Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2010 r., II SA/Gl 550/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2010 r., II SA/Gl 550/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wspólnoty gruntowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz J. N. kwotę 200,00 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Starosty B. M. M., J. N., S. K., K. S. i M. N.t - członkowie Spółki dla "A" w S. wnieśli o wydanie decyzji w trybie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28 poz. 169 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zawarte w tym piśmie żądanie dotyczyło nieruchomości zapisanych w ewidencji gruntów miasta S. na "A" w S.

3 Pierwszą wydaną w sprawie decyzją z dnia [...]r. nr [...], podjętą z upoważnienia Starosty B., orzeczono o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w kwestii stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia przesądzające znaczenie ma decyzja Wojewody K. z dnia [...]r., nr [...], która utrzymana została w mocy decyzją Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...]r., nr [...]. Decyzją tą umorzone zostało postępowanie w przedmiocie ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie oraz ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. Wniesiona przez członków Spółki do "A" w S. skarga na ostatnio wymienioną decyzję Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa została oddalona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 557/99 i 736-777/99. W wyroku tym NSA potwierdził stanowisko organów orzekających, że objęte postępowaniem grunty nie spełniają określonych w art. 1 ustawy warunków do uznania ich za wspólnotę gruntową. Kierując się tymi orzeczeniami organ I instancji uznał, że sprawa ustalenia, które nieruchomości na terenie miasta S. stanowią wspólnotę gruntową, a do tego zmierzało oparte na treści art. 8 ust. 1 ustawy żądanie wnioskodawców, została już ostatecznie rozstrzygnięta, stąd wszczęte postępowanie należało umorzyć.

4 Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. M., J. N., K. S., M. N. i S. K. oraz "A" domagając się jej uchylenia jako nieważnej z uwagi na szereg wad, w tym wydania jej w warunkach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W piśmie z dnia [...]r. odwołujący się dodatkowo podnieśli, że w postępowaniu przed organem I instancji nie była należycie reprezentowana Spółka dla "A" w S.

5 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu tego odwołania decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 2 w związku z art. 28 i art. 31 k.p.a. oraz art. 1, art. 6, art. 8 ust. 7 i art. 14 ust. 1 ustawy w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.) uchyliło decyzję Starosty B. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

6 Uzasadniając to orzeczenie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji nie mogła się ostać. Nie wynikało to jednak z uwzględnienia zarzutów odwołania lecz z innych względów. Zdaniem Kolegium w dotychczasowym postępowaniu przed organem I instancji nie został ustalony status prawny odwołującego się stowarzyszenia zwykłego "A", gdyż nie zostało w tej sprawie wydane postanowienie o dopuszczeniu tego Stowarzyszenia do udziału w sprawie w oparciu o art. 31 § 2 k.p.a. W wyniku tego decyzja organu I instancji została skierowana do podmiotu nie będącego stroną postępowania, a tym samym obarczona jest wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy uznał również za niedopuszczalne wydanie takiego postanowienia w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to określoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Kolegium zwróciło też uwagę, że w dotychczasowym postępowaniu nie została wyjaśniona sprawa upoważnienia do wydania decyzji w imieniu Starosty B. dla Naczelnika Wydziału Mienia Starostwa B., bowiem brak jest w aktach odpowiedniego upoważnienia. W kwestii zarzutu dotyczącego reprezentacji w postępowaniu przed Starostą Spółki do "A" w S. Kolegium uznało, że była ona należycie reprezentowana, bowiem w postępowaniu administracyjnym reprezentował ją kurator, w osobie A. K., ustanowiony w trybie art. 42 k.c. postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...], który został umocowany do reprezentowania Spółki.

7 W skardze na powyższą decyzję Stowarzyszenie "A" w S. oraz M. M., J. N., S. K., K. S. i M. N. wnieśli o jej uchylenie celem merytorycznego rozpoznania odwołania przez organ II instancji. Zdaniem skarżących, wbrew stanowisku Kolegium, Stowarzyszenie miało przymiot strony postępowania, jakkolwiek nie zostało formalnie wydane oparte na treści art. 31 § 2 k.p.a. postanowienie o dopuszczeniu go do udziału w postępowaniu. Do dopuszczenia tego doszło bowiem przez czynności faktyczne szczegółowo opisane w skardze oraz skierowanie do Stowarzyszenia decyzji organów obu instancji. Zdaniem skarżących nie było także przeszkód do wydania postanowienia w trybie art. 31 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy. Wątpliwości co do upoważnienia posiadanego przez pracownika Starosty B. Kolegium powinno wyjaśnić poprzez przeprowadzenie w tym przedmiocie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego. Ponownie postawiony został zarzut niewłaściwej reprezentacji w postępowaniu administracyjnym Spółki dla "A" w S. Skarżący zwrócili też uwagę na wątpliwości dotyczące sposobu doręczenia wydanych w sprawie decyzji w związku z treścią art. 8 ust. 6 ustawy. Zakwestionowali również upoważnienie do reprezentowania Gminy S. udzielone pracownikowi Urzędu Gminy R. S. Wreszcie podtrzymali zawarte w odwołaniu stanowisko, że zasadnie organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] r. niezależnie od kwestionowania przez nich legalności tego orzeczenia, nie zgodzili się jednak z uzasadnieniem rozstrzygnięcia Starosty .

8 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

9 Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 533/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. N., M. M., S. K., K. S. i J.N., natomiast ze skargi Stowarzyszenia "B" w S. uchylił zaskarżoną decyzję SKO w K.

10 Oddalając skargę członków [...] w S. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę przyjął, że nie posiadają oni legitymacji czynnej do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., bowiem swój interes prawny wywodzili oni jedynie z przysługujących im uprawnień do udziału w tej wspólnocie. Uwzględniając natomiast skargę Stowarzyszenia "B" Sąd stwierdził, że była ona zasadna z uwagi na naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stowarzyszenie to, jako wpisane do ewidencji stowarzyszeń Starostwa Powiatowego w B., jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 5

11 § 2 pkt 5 k.p.a. i art. 31 tej ustawy. Postępowanie administracyjne zostało zaś wszczęte z urzędu w wyniku uwzględnienia żądania tego Stowarzyszenia, co skutkowało uzyskaniem przymiotu strony w rozumieniu art. 31 § 3 k.p.a. Ustalenia tego, zdaniem Sądu, nie mogła podważyć okoliczność, że w sprawie nie doszło do formalnego wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, skoro nie tylko wszczęte zostało ono na żądanie tego Stowarzyszenia, ale i zostało z jego udziałem przeprowadzone.

12 Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku w części uchylającej zaskarżoną decyzję wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Z kolei J. N. i M. M. wnieśli skargę kasacyjną od tej części wyroku, którą oddalono skargę pozostałych skarżących.

13 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II OSK [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Uzasadniając swoje orzeczenie NSA wskazał, że w sprawie wystąpiła jedna z przyczyn nieważności postępowania, którą zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. był obowiązany uwzględnić z urzędu. W postępowaniu przed Sądem I instancji na skutek naruszenia przez ten sąd przepisów pozbawiona została możności obrony swych praw Spółka dla "A" w S., co wyczerpuje przesłankę przewidzianą w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Spółka ta nie ma bowiem organów statutowych uprawnionych do jej reprezentacji, a działania kuratora ustanowionego przez sąd powszechny w trybie art. 42 § 1 k.c. nie doprowadziły do powołania organów upoważnionych do jej reprezentacji, nie doszło także do likwidacji tej osoby prawnej. Powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2004 r., sygn. akt III CK 249/200 (OSNC z 2005 r. nr 5, poz.87) NSA wskazał, że przepis art. 42 § 2 k.c. zakreśla kompetencje kuratora do czynności w nim wskazanych, a zatem nie mógł on reprezentować Spółki w niewymienionych w tym przepisie czynnościach w zastępstwie jej statutowych organów. NSA nie podzielił zatem stanowiska zajętego przez Sąd I instancji w przywołanym wyroku, że kurator ustanowiony na podstawie art. 42 § 1 k.c. mógł reprezentować Spółkę do "A" w S. w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

14 W następstwie tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Gl 526/08, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w oparciu o przepis art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do czasu powołania organów Spółki do "A" w S. W wyniku rozpoznania zażalenia M.M., J. N., S. K., K. S. i M. N. oraz Stowarzyszenia "A" w S Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1125/08 uchylił to postanowienie z tego powodu, że w dniu [...] r. Ogólne Zebranie Członków Spółki dla "A" w Siewierzu powołało jej władze statutowe (Zarząd oraz Komisję Rewizyjną), a tym samym skoro zostały powołane statutowe organy Spółki brak jest podstaw do zawieszenia postępowania.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 526/08 uchylił zaskarżoną decyzję SKO w K. z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] r.

16 W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że bezsporne jest w sprawie, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami obu instancji Spółka dla "A" w S. była reprezentowana przez kuratora powołanego postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r., sygn. akt [...], które zostało zmienione postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Tymczasem kurator ustanowiony w trybie art. 42 § 1 k.c. nie mógł reprezentować w postępowaniu sądowoadministracyjnym osoby, dla której został ustanowiony, nie był on bowiem uprawniony do jej reprezentowania w sprawach wykraczających poza kompetencje wskazane w art. 42 § 2 k.c. Dokonana w powyższym wyroku przez NSA wykładnia przepisów k.c. nakazuje przyjąć, że Spółka dla "A" w S. nie była także należycie reprezentowana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Tym samym należało stwierdzić , że wskazana Spółka bez własnej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, co wypełnia przesłankę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i już z tej przyczyny musiało to skutkować uchyleniem kontrolowanych decyzji.

17 Zdaniem Sądu należało podzielić również argumentację skarżących uznających za błędne stanowisko SKO w K. kwestionujące występowanie Stowarzyszenia "B" w S. na prawach strony postępowania przed organem I instancji. Przepis art. 31 § 1 k.p.a. w tej kwestii dopuszcza kilka rodzajów uczestnictwa organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby. Przesłankami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, które muszą zostać spełnione łącznie, jest zgodność zgłoszonych przez tę organizację żądań z jej celami statutowymi, a także względy interesu społecznego. Spełnienie wskazanych wyżej przesłanek warunkuje także uwzględnienie żądania organizacji społecznej dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym ostatnim przypadku spełniona winna zostać jednak jeszcze dodatkowa przesłanka, a mianowicie żądanie wszczęcia postępowania może zostać skutecznie zgłoszone tylko w postępowaniu, które może zostać wszczęte z urzędu. Z przepisu art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że postępowanie dotyczące ustalenia nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie jest wszczynane z urzędu. Z akt sprawy wynika jednocześnie, że postępowanie to zostało wszczęte na żądanie Stowarzyszenia "B" w S. mimo iż organ I instancji nie wydał wymaganego przepisem art. 31 § 2 k.p.a. postanowienia o wszczęciu postępowania. W aktach sprawy brak także postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Jednakże Starosta B. poprzez czynności faktyczne dopuścił jednak Stowarzyszenie "B" w S. do udziału w postępowaniu na prawach strony. Świadczą o tym liczne pisma kierowane przez ten organ do Stowarzyszenia, w tym zawiadomienia dotyczące przeprowadzania szeregu czynności procesowych. Organ zapewnił także tej organizacji udział w rozprawie administracyjnej w charakterze strony postępowania i wreszcie doręczył jej decyzję administracyjną kończącą postępowanie w I instancji. Mimo iż w sprawie doszło do naruszenia regulacji zamieszczonych w art. 31 k.p.a. Stowarzyszenie "B" w S. brało jednak udział na prawach strony w postępowaniu toczącym się przed Starostą B. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie mógł być uwzględniony na etapie postępowania przed organem II instancji. Możliwość taka nie jest przy tym kwestionowana ani w doktrynie ani w orzecznictwie. Błędnym okazał się więc pogląd, że dla rozstrzygnięcia statusu Stowarzyszenia jako strony postępowania konieczne było wydanie orzeczenia opartego na przepisie art. 138 § 2 k.p.a.

18 Sąd uznał również, że skarżący M. N., M. M., S. K. i K. S. byli legitymowani do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest m.in. każdy kto ma w tym interes prawny. Tym samym skoro przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym zapadła zaskarżona decyzja, było ustalenie w trybie art. 8 ust. 1 ustawy, które z nieruchomości gruntowych zapisanych w ewidencji gruntów na [...] w S. stanowią mienie tej wspólnoty bądź mienie gromadzkie, to stronami w takim postępowaniu w myśl art. 6 ustawy są wszyscy uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej ( tak również przyjęto w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 355/06 niepubl.).

19 Zdaniem Sądu podstawą uchylenia decyzji organu nie mogła być także okoliczność związana z wątpliwościami dotyczącymi posiadania upoważnienia Starosty B. przez osobę podpisującą decyzję w imieniu tego organu. Podstawę taką mogło stanowić jedynie ustalenie, że istotnie osoba podpisana pod decyzją upoważnienia takiego nie posiadała, względnie nieprzedłożyła ona na żądanie organu odwoławczego przedmiotowego upoważnienia, przesłanki te w dacie wydania zaskarżonej decyzji jednak nie wystąpiły.

20 W ocenie Sądu niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez organy orzekające treści art. 8 ust. 6 ustawy polegający na zaniechaniu podania zapadłej w sprawie decyzji do wiadomości osób uprawnionych do udziału we wspólnocie w sposób przyjęty w danej miejscowości oraz ogłoszenie jej poprzez wywieszenie w urzędzie gminy na okres 14 dni. W kontrolowanej sprawie organ I instancji wydał bowiem decyzję umarzającą postępowanie, a zatem nie doszło w niej do ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie.

21 W konkluzji Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta B. zapewni prawidłową reprezentację w postępowaniu Spółki dla "A" w S. Organ ten zwróci się w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do Stowarzyszenia "B w S. o wskazanie, czy kierowane do niego pisma należy traktować jako wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, a w razie uzyskania potwierdzenia tej okoliczności Starosta po zanalizowaniu celów statutowych tej organizacji oraz rozważeniu, czy za dopuszczeniem jej do postępowania przemawia interes społeczny, wyda postanowienie w trybie art. 31 § 2 k.p.a. Z uwagi na okoliczność, że kontrolowana decyzja ograniczała się do kwestii dotyczących spełnienia wymogów formalnych w postępowaniu przed organem I instancji, Sąd wyraził zapatrywanie, że nie jest uprawniony do wskazania sposobu rozstrzygnięcia w tym postępowaniu kwestii merytorycznych. Zamieszczenie w wyroku zapadłym w tego rodzaju sprawie wskazań dotyczących sposobu merytorycznego załatwienia sprawy spowodowałoby bowiem wejście Sądu w kompetencje organów administracji, a tym samym stałoby w sprzeczności z funkcją kontrolną sprawowaną przez sądy administracyjne stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

22 Przed wydaniem powyższego wyroku, który uprawomocnił się z dniem [...] r., na drodze administracyjnej kontynuowane było przedmiotowe postępowanie. I tak, postanowieniem z dnia [...] r. Starosta B. orzekł o odmowie zawieszenia postępowania, a postanowienie to utrzymane zostało w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem wydanym w dniu [...] r. ( skarga na to orzeczenie wniesiona przez M. M. została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 355/06 uchylił postanowienia organów obu instancji).

23 Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z upoważnienia Starosty B., ponownie orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie.

24 Odwołanie od tej decyzji wnieśli M.M., J. N., Z. K., K. S. i M. N. oraz Stowarzyszenie "B" w S., a nadto H.B., J.K., A.K., H. K., K. Ł., T. B., M. M., H.N., K. N., W. M., T. B., K. D., T.S. i J. K..

25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odwołanie to rozpoznało po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 59/07, a przed podjęciem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygnięcia w sprawie II SA/Gl 526/08. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty B. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

26 W pisemnych motywach tej decyzji Kolegium odwołało się do oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 356/06, co tym samym uniemożliwia pozostawienie w obrocie prawnym decyzji organu I instancji. Brak właściwej reprezentacji Spółki w postępowaniu powoduje zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Próba sanowania owej wadliwości w postępowaniu odwoławczym naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dodatkowo Kolegium zauważyło, że aby organ pierwszej instancji mógł wykonać wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2007 r. musi prowadzić postępowanie, a to jest możliwe jedynie wówczas, gdy z wniesionych odwołań zostanie uchylona decyzja organu pierwszej instancji wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.

27 Od ostatnio wymienionej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. skargę wnieśli M. M., J. N., S. K. oraz Stowarzyszenie "B" w S wnosząc o jej uchylenie.

28 W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że skoro przesądzone zostało, iż stronami postępowania w sprawie ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie są wszyscy uprawnieni do udziału we wspólnocie, stąd stosownie do art. 8 ust. 6 ustawy każdej z tych osób podać należy do wiadomości wydaną w sprawie decyzję. Organ odwoławczy nie dopełnił tego obowiązku generując po raz kolejny wadę wznowieniową. W ocenie skarżących zachodzi podstawa do zniesienie dotychczasowego postępowania administracyjnego. Za pozbawione skutków procesowych należy bowiem uznać czynności organu podejmowane wobec strony pozbawionej zdolności do czynności prawnej.

29 W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dotychczasową argumentacją wniosło o oddalenie skargi. Kolegium zauważyło, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego z przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

30 Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. M., S. K. i Stowarzyszenia "B" w S.

31 Rozpoznając zaś skargę J. N. Sąd zważył, co następuje:

32 Skarga zasługuje na uwzględnienie i to niezależnie od zarzutów w niej podniesionych, a z powodu, który sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu zobowiązany był wziąć pod rozwagę z urzędu, do czego uprawnia i obliguje przepis art. 134 § 1 P.p.s.a.

33 Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., którą uchylono decyzję Starosty B. z dnia [...] r. z przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Przedmiot sprawy stanowiło zaś ustalenie, które nieruchomości stanowią mienie wspólnoty lub mienie gromadzkie. Obie te decyzje wydane zostały w oparciu o wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Jednakże, zgodnie z tym na co wskazano w części wstępnej, ostatnio powołana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została zaskarżona do sądu administracyjnego. Sam fakt zaskarżenia tej decyzji nie stanowił formalnej przeszkody w kontynuowaniu postępowania przez organ pierwszej instancji, skoro w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie II SA/Gl 533/05 nie zostało wstrzymane jej wykonanie. Częściowo dostrzegło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wstrzymując się z rozpoznaniem sprawy w postępowaniu odwoławczym na skutek odwołania wniesionego od decyzji Starosty B. z dnia [...] r. Kolegium miało w polu widzenia, że zaskarżona decyzja z dnia [...] r. została uchylona przez WSA w Gliwicach ( wyrok z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 533/06), a to orzeczenie z kolei uchylone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny ( wyrok z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 59/07). Jednakże Kolegium w swych działaniach wykazało się niekonsekwencją, nie uwzględniło bowiem, że na skutek kasacyjnego orzeczenia NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zobowiązany będzie ponownie rozpoznać sprawę. Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Gl 526/08 Sąd ten uchylił zaś zarówno zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] r., jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] r.

34 Tymczasem zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Kolegium z dnia [...] r. wydana została jeszcze przed uprawomocnieniem się powyższego wyroku, tj. przed dniem [...] r. Wydanie tego orzeczenia sądowego doprowadziło do stanu, że organy administracyjne zobowiązane są ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, kierując się oceną prawną zawartą w tym orzeczeniu. Zwrócić należy uwagę, że wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium okoliczności, jakie winien wziąć pod uwagę organ I instancji, stosownie do wymogu z art. 138 § 2 k.p.a., nie w pełni odpowiadają ocenie prawnej wyrażonej przez sąd administracyjny. Zgodnie zaś z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko sąd, ale również organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Mając to na względzie wyłączona jest możliwość umorzenia niniejszego postępowania sądowego, gdyż postępowanie pomimo kasacyjnego rozstrzygnięcia Kolegium z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia nie stało się bezprzedmiotowe.

35 Dotychczasowe rozważania prowadzą do konkluzji, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, które wydane zostały w oparciu o wcześniejszą decyzję SKO w K. z dnia [...] r., a która została uchylona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, naruszają prawo. Okoliczność ta stanowi bowiem podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). Stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa obliguje Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia kontrolowanych decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bez względu na to czy naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, powoduje potrzebę uchylenia zaskarżonych aktów administracyjnych.

36 Z tych więc powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a nadto orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. To ostatnie rozstrzygnięcie utraci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku ( art. 152 P.p.s.a.) O kosztach postępowania sądowego orzeczono z urzędu na podstawie art. 210 § 2 P.p.s.a., koszty te sprowadzają się do wpisu od skargi. Strona skarżąca nie wykazała, by poniosła dalsze koszty postępowania prowadzonego osobiście.

37 Wobec stwierdzenia, że kontrolowane decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym ( art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a.).

38 Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na drodze administracyjnej uwzględnią organy ocenę prawną i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 526/08. Analizie prawnej w zakresie wpływu na wynik niniejszej sprawy poddana zostanie prawomocna decyzja Wojewody K. z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, wielkości udziałów oraz ustalenia, które nieruchomości stanowiły wspólnotę gruntową lub mienie gromadzkie.