Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 6 maja 2025 r., VI Ka 834/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 6 maja 2025 r., VI Ka 834/23

Tekst

1 Warszawa, dnia 17 kwietnia 2025 r.

2 Sygn. akt VI Ka 834/23

3 1.

4 2.WYROK

5 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

6 3.Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

7 4. Przewodniczący: Sędzia SO Beata Tymoszów

8 5.

9 6.protokolant sądowy Dominika Mroczka

10 7.przy udziale prokuratora Grzegorza Łaby

11 8.po rozpoznaniu dnia 17 kwietnia 2025 r.

12 9.sprawy K. D., córki M. i B., ur. (...) w W.

13 10.oskarżonej o przestępstwo z art. 177 § 1 kk w zw. z art. 178 § 1 kk

14 11.na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora

15 12.od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie

16 13.z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt III K 868/22

17 16.zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie z punktu IV; w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; wydatkami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

18 Formularz UK 2

19 Sygnatura akt

20 VI Ka 834/23

21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

22 1

23 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

24 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

25 Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie z dnia 25 maja 2023r. , sygn. akt III K 868/22

26 1.2. Podmiot wnoszący apelację

27 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

28 ☐ oskarżyciel posiłkowy

29 ☐ oskarżyciel prywatny

30 ☐ obrońca

31 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

32 ☐ inny

33 1.3. Granice zaskarżenia

34 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

35 ☒ na korzyść

36 ☒ na niekorzyść

37 ☒ w całości

38 ☐ w części

39 ☐

40 co do winy

41 ☐

42 co do kary

43 ☐

44 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

45 1.1.2. Podniesione zarzuty

46 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

47 ☒

48 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

49 ☒

50 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

51 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

52 ☐

53 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

54 ☐

55 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

56 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

57 ☐

58 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

59 ☐

60 art. 439 k.p.k.

61 ☐

62 brak zarzutów

63 1.4. Wnioski

64 ☐

65 uchylenie

66 ☒

67 zmiana

68 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

69 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

70 1.5. Ustalenie faktów

71 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

72 Lp.

73 Oskarżony

74 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

75 Dowód

76 Numer karty

77 K. D.

78 Oskarżona nie była karana sądownie

79 Oskarżona nie figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy prawa o ruchu drogowym

80 Karta karna

81 Dane z ewidencji

82 205

83 207

84 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

85 Lp.

86 Oskarżony

87 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

88 Dowód

89 Numer karty

90 1.6. Ocena dowodów

91 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

92 Lp. faktu z pkt 2.1.1

93 Dowód

94 Zwięźle o powodach uznania dowodu

95 1

96 Karta karna

97 Dane z ewidencji kierowców

98 Dokumenty o charakterze urzędowym, sporządzone przez powołane do tego organy, których treść nie była podważana

99 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

100 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

101 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

102 Dowód

103 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

104 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

105 L§ 1 k.k. p.

106 Zarzuty

107 1) obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonej, to jest art. 11 § 1k.k. poprzez błędne odniesienie się do kwestii możliwości zakwalifikowania czynu oskarżonej K. D. – w świetle ustalonego stanu faktycznego – jedynie jako czynu wyczerpującego znamiona art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. i dokonanie redukcji oceny prawnokarnej przy przyjęciu, że występek z art. 178 a § 1 k.k. stanowi współukarane przestępstwo uprzednie, podczas gdy dokonane ustalenia faktyczne uzasadniają przyjęcie, że doszło do popełnienia dwóch czynów zabronionych z art. 178 a § 1 k.k. oraz z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.

108 ☐ zasadny

109 ☐ częściowo zasadny

110 ☒ niezasadny

111 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

112 Zarzut był chybiony.

113 Na wstępie trzeba od razu stwierdzić, że argumentacja przedstawiona na jego poparcie w środku odwoławczym wniesionym przecież – w tym zakresie - na niekorzyść oskarżonej i przez podmiot kwalifikowany, a sprowadzająca się do przywołania stosownego judykatu Sądu Najwyższego w formie zwartej w apelacji, jest wyrazem skrajnej nielojalności procesowej. Próbując bowiem, poprzez odwołanie się do postanowienia SN z dnia 28 marca 2002 r. ( sygn. I KZP 4/02), uzasadnić prezentowany w apelacji pogląd prawny, jej autorka przytoczyła jedynie fragment cytowanego orzeczenia( jego tezy) pomijając tę część, której treść nakazuje uznać zaskarżony wyrok w pełni prawidłowym. W tymże postanowieniu Sąd Najwyższy wprawdzie istotnie stwierdził, że: „zachowanie sprawcy, kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka odurzającego, który w następstwie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu powoduje wypadek komunikacyjny, stanowi dwa odrębne czyny zabronione - jeden określony w art. 178a § 1 lub 2 k.k., drugi zaś - w art. 177 § 1 lub 2 k.k. w związku z art. 178 § 1 k.k.”, by jednocześnie wskazać, że ewentualna redukcja ocen prawnokarnych powinna zostać dokonana - z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku - przy przyjęciu, iż występek zakwalifikowany z art. 178a § 1 lub 2 k.k. stanowi współukarane przestępstwo uprzednie. Myśl tę rozwinął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia, jest ona zbieżna z poglądem wyrażonym przez sąd meriti.

114 Lektura motywacyjnej części orzeczenia poddanego kontroli instancyjnej wskazuje, że Sąd Rejonowy taką właśnie redukcję ocen przeprowadził uznając, że w rozpoznawanej sprawie i przy układzie konkretnych okoliczności, zachowanie oskarżonej ujęte w akcie oskarżenia jako zarzut z punktu 2), traktować należy jako współukarany czyn uprzedni względem czynu kwalifikowanego z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. Sąd powołał się przy tym na prowadzenie pojazdu przez K. D. „w granicach miasta, w stosunkowo krótkim czasie”, które to kwestie całkowicie zostały pominięte przez skarżącą.

115 Podkreślić zatem należy, że o ile sąd I instancji ma znaczną swobodę w orzekaniu względem skargi wniesionej przez oskarżyciela ( np. co do ustalenia miejsca i czasu popełnienia czynu, zmiany jego opisu czy proponowanej kwalifikacji prawnej), oczywiście o ile tylko pozostaje w jej granicach, o tyle swoboda sądu odwoławczego czy sądu rozpoznającego sprawę ponownie doznaje już poważnych ograniczeń, wynikających z treści art. 434 § 1 k.p.k. Dostrzec również trzeba, że zachowanie oskarżonej, kwalifikowane z art. 178 a § 1k.k., zostało w akcie oskarżenia ( punkt 2) opisane wprost poprzez odwołanie się do okoliczności modalnych zarzutu z punktu I, to jest „ tego samego miejsca i czasu”. Oznacza to, że sam oskarżyciel przyjął, iż prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości przez K. D. nastąpiło w miejscu spowodowania przez nią wypadku drogowego i w tym właśnie czasie, co wprost niemal nakazywało to uznać to zachowanie za czyn współukarany. Gdyby bowiem prokurator w postępowaniu przygotowawczym ustalił, w jakim czasie (np. dwie godziny przed tym zdarzeniem) i po jakich ulicach poruszała się K. D. przed spowodowaniem wypadku, a następnie dał temu wyraz w akcie oskarżenia, wówczas można by, teoretycznie, rozważać poniesienie przez nią odpowiedzialności za dwa odrębne występki. Tak się jednak nie stało, zaś wyrok zawierający określone ustalenia faktyczne dotyczące obu tych okoliczności nie został zakwestionowany ze względu na wystąpienie przesłanki z art. 438 pkt. 3 k.p.k. , lecz poprzez zarzut obrazy prawa materialnego. Kierując się choćby rozważaniami zawartymi w postanowieniu SN przytoczonym we wcześniejszej części rozważań należało stwierdzić, że taka obraza nie nastąpiła. Stad też apelacja w tej części nie mogła zostać uwzględniona.

116 2) obraza prawa materialnego w zakresie niedotyczącym kwalifikacji prawnej czynu, to jest art. 43 a § 2 k.k. poprzez jego zastosowanie i orzeczenie wobec oskarżonej K. D. świadczenia pieniężnego wysokości 5 000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, pomimo skazania oskarżonej za czyn z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. , który to czyn nie jest wymieniony w katalogu przestępstw określonym w art. 43 a § 2 k.k.

117 ☒ zasadny

118 ☐ częściowo zasadny

119 ☐ niezasadny

120 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

121 Zarzut okazał się oczywiście zasadny.

122 Z treści art. 43 a § 2 k.k., zastosowanego przez sąd meriti wynika bowiem wprost, że wśród przestępstw, za których skazanie nakłada jednocześnie na sąd obowiązek orzeczenia od sprawcy na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, świadczenia pieniężnego w kwocie 5 000 złotych nie został wymieniony występek z art. 177 § 1 k.k. , także popełniony w okolicznościach rzutujących na ustawowe podwyższenie kary, wymienionych w art. 178 § 1 k.k. Ma zatem rację prokurator twierdząc, że rozstrzygnięcie o zasadzeniu nawiązki od oskarżonej nastąpiło z obrazą owego przepisu, a tym samym – że wystąpiła względna przesłanka odwoławcza z art. 438 pkt. 1 a k.p.k.

123 Wniosek

124 Zmiana wyroku poprzez uznanie K. D. winną popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. zarzucanego jej w akcie oskarżenia i wymierzenie jej kary 3 miesięcy pozbawienia wolnośc i i zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz orzeczenie świadczenia pieniężnego w kwocie 5 000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a w konsekwencji orzeczenie kary łącznej roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat i łącznego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres lat 6 ; oddanie oskarżonej pod dozór kuratora, zobowiązanie oskarżonej do powstrzymania się od nadużywania alkoholu w okresie próby i utrzymanie w mocy wyroku w pozostałej części

125 ☐ zasadny

126 ☐ częściowo zasadny

127 ☒ niezasadny

128 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

129 Choć wniosek, prima facie, mógłby sugerować, że oskarżyciel domagał się skazania K. D. wyłącznie za czyn z art. 178 a § 1 k.k. ( w petitum apelacji zawarto wszak zastrzeżenia co do prawidłowości kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego w punkcie 1) i przypisanego oskarżonej), to dalsza jego część tycząca orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności i łącznego środka karnego – zakazu prowadzenia pojazdów wskazuje, że prokurator w istocie wnosił o uznanie oskarżonej za winną popełnienia OBU zarzucanych jej czynów. Niezasadność jednak pierwszego z podniesionych zarzutów, czyniła także bezzasadnym tak skonstruowany wniosek ( na marginesie wypada zauważyć, że wówczas koniecznym była by także ingerencja w wymiar kary orzeczonej za czyn przypisany K. D., jako że kara orzeczona w nieprawomocnym wyroku uwzględniała ona również współukarany czyn uprzedni, to jest zachowanie typizowane w art. 178 a § 1 k.k. ).

130 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

131 4.1.

132 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

133 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

134 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

135 5.1.1.

136 Przedmiot utrzymania w mocy

137 Rozstrzygniecie o winie, karze i zakazie prowadzenia pojazdów

138 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

139 Sąd Rejonowy przeprowadził prawidłowo postępowanie dowodowe i właściwie, zgodnie z regułami art. 7 k.p.k. ocenił jego wyniki, na podstawie której poczynił trafne ustalenia faktyczne, które stały się podstawą przypisania oskarżonej występku z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.

140 W tej sytuacji, przy braku przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k. lub z art. 440 k.p.k. wyrok w tej części należało utrzymać w mocy.

141 1.8. Zmiana wyroku sądu I instancji

142 5.2.1.

143 Przedmiot i zakres zmiany

144 Uchylenie orzeczenia o świadczeniu pieniężnym z art. 43 a § 2 k.k.

145 Zwięźle o powodach zmiany

146 Co do meritum - wskazano w punkcie 3.2.

147 Dodać należy, że omawiana zmiana nie przełamuje kierunku apelacji i to niezależnie od treści art. 440 k.p.k. Wprawdzie bowiem w środku odwoławczym zawarto wniosek o odmienne orzeczenie w tym zakresie, ale – po pierwsze – wniosek, w odróżnieniu od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, nie wiąże sądu odwoławczego. Po wtóre zaś – tak sformułowany wniosek był w istocie pochodna zarzutu z punktu 1) co oznacza, że brak akceptacji dla wyrażonego tam zastrzeżenia ze strony skarżącego uniemożliwiał uwzględnienie wniosku w kształcie określonym apelacją. Jednocześnie przypomnieć trzeba, że o kierunku środka odwoławczego nie decyduje deklaracja skarżącego wyrażona w jego petitum, lecz rzeczywista treść sygnalizowanego uchybienia opisanego zarzutem, w aspekcie skutków, jakie on wywołuje dla sytuacji procesowej oskarżonego .

148 Jeśli więc prokurator w punkcie 2) apelacji podniósł zarzut obrazy prawa materialnego, to w realiach sprawy jego uwzględnienie musiało wywołać skutkować zmianą orzeczenia na korzyść K. D.. Zarzut nie miał przecież charakteru alternatywnego ( w tym znaczeniu, że nie podniesiono go na wypadek nie uwzględnienia uchybienia z punktu 1) ), lecz był równoważny z obrazą prawa materialnego dotyczącą art. 11 § 2 k.k.. Innymi słowy – naruszenie art. 43 a § 2 k.k. w kształcie opisanym tym zarzutem nie była związana z wadliwością ( zarzucaną) co do czynu z punktu 1), lecz miał samodzielny charakter. Podzielenie trafnej argumentacji prokuratora nakazywało więc zmianę wyroku w tym zakresie.

149 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

150 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

151 5.3.1.1.1.

152 ☐ art. 439 k.p.k.

153 Zwięźle o powodach uchylenia

154 5.3.1.2.1.

155 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

156 Zwięźle o powodach uchylenia

157 5.3.1.3.1.

158 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

159 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

160 5.3.1.4.1.

161 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

162 Zwięźle o powodach uchylenia

163 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

164 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

165 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

166 Przytoczyć okoliczności

167 6. Koszty Procesu

168 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

169 Przytoczyć okoliczności

170 Obciążenie wydatkami postępowania odwoławczego Skarbu Państwa

171 Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. koszty procesu ponosi Skarb Państwa bowiem apelacja pochodziła wyłącznie od oskarżyciela publicznego, zaś wyrok został zmieniony na korzyść oskarżonej.

172 7. PODPIS

173 s. Beata Tymoszów

174 1.11. Granice zaskarżenia

175 Kolejny numer załącznika

176 1

177 Podmiot wnoszący apelację

178 prokurator

179 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

180 Orzeczenie o winie i karze

181 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

182 ☐ na korzyść

183 ☒ na niekorzyść

184 ☒ w całości

185 ☐ w części

186 ☐

187 co do winy

188 ☐

189 co do kary

190 ☐

191 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

192 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

193 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

194 ☒

195 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

196 ☒

197 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

198 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

199 ☐

200 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

201 ☐

202 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

203 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

204 ☐

205 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

206 ☐

207 art. 439 k.p.k.

208 ☐

209 brak zarzutów

210 0.1.1.4. Wnioski

211 ☐

212 uchylenie

213 ☒

214 zmiana