rozliczenie to ma być prawidłowe,
232 to - w przeciwieństwie do podatnika, który może, lub nie, korzystać ze swych uprawnień - organy podatkowe powinny wziąć pod uwagę wszystkie elementy danego stosunku prawnopodatkowego, które decydują o prawidłowej, tj. zgodnej z prawem, wysokości zobowiązania podatkowego. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 października 2017 r., I SA/Wr 343/17).
233 Zgodzić należy się zatem, że organ działając na podstawie art. 21 § 3 O.p.,
234 w decyzji określającej Skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług winien uwzględnić także podatek naliczony. W myśl art. 99 ust. 12 u.p.t.u. zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego
235 lub różnicy podatku, o której stanowi art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej
236 z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości. Zgodnie z ww. art. 21 § 3 O.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że w złożonej deklaracji wykazano nieprawidłową kwotę zwrotu podatku
237 lub kwotę podatku naliczonego przeniesionego do rozliczenia lub kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów u.p.t.u. do odliczenia
238 w następnych okresach rozliczeniowych, w deklaracji nie wykazano tych kwot
239 albo podatnik nie złożył deklaracji, mimo ciążącego na nim obowiązku - organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku
240 lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych.
241 Zauważyć przy tym należy, że organy nie stwierdziły, iż nie zostały spełnione materialnoprawne warunki do dokonania odliczenia. Nie ulega wątpliwości, że Skarżący nabył towary opisane w fakturach oraz że służyły one do czynności podlegających opodatkowaniu i dysponuje fakturami dokumentującymi nabycie towaru.
242 Zatem także wobec wcześniejszej argumentacji, trafnie Skarżący powołał orzecznictwo TSUE wskazujące, że zaskarżone rozstrzygnięcie w istocie narusza zasadę neutralności i proporcjonalności VAT. Podstawowa zasada neutralności podatku VAT wymaga, by prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT zostało przyznane
243 w razie spełnienia podstawowych wymagań, nawet jeśli podatnicy nie spełnili niektórych wymagań formalnych. W konsekwencji, jeżeli organy podatkowe posiadają informacje niezbędne do ustalenia, że podatnik, jako odbiorca danych transakcji, jest zobowiązany z tytułu podatku VAT, to nie mogą one wprowadzać dodatkowych warunków w zakresie przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia tego podatku, które to warunki mogłyby w efekcie praktycznie uniemożliwić wykonanie tego prawa lub spowodować,
244 że podatnik zostanie obciążony ciężarem ekonomicznym tego podatku.
245 Organ winien uwzględnić powyższe ponownie wydając decyzję w rozpoznawanej sprawie.
246 Odnosząc się z kolei do pozostałych zarzutów skargi, to Sąd zgadza
247 się z organem, iż protokół kontroli podatkowej sam z siebie nie rozstrzyga o prawach
248 i obowiązkach kontrolowanego. Stanowi on opis ustalonego stanu faktycznego
249 w zakresie objętym przedmiotem kontroli. Istotnie nie ma charakteru definitywnego, wiążącego w tym znaczeniu, że opisany w nim stan faktyczny może podlegać modyfikacjom w późniejszym czasie w razie poczynienia odmiennych ustaleń,
250 czy odmiennej oceny. Protokół kontroli nie kreuje wysokości zobowiązań podatkowych,
251 a zakończenie kontroli podatkowej nie we wszystkich przypadkach kończy proces zbierania materiału dowodowego. Nie przesądza on o rozstrzygnięciu sprawy przez organ podatkowy, a jest jednym z dowodów podlegającym ocenie przed wydaniem decyzji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2010 r., I FSK 1821/09). Gdyby tak było, zbędne byłoby wówczas w każdym przypadku wszczynanie
252 i prowadzenie postępowania kontrolnego po zakończeniu kontroli podatkowej.
253 Zasadnie zatem organy w wydanych decyzjach dysponując obszerniejszym materiałem dowodowym, skorygowały wysokość przedstawionych w protokole kontroli obliczeń odnośnie wysokości przychodów Skarżącego z działalności gospodarczej, potwierdzając stwierdzoną w toku kontroli podatkowej nierzetelność ksiąg podatkowych Skarżącego. Organ odwoławczy, ponownie rozpatrując sprawę uznał obliczenia organu I instancji (za wyjątkiem opisanych błędów rachunkowych) za prawidłowe. Wskazać tymczasem należy, że stosownie do art. 193 § 1, § 2 i § 4 O.p. księgi podatkowe (przez którą rozumie się również podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencje
254 VAT – art. 3 pkt 4 O.p.) prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, przy czym księgi te uważa się za rzetelne,
255 jeśli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Rzetelne księgi podatkowe powinny zatem zawierać obraz wszystkich zdarzeń gospodarczych mogących mieć wpływ na wysokość podatku, a decydujące znaczenie dla oceny rzetelności ksiąg ma to, czy zapisy w niej dokonane odzwierciedlają stan faktyczny,
256 czy w oparciu o dokonane zapisy można ustalić prawidłowo podstawę opodatkowania. Nierzetelność ksiąg może polegać na dokonywaniu zapisów niezgodnych z prawdą
257 czy na sprzeczności poszczególnych zapisów z dokumentami źródłowymi. W zakresie rzetelności ksiąg podatkowych w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że dla oceny,
258 czy księga podatkowa jest rzetelna, decydujące znaczenie ma to, czy w oparciu
259 o zapisy w niej dokonane można ustalić prawidłową podstawę opodatkowania, a więc czy zawiera zapisy dotyczące wszystkich zdarzeń podatkowych mających wpływ
260 na ustalenie tej podstawy (por. wyrok NSA z 12 września 2012 r., I FSK 1598/11).
261 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy również w przekonaniu Sądu potwierdza, że księgi te były nierzetelne, a na rachunki bankowe Skarżącego prowadzone w [...] S.A. ([...] [...] i [...] wpływały kwoty, których Skarżący nie zaewidencjonował, jak również kwoty wyższe od wartości towarów wystawionych na aukcjach, co ma związek z pobieraniem przez Skarżącego
262 od klientów dodatkowych płatności za przesyłkę.
263 Trafnie uznano, że analiza całości materiału dowodowego otrzymanego
264 od Grupy [...] sp. z o.o. umożliwiła powiązanie poszczególnych wpływów odnotowanych w 2013 r. na rachunkach bankowych Skarżącego w [...] S.A. ([...] oraz [...] [...] z konkretnymi transakcjami sprzedaży, dokonanymi przez niego jako użytkownika portalu [...].
265 Organy w toku prowadzonych postępowań dokonały m.in. analizy:
266 - usług świadczonych za pośrednictwem operatora PayU, w sytuacji gdy Skarżący otrzymywał zapłatę za towar przed jego wysyłką;
267 - danych uzyskanych od [...] sp. z o.o., z których powiązano poszczególne wpływy na rachunku Skarżącego ([...] [...]
268 z poszczególnymi transakcjami sprzedaży;
269 - wpłat dokonywanych na wykorzystywane przez Skarżącego w prowadzonej działalności gospodarczej rachunki bankowe w [...] S.A., biorąc pod uwagę przedłożone w toku [...] podatkowej elektroniczne zestawienia operacji
270 za okres od stycznia do grudnia 2013 r.;
271 - usług dostarczania przesyłek (w tym przesyłek za pobraniem) dla Skarżącego świadczonych przez Pocztę Polska S.A.
272 W wyniku analizy historii rachunku bankowego [...] [...] stwierdzono,
273 że 68 przelewów (na łączną kwotę [...]zł) jest powiązanych ze sprzedażą towarów i usług w ramach przedsiębiorstwa Skarżącego w 2013 r. (klienci dokonywali zapłaty przelewem na podany rachunek). Ponadto, analiza historii rachunku [...] prowadzonego dla Skarżącego wykazała, iż z prowadzoną przez Skarżącego w 2013 r. działalnością gospodarczą powiązane są [...] przelewy przychodzące, na łączną kwotę [...]zł.
274 Sąd zgodził się z oceną, iż opisane powyżej przelewy dokonywane
275 na prowadzone dla Skarżącego rachunki były związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i sprzedażą podlegającą opodatkowaniu podatkiem
276 od towarów i usług i podziela pogląd, że świadczą o tym takie okoliczności jak: (1) wpływ środków na rachunki biznesowe, prowadzone dla Skarżącego dla celów działalności gospodarczej; (2) dane zawarte w opisach poszczególnych operacji, takie jak numery faktur, dane wpłacającego w powiązaniu z numerem dostarczonej przesyłki przez UPS lub przesyłki bez pobrania, numery aukcji, określenie towaru, za który dokonano przelewu, informacje o usłudze; (3) brak konkretnych wyjaśnień Skarżącego: w toku [...] podatkowej i w odpowiedzi na pismo organu podatkowego I instancji,
277 w którym wzywany był m.in do podania i udokumentowania źródła pochodzenia wpłat wyliczonych przez organ podatkowy w treści wezwania nie udzielił w tym zakresie konkretnych wyjaśnień; (4) w toku postępowania przed organem I instancji Skarżący
278 nie odniósł się do sporządzonych przez organ pierwszej instancji zestawień obejmujących kwoty z przelewów przychodzących odnotowanych na rachunkach: [...] i [...] [...], uznanych za przychody z działalności gospodarczej
279 i podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
280 Wobec powyższego, również Sąd za niewiarygodne uznał twierdzenia Skarżącego, iż analizowane rachunki bankowe były wykorzystywane do regulowania wydatków o charakterze prywatnym, jak i uzyskiwania wpływów o takim charakterze. Istotnie przeczy temu bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ podatkowy
281 był zatem uprawniony uznać, iż przelewy dokonywane na prowadzone dla Skarżącego rachunki bankowe były związane z prowadzoną przez Skarżącego działalnością gospodarczą.
282 Zasadnie uznano ponadto, że na wysokość opodatkowania podatkiem
283 od towarów i usług w poszczególnych okresach 2013 r. miały również wpływ zwroty towarów i anulowania transakcji. Sąd podziela stanowisko organów, iż przepisy art. 29a ust. 10 pkt 2 i pkt 3, ust. 13 i ust. 15 u.p.t.u. oraz § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących jednoznacznie określają wymogi, jakie powinien dopełnić podatnik, aby mógł skorzystać z prawa
284 do obniżenia podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług w przypadku sprzedaży dokumentowanej fakturą VAT oraz paragonem z kasy fiskalnej.
285 W związku z powyższym, w rozliczeniach Skarżącego uwzględnić należało tylko wartości wynikające z wystawionych przez Skarżącego faktur VAT korygujących, których odbiór został potwierdzony przez nabywcę towaru (bądź usługi), a w przypadku sprzedaży ewidencjonowanej na kasie fiskalnej - w sytuacji, gdy Skarżący dysponował oryginałem paragonu z kasy fiskalnej, a dokonany zwrot potwierdzał spisany protokół zwrotu towaru.
286 Zgodzić należy się, że brak udokumentowania zwrotów towaru/anulowania transakcji skutkuje tym, że organy podatkowe były zobowiązane rozstrzygnąć sprawę na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z opisanymi powyżej regulacjami prawnymi.
287 Biorąc powyższe pod uwagę, należało podzielić pogląd, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przez Skarżącego art. 193 § 1, art. 194, art. 290 § 1 oraz 290 § 5 O.p. Organ bowiem skutecznie stwierdził nierzetelność ksiąg
288 w zakresie sprzedaży Skarżącego, a Protokół kontroli nie został, wbrew twierdzeniom Skarżącego zignorowany. Stanowi on część zebranego w sprawie materiału dowodowego i został oceniony w powiązaniu z całością tego materiału.
289 Nie zostały też naruszone przepisy dotyczące faktur korygujących w tym wskazany art. 106j ust. 1 u.p.t.u. W rozliczeniach Skarżącego należało uwzględnić bowiem tylko wartości wynikające z wystawionych przez niego faktur VAT korygujących, których odbiór został potwierdzony przez nabywcę towaru lub usługi.
290 Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że na rachunki bankowe Skarżącego wpływały kwoty wyższe niż wartości za towary wystawione na aukcjach, co miało związek z pobieraniem przez Skarżącego dodatkowych płatności za przesyłkę.
291 Na rachunki bankowe dokonywane były wpłaty których Skarżący nie zewidencjonował
292 w dokumentacji podatkowej, a które organ podatkowy zidentyfikował jako przychody
293 z działalności gospodarczej Skarżącego. Jednocześnie, za obrót z wykonywanej przez Skarżącego działalności gospodarczej uznano tylko te wpływy na rachunki bankowe, które powiązano z jego działalnością gospodarczą, co przedstawiono szczegółowo
294 w uzasadnieniu decyzji. Uznano bowiem, iż dokonane w 2013 r. przez Skarżącego zasilenia rachunków bankowych (w tym wpłaty przy użyciu wpłatomatów) dotyczą kwot związanych z działalnością gospodarczą Skarżącego. W celu uniknięcia podwójnego opodatkowania tych kwot, organ przyjął do określenia wysokości podstawy opodatkowania tylko wartości wynikające z wystawionych przez Skarżącego faktur VAT z odnotowaną zapłatą w formie gotówki, nie uwzględnił natomiast ww. zasileń dokonywanych przy użyciu wpłatomatów. Wątpliwości, co do stanu faktycznego rozstrzygnął zatem, wbrew zarzutom skargi, na korzyść Skarżącego.
295 W ocenie Sądu, Skarżący nie przedstawił przeciwdowodów dla dokonanych ustaleń faktycznych wyprowadzonych ze zgromadzonego materiału dowodowego.
296 Mając jednak na uwadze wcześniej stwierdzone naruszenia Sąd orzekł
297 o uchyleniu zaskarżonej decyzji uznając jednocześnie za przedwczesne odnoszenie
298 się do pozostałych zarzutów skargi.
299 Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni przedstawiony przez Skarżącego stan faktyczny z uwzględnieniem zasad wskazanych przez Sąd tj. z uwzględnieniem zasad wynikających z przepisów unijnych i orzecznictwa TSUE, przy uwzględnieniu,
300 iż korzystają one z pierwszeństwa przed prawem krajowym państwa członkowskiego.
301 O zwrocie kosztów orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200
302 i 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącej kwotę [...]zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składają się uiszczony wpis od skargi
303 w kwocie [...]zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł, ustalone
304 na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 lit. f) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
305 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego
306 w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1687), a także [...] zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
307 Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne
308 są w internetowej bazie orzeczeń NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 156
- Ordynacja podatkowa, art. 2a
- Ordynacja podatkowa, art. 3
- Ordynacja podatkowa, art. 21 (§ 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 23 (§ 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 124
- Ordynacja podatkowa, art. 125
- Ordynacja podatkowa, art. 180 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 193 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 194
- Ordynacja podatkowa, art. 210 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 233 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 290 (§ 1, § 5)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 1 (§ 1)
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 9
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 19
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 29
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 29a
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 86
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 99
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 106j
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 120