Wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 30 lipca 2020 r., IX Ka 918/19

wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 30 lipca 2020 r., IX Ka 918/19

Tekst

1 Sygn. akt IX Ka 918/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 30 lipca 2020 roku

3 Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący sędzia SO Jarosław Sobierajski

5 Protokolant st. sekr. sądowy Katarzyna Kotarska

6 przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej (...) w T. V. W.

7 po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2020 roku

8 sprawy D. K., oskarżonego z art. 178a § 1 i 4 kk w zw. z art. 180a kk w zw. z art. 11 § 2 kk

9 na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego

10 od wyroku Sądu Rejonowego w T.

11 z dnia 25 września 2019 roku sygn. akt (...)

12 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

13 1. z podstawy prawnej skazania oskarżonego eliminuje przepis § 1 art. 178a kk,

14 2. ustala, że określony wobec oskarżonego zapisem cyfrowym wymiar kary pozbawienia wolności odnosi się do miesięcy;

15 II. w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymuje w mocy;

16 III. zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w T.) na rzecz adw. P. D. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

17 IV. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za II instancję i wydatkami poniesionymi w postępowaniu odwoławczym obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

18 Formularz UK 2

19 Sygnatura akt

20 IX Ka 918/19

21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

22 1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

23 Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

24 Wyrok Sądu Rejonowego w T.z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt (...)

25 Podmiot wnoszący apelację

26 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

27 ☐ oskarżyciel posiłkowy

28 ☐ oskarżyciel prywatny

29 ☒ obrońca

30 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

31 ☐ inny

32 Granice zaskarżenia

33 Kierunek i zakres zaskarżenia

34 ☒ na korzyść

35 ☐ na niekorzyść

36 ☐ w całości

37 ☒ w części

38 ☐

39 co do winy

40 ☒

41 co do kary

42 ☐

43 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

44 Podniesione zarzuty

45 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

46 ☐

47 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

48 ☐

49 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

50 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

51 ☐

52 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

53 ☐

54 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

55 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

56 ☒

57 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

58 ☐

59 art. 439 k.p.k.

60 ☐

61 brak zarzutów

62 Wnioski

63 ☒

64 uchylenie

65 ☒

66 zmiana

67 Ustalenie faktów w związku z dowodami

68 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

69 Ustalenie faktów

70 Fakty uznane za udowodnione

71 Lp.

72 Oskarżony

73 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

74 Dowód

75 Numer karty

76 2.1.1.1.

77 Fakty uznane za nieudowodnione

78 Lp.

79 Oskarżony

80 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

81 Dowód

82 Numer karty

83 2.1.2.1.

84 Ocena dowodów

85 Dowody będące podstawą ustalenia faktów

86 Lp. faktu z pkt 2.1.1

87 Dowód

88 Zwięźle o powodach uznania dowodu

89 Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

90 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

91 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

92 Dowód

93 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

94 STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

95 Lp.

96 Zarzut

97 3.1.

98 Apelacja prokuratora

99 Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 413 § 2 pkt 2 kpk poprzez nieuzupełnienie rozstrzygnięcia co do kary w ten sposób, że w punkcie I. wyroku określono jedynie numerycznie wymiar kary poprzez wymierzenie 5 (pięciu) pozbawienia wolności i nie określono, czy kara wymierzana jest w latach, czy w miesiącach.

100 ☒ zasadny

101 ☐ częściowo zasadny

102 ☐ niezasadny

103 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

104 Sąd Okręgowy apelację prokuratora uznał za zasadną. Doszło do obrazy przepisu postępowania, tj. art. 413 § 2 pkt 2 kpk, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcie co do kary określił następująco: 5 (pięć) pozbawienia wolności. Słusznie stwierdził apelujący, iż takie określenie wymierzonej oskarżonemu kary powoduje niemożność wprowadzenia jej do wykonania, wszak w realiach przedmiotowej sprawy możliwa do wymierzenia była kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

105 Wskazane uchybienie skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia, o której mowa w punkcie 5.2.1. niniejszego uzasadnienia.

106 Wniosek

107 ☐ zasadny

108 ☐ częściowo zasadny

109 ☐ niezasadny

110 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

111 3.2.

112 Apelacja obrońcy oskarżonego

113 Rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary i nieuwzględnienie wystąpienia przesłanek do warunkowego zawieszenia kary.

114 ☐ zasadny

115 ☐ częściowo zasadny

116 ☒ niezasadny

117 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

118 Apelacja obrońcy oskarżonego, kwestionująca kształt zastosowanej względem oskarżonego reakcji karnej, nie zasługiwała na uwzględnienie.

119 Wbrew temu, co wywodził autor apelacji, zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie co do kary, w którym Sąd I instancji wymierzył D. K. za przypisany mu czyn karę 5 miesięcy pozbawienia wolności w jej bezwzględnej postaci, było prawidłowe. W przekonaniu Sądu Odwoławczego, organ meriti uwzględnił wszystkie występujące w sprawie istotne okoliczności obciążające i łagodzące, a także nadał im w tym procesie należytą wagę. Orzeczona kara była adekwatna do zawinienia oskarżonego, który będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, pomimo cofnięcia względem niego uprawnień do kierowania pojazdami, kierował pojazdem będąc pod wpływem środka odurzającego, mając we krwi amfetaminę w stężeniu nie mniejszym niż 98,4 ng/ml, a także należycie uwzględniała zarówno okoliczności dotyczące jego osoby (dotychczasowa karalność D. K.), jak i samego zdarzenia. Słusznie Sąd Rejonowy wskazał jako okoliczność obciążającą fakt, że zarzucony oskarżonemu czyn cechował się wysokim stopniem społecznej szkodliwości oraz że D. K. był uprzednio wielokrotnie karany za przestępstwa różne rodzajowo, przy czym trzykrotnie było to przestępstwo z art. 178a § 1 kk. Oskarżony notorycznie popełniał przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Dostrzec należało, że D. K. kierował pojazdem będąc pod wpływem środka odurzającego mając we krwi amfetaminę w stężeniu nie mniejszym niż 98,4 ng/ml, a zatem w stężeniu prawie dwukrotnie przewyższającym dolną granicę stanu równoważnego ze stanem nietrzeźwości (zob. opinia z badań kryminalistycznych – k. 40 i 41). Z ustaleń stanu faktycznego sprawy wynika nadto, że kierowanie przezeń pojazdem w omawianym stanie miało miejsce w celu dojazdu do mechanika, aby zmienić opony. W ocenie Sądu Okręgowego nie jest to sytuacja, w której przystąpienie do prowadzenia samochodu jawi się jako nieodzowne i usprawiedliwia naruszenie przepisów prawa.

120 Skarżący kwestionując omawiane rozstrzygnięcie i postulując warunkowe zawieszenie wykonania kary nie miał racji, iż względem D. K., któremu został przypisany występek z art. 178a § 4 kk, zachodził szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa w art. 69 § 4 kk.

121 Argumentacja autora apelacji sprowadzała się do wskazania, że oskarżony przyznał się do popełnienia zarzuconego mu przestępstwa oraz ma szczególną sytuację rodzinną (trójka małoletnich dzieci na utrzymaniu, przewlekłe leczenie jednego z nich, pozostawanie przez niego jedynym żywicielem rodziny).

122 Na warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności zasługują jedynie sprawcy, co do których istnieje pozytywna prognoza resocjalizacyjna na przyszłość. Dotychczasowa postawa i sposób życia muszą zatem wskazywać na to, że mimo niewykonania kary zostaną osiągnięte cele kary, a w szczególności iż sprawca nie powróci ponownie na drogę przestępstwa (wyrok SA w Katowicach z 10 lutego 2000 r., II AKa 5/00, OSA 2001, z. 1, poz. 1).

123 Przez pojęcie szczególnie uzasadnionych wypadków należy rozumieć sytuacje, gdy pozytywna prognoza kryminologiczna przemawia za tym, że zostaną osiągnięte cele kary bez konieczności jej efektywnego wykonania (postanowienie SN z 19 stycznia 2012 r., I KZP 22/11, OSNKW 2012, nr 1, poz. 6).

124 W ocenie Sądu Okręgowego dotychczasowa postawa D. K., to jest wielokrotna karalność, w tym kilkakrotnie za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (art. 178a § 1 kk oraz art. 180a § 1 kk), nie dają podstaw do twierdzenia, iż nie powróci on ponownie na drogę przestępstwa; wszak stosowane względem niego dotychczas kary wolnościowe nie spowodowały poprawy jego zachowania, a zatem, by istniała względem niego pozytywna prognoza kryminologiczna. Zdaniem Sądu II instancji tylko kara izolacyjna spełni względem niego cele wychowawcze i uświadomi mu, że zachowania polegające na naruszaniu porządku prawnego spotykać się będą ze stanowczą reakcją organów wymiaru sprawiedliwości. D. K. wykazał się nieodpowiedzialnością i nie takiej postawy oczekiwać należy od dorosłego mężczyzny, na którego barkach spoczywa utrzymanie rodziny. Jego sytuacja rodzinna nie może stanowić wyłącznej podstawy do łagodnego spojrzenia na przedsiębrane przez niego zachowania. Bezwzględna kara pozbawienia wolności jest represją karną, która stanowić będzie przyczynek do poczynienia przez oskarżonego refleksji nad własnym postępowaniem, które by zapewnić własnej rodzinie spokojny byt, musi się zmienić.

125 Nadmienić warto, że podawane przez skarżącego okoliczności mogą lec u podstaw wniosku o odroczenie wykonania kary.

126 Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy uznał, że zastosowana wobec oskarżonego represja karna jest w prawidłowa.

127 Wniosek

128 ☐ zasadny

129 ☐ częściowo zasadny

130 ☐ niezasadny

131 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

132 4.1.

133 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

134 Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

135 5.1.1.

136 Przedmiot utrzymania w mocy

137 Wyrok Sądu Rejonowego w T.z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt (...) – poza zmianami opisanymi w punkcie 5.2.1.

138 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

139 Racje wskazane w punkcie 3.2. zadecydowały o uznaniu apelacji obrońcy oskarżonego za bezzasadną. Apelacja prokuratora była zasadna i w jej wyniku doszło do zmiany zaskarżonego wyroku, o której mowa w punkcie 5.2.1.

140 Słuszne były zawarte w wyroku rozstrzygnięcia, które wobec popełnienia przez D. K. przestępstwa z art. 178a § 4 kk miały charakter obligatoryjny. Sąd Rejonowy prawidłowo - na mocy art. 42 § 3 kk - orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio oraz na mocy art. 43a § 2 kk świadczenie pieniężne w wysokości 10 000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wskazane świadczenie zostało orzeczone w minimalnym przewidzianym przez ustawodawcę wymiarze.

141 Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też – poza wskazanymi poniżej zmianami – został on utrzymany w mocy.

142 Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

143 5.2.1.

144 Przedmiot i zakres zmiany

145 Wyrok Sądu Rejonowego w T.z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt (...) punkt I

146 Zwięźle o powodach zmiany

147 Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z podstawy prawnej skazania oskarżonego wyeliminował przepis § 1 art. 178a kk.

148 Podstawą procesową tejże zmiany stał się art. 455 kpk. Zgodnie z podaną normą, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, na sądzie odwoławczym ciąży powinność poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej czynu, przy niezmienionych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku sądu pierwszej instancji. Prawidłowość subsumcji czynu pod właściwy przepis prawa materialnego pozostaje zatem zawsze w zakresie kontroli odwoławczej (zob. wyrok SN z dnia 29 maja 2013 r., V KK 457/12, LEX nr 1318221).

149 Sąd meriti kwalifikację prawną czynu przypisanego D. K. określił następująco: art. 178a § 1 i 4 kk w zw. z art. 180a kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Sąd II instancji przeprowadzając kontrolę instancyjną wskazaną kwalifikację uznał za błędną. Zaistniała nieprawidłowość polegała na przywołaniu § 1 art. 178a kk. Oskarżonemu został przypisany czyn zabroniony polegający na prowadzeniu pojazdu pod wpływem środka odurzającego w czasie pozostawania prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego oraz pomimo cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zachowanie D. K. wyczerpało znamiona przestępstwa prowadzenia pojazdu po cofnięciu uprawnień oraz prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego w jego typie kwalifikowanym unormowanym w § 4 art. 178a kk.

150 Sąd Okręgowy w pełni podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, iż nie jest w ogóle możliwe przyjęcie kumulatywnej kwalifikacji z art. 178a § 1 kk i z art. 178a § 4 kk, którą to kwalifikację w istocie przyjął Sąd Rejonowy. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, to jego zachowanie należy kwalifikować wyłącznie z art. 178a § 4 KK" (wyr. SA w Białymstoku z 29.12.2015 r., II AKa 179/15, LEX nr 1971105; wyrok SN z 14.3.2018 r., IV KK 51/18, LEX nr 2498066). Występek z art. 178a § 4 kk jest odrębnym, kwalifikowanym w stosunku do występku z art. 178a § 1 kk typem przestępstwa, zawiera wszystkie znamiona charakteryzujące ów typ, a odwołanie się do treści § 1 art. 178a kk ma wyłącznie charakter redakcyjny.

151 Wobec tychże racji Sąd II instancji dokonał wskazanej powyżej zmiany.

152 Uwzględnienie apelacji prokuratora spowodowało zmianę zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie, że określony wobec oskarżonego zapisem cyfrowym wymiar kary pozbawienia wolności odnosi się do miesięcy. Takie określenie kary wynikało z uwzględnienia treści pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia, w których Sąd I instancji wskazał, że uzasadnionym jest wymierzenie D. K. kary pozbawienia wolności w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, tj. 5 miesięcy.

153 Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

154 Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

155 5.3.1.1.1.

156 ☐ art. 439 k.p.k.

157 Zwięźle o powodach uchylenia

158 5.3.1.2.1.

159 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

160 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

161 Zwięźle o powodach uchylenia

162 5.3.1.3.1.

163 Konieczność umorzenia postępowania

164 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

165 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

166 5.3.1.4.1.

167 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

168 Zwięźle o powodach uchylenia

169 Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

170 Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

171 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

172 Przytoczyć okoliczności

173 Koszty Procesu

174 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

175 Przytoczyć okoliczności

III.

176 Oskarżony korzystał z pomocy obrońcy z urzędu, stąd Sąd Odwoławczy na podstawie § 17 ust. 2 pkt 4 i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18 t.j.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata P. D. kwotę 516,60 zł brutto tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym.

177 IV.

178 Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk Sąd Odwoławczy zwolnił oskarżonego D. K. od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za II instancję i wydatkami poniesionymi w postępowaniu odwoławczym obciążył Skarb Państwa, albowiem uzasadniała to jego trudna sytuacja materialna.

PODPIS

179 Granice zaskarżenia

180 Kolejny numer załącznika

181 1

182 Podmiot wnoszący apelację

183 prokurator

184 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

185 Wyrok Sądu Rejonowego w T.z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt (...)

186 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

187 ☐ na korzyść

188 ☒ na niekorzyść

189 ☐ w całości

190 ☒ w części

191 ☐

192 co do winy

193 ☒

194 co do kary

195 ☐

196 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

197 1.3.2. Podniesione zarzuty

198 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

199 ☐

200 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

201 ☐

202 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

203 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

204 ☒

205 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

206 ☐

207 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

208 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

209 ☐

210 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

211 ☐

212 art. 439 k.p.k.

213 ☐

214 brak zarzutów

215 1.4. Wnioski

216 ☐

217 uchylenie

218 ☒

219 zmiana