Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2026 r., II Ca 793/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2026 r., II Ca 793/25

Tekst

1 Sygn. akt II Ca 793/25

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 18 marca 2025 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy z powództwa (...) sp. z o. o. w D. przeciwko (...) S.A. o zapłatę (sygn. akt II C 97/22):

3 I. zasądził od (...) S.A. z siedzibą w Z. na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 4643, 25 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 7 marca 2020 r. do dnia zapłaty,

4 II. kosztami procesu w całości obciążył pozwanego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.

5 Powyższe rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji oparł na ustalonym stanie faktycznym i rozważaniach przedstawionych w pisemnym uzasadnieniu wyroku na k. 143 – 149 akt sprawy.

6 Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając opisany wyżej wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

7 A. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

8 a) art. 327¹ § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie podania w pisemnym uzasadnieniu wyroku przyczyn dla których Sąd Rejonowy nie przeprowadził w ogóle rozważań prawnych i faktycznych odnoszących się do zarzutów pozwanego dotyczących propozycji organizacji najmu pojazdu zastępczego złożonej przez pozwanego, jak też co do zarzutów uzasadnionego okresu najmu po szkodzie;

9 b) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, dowolną, jednostronną i sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci: 2 nagrań rozmów telefonicznych, potwierdzenia z elektronicznego zgłoszenia szkody z dnia 12 grudnia 2019 r., przyjęcia zgłoszenia szkody z dnia 13 grudnia 2019 r., wiadomości e-mail ubezpieczyciela z dnia 13 grudnia 2019 r., zeznań poszkodowanego I. S., podczas gdy były to dowody istotne, potwierdzające, iż pozwany poinformował osobę poszkodowaną o możliwości organizacji pojazdu zastępczego we współpracującej z nim wypożyczalni za 129,00 zł netto/doba, zorganizował taki najem na w/w warunkach, poszkodowany zaś bezzasadnie po kilku dniach zrezygnował z tego najmu na rzecz najmu od powoda, pomimo że był informowany przez konsultanta strony pozwanej o skutkach rezygnacji;

10 c) art. 232 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez niewłaściwe rozłożenie ciężaru dowodu i uznanie, iż pozwany winien wykazać, że stawka czynszu najmu za którą powód wynajął pojazd poszkodowanemu nie była stawką rynkową, podczas gdy to powód winien wykazać, z jakich przyczyn poszkodowany nie skorzystał z propozycji auta zastępczego proponowanego mu przez stronę pozwaną;

11 d) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c., poprzez dokonanie sprzecznej z zasadami doświadczenia oceny opinii biegłego sądowego i w konsekwencji uznanie, że normlanym następstwem wypadku był najem pojazdu zastępczego przez cały okres 36 dni, podczas gdy racjonalnie działający poszkodowany przeprowadziłby naprawę pojazdu nie czekając na wypłatę odszkodowania w ciągu nie dłużej niż 25 dni;

12 e) art. 228 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z 233 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie znanego powszechnie faktu, iż poszkodowany mógł zlecić naprawę pojazdu w formie bezgotówkowej, dokładnie w takiej samej formie rozliczenia w jakiej powód wynajął mu pojazd zastępczy.;

13 B. przepisów prawa materialnego, tj.:

14 a) art. 361 k.c., w zw. z art. 826 § 1 k.c., art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK w zw. z art. 354 § 2 k.c. i art. 362 k.c. poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, iż wynajęcie pojazdu zastępczego przez poszkodowanego za stawką 200,00 zł netto/doba, z jednoczesnym nieuzasadnionym zakończeniem najmu przy udziale pozwanego za stawką 129,00 zł netto/doba, było normalnym następstwem wypadku, podczas gdy szkoda w postaci kosztów najmu w wysokości przekraczającej kwotę uznaną przez pozwanego nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem, a jest wynikiem dowolności działań poszkodowanego pomijających ustawowy obowiązek minimalizowania szkody;

15 b) art. 826 § 1 k.c., art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK w zw. z art. 354 § 2 k.c., 361 k.c., art. 362 k.c. oraz art. 355 § 2 k.c. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż poszkodowany i działający w jego imieniu serwis naprawczy uprawnieni są do wstrzymywania się z rozpoczęciem naprawy pojazdu uszkodzonego w wypadku do czasu przyjęcia odpowiedzialności przez pozwanego oraz wypłaty odszkodowania, podczas gdy brak jest ku temu podstaw prawnych, a tym samym okres naprawy pojazdu zastępczego i związane z nim koszty najmu pojazdu zastępczego nie mają żadnego powiązania z datą przyjęcia odpowiedzialności przez pozwanego oraz z datą wypłaty odszkodowania za szkodę na pojeździe.

16 Skarżący wniósł o:

17 a) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości,

18 b) zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych za pierwszą i drugą instancję.

19 ewentualnie o:

20 c) uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,

21 d) pozostawienie Sądowi I instancji rozstrzygnięcia, o kosztach procesu za instancję odwoławczą.

22 W uzasadnieniu apelacji strona pozwana rozwinęła powyższą argumentację.

23 Powód w odpowiedzi na apelację pozwanego wniósł o oddalenie tej apelacji w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za II instancję, według norm przepisanych.

24 Sąd okręgowy zważył, co następuje:

25 Apelacja powoda okazała się częściowo zasadna.

26 Wstępnie zauważyć należało, że przedmiotową sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, a sąd okręgowy w postępowaniu apelacyjnym nie przeprowadził postępowania dowodowego. Ustawodawca w takiej sytuacji w art. 505¹³ § 2 k.p.c. przewidział, że jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.

27 Powód powołując się na umowę cesji wierzytelności z dnia 24 stycznia 2020 r. (k. 11), domagał się od pozwanego ubezpieczyciela zapłaty kwoty 4.643,25 zł, tytułem odszkodowania obejmującego nieuiszczone przez ubezpieczyciela koszty pojazdu zastępczego (faktycznie poniesione), jakie powstały przez okres 35 dni, od dnia 20 grudnia 2019 r. do dnia 24 stycznia 2020 r., przy stawce dobowej 200 zł netto, w związku z uszkodzeniem pojazdu marki E. (...), o numerze rejestracyjnym (...) w wyniku wypadku drogowego z dnia 12 grudnia 2019 r.

28 W toku tego postępowania pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności za szkodę doznaną przez wierzyciela pierwotnego w wyniku zdarzenia mającego miejsce w dniu 12 grudnia 2019 r. Nie negował też skuteczności zawartej umowy przelewu, na podstawie której powodowej spółce przysługiwała legitymacja czynna w niniejszym postępowaniu. Zaprzeczył, jakoby dochodzona w niniejszym postępowaniu wierzytelność kiedykolwiek powstała. Spór stron ogniskował się wokół kwestii wysokości dobowej stawki czynszu najmu pojazdu zastępczego oraz długości trwania najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowany w niniejszej sprawie wynajmował pojazd zastępczy „na własną od rękę” od dnia 20 grudnia 2019 r. do dnia 24 stycznia 2020 r., za stawkę 200 zł za dobę, ponosząc koszt 8.610 zł brutto (7.000 zł netto – vide umowa najmu z dnia 19 grudnia 2019 r. na k. 11a – 11a verte; faktura numer (...) na k. 13), i na tej podstawie sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo. Sąd ten zasądził od ubezpieczyciela kwotę 4.643,25 zł, stanowiącą równowartość faktycznie poniesionych kosztów z tego tytułu, pomniejszonych o wypłaconą przez pozwanego w postępowaniu likwidacyjnym kwotę 3.966,75 zł. Pozwany ubezpieczyciel stał zaś na stanowisku, że uzasadniony najem pojazdu to okres 25 dni, przy stawce 129 zł netto za dobę, gdyż tylko takie są celowe, uzasadnione oraz pozostają w adekwatnym związku ze zdarzeniem powodującym szkodę podlegającym rekompensacie przez ubezpieczyciela.

29 W świetle powyższych sprzecznych stanowisk stron, także na etapie postępowania apelacyjnego, sąd drugiej instancji zważył, iż zgodnie z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2214 tj. z późn. zm.), odszkodowanie należne od zakładu ubezpieczeń odpowiadającego w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdów ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej do ustalonej w umowie sumy gwarancyjnej. Zakres akcesoryjnej odpowiedzialności ubezpieczyciela pokrywa się zatem z zakresem odpowiedzialności cywilnoprawnej kierującego pojazdem mechanicznym wynikającym z przepisów kodeksu cywilnego określających zakres odpowiedzialności odszkodowawczej.

30 Istotnym pozostaje, że zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (§ 1). W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2). W świetle powołanego przepisu odpowiedzialność deliktowa dotyczy normalnych następstw działania lub zaniechania, które można zakwalifikować jako obiektywnie nieprawidłowe. Dla stwierdzenia istnienia związku przyczynowego nie wystarcza jakiekolwiek powiązanie przyczynowe między zachowaniem pozwanego a powstaniem szkody, musi to być także związek adekwatny. Ocena, czy dany skutek jest normalnym następstwem zdarzenia, powinna się opierać na konkretnych okolicznościach faktycznych danej sprawy, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego. Ogólnie rzecz ujmując, następstwo ma charakter normalny wtedy, gdy w danym układzie stosunków, w zwyczajnym biegu spraw określony skutek można uznać za zwykłe następstwo danego zdarzenia, typowym jest skutek występujący w zwykłym porządku rzeczy, taki, który na podstawie zasad doświadczenia życiowego można uznać za charakterystyczny dla danej przyczyny jako jej normalny rezultat (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2000 r., III CKN 810/98, z dnia 26 stycznia 2006 r., II CK 372/05 i z dnia 19 marca 2008 r., V CSK 491/07).

31 Niewątpliwie w sytuacji uszkodzenia pojazdu normalnym następstwem w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. jest niemożność korzystania z niego i jeżeli poszkodowany poniósł w związku z tym koszty wynajmu pojazdu zastępczego, to uznać należy, że mieszczą się one w granicach skutków szkody podlegających wyrównaniu.

32 Rozważając kwestię tego, w jakim zakresie koszty te podlegałyby rekompensacie mieć należało na uwadze, że zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC obejmuje zasadniczo wyłącznie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego (vide uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r,, III CZP 5/11, nadto uchwały z dnia 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, z dnia 15 lutego 2019 r., III CZP 84/18 oraz z dnia 13 marca 2020 r., III CZP 63/19).

33 Sąd okręgowy miał na względzie, że z uwagi na obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie oraz zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 § 2 k.c., art. 362 i 826 § 1 k.c.), obowiązek ubezpieczyciela pokrycia kosztu najmu pojazdu zastępczego należy rozpatrywać także w kontekście obowiązku poszkodowanego podejmowania działań zmierzających do zminimalizowania szkody i brak z jego strony takiego działania nie może zwiększać obowiązku odszkodowawczego ubezpieczyciela (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997r., III CZP 14/97 oraz wyroki z dnia 14 lutego 2002, V CKN 745/00, z dnia 26 listopada 2002 r., I CKN 1993/00 z dnia 8 września 2004 r., IV CK 672/03 i dnia 20 grudnia 2006 r., IV CSK 299/06). Każdorazowo należy jednak pamiętać, że na ubezpieczycielu ciąży obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji pomiędzy korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika (vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11). Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 r. (III CZP 20/17) trafnie zauważył, że nie mogą być uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie są konieczne do wyeliminowania negatywnego następstwa majątkowego w postaci utraty możliwości korzystania z uszkodzonego pojazdu, gdy następstwo to może być wyeliminowane bez uszczerbku dla ochrony interesów poszkodowanego w inny, mniej uciążliwy dla dłużnika sposób. Jeżeli ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu - we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów - skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, to koszty te - w zakresie nadwyżki - będą podlegały zwrotowi o ile poszkodowany wykaże szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za celowe i ekonomicznie uzasadnione.

34 Sąd okręgowy miał zatem na uwadze, że bezspornie poszkodowany koszty najmu pojazdu zastępczego poniósł, co udokumentowane zostało w fakturze VAT z dnia 6 lutego 2022 r. (k. 13). Jego szkoda w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego nabrała konkretnego wymiaru i nie mogłaby podlegać rekompensacie w pełnej wysokości wówczas, gdyby koszty te nie stanowiły celowych i ekonomicznie uzasadnionych wydatków pozostających w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą i gdyby pozwany zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. wykazał, iż zaoferował poszkodowanemu możliwość najmu pojazdu zastępczego na takich warunkach, jak wynika z umowy najmu, któremu to obowiązkowi pozwany uczynił zadość. Strona powodowa tymczasem, oparła powództwo w niniejszej sprawie o argumentację, że pominięcie przez poszkodowanego przy zawarciu „na własną rękę” umowy najmu pojazdu zastępczego oferty ubezpieczyciela wynikała z tego, że w dniu 28 grudnia 2019 r. powódka w imieniu poszkodowanego zwróciła się do pozwanej o przesłanie wszelkich dokumentów, z jakimi I. S. ma się zapoznać przed rozpoczęciem najmu bądź wskazanie wypożyczalni dokonującej najmu, jednak na wiadomość tę nie uzyskała odpowiedzi. Strona powodowa całkiem pominęła, tak samo jak sąd rejonowy, że, jak bezspornie wynika z materiału dowodowego sprawy, poszkodowany w ramach przedmiotowej szkody, bezpośrednio po kolizji, korzystał z najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem (...) (poprzednika prawnego pozwanego). W mailu z dnia 13 grudnia 2019 r. zwrócił się z prośbą o wynajem pojazdu zastępczego od 14 do 21 grudnia 2019 r. (k. 69), w tym samym dniu otrzymując potwierdzenie bezpłatnego najmu za pośrednictwem (...) (k. 69v). Następnie, w dniu 20 grudnia 2019 r. I. S., bez podania powodów, zrezygnował z najmu za pośrednictwem ubezpieczyciela, na rzecz skorzystania z pojazdu na podstawie umowy z powodem. Skoro poszkodowany, co potwierdził nadto w zeznaniach na rozprawie w toku niniejszej sprawy, zawarł umowę najmu, korzystając z propozycji ubezpieczyciela, argumentacja co do braku odpowiedzi na ww. wiadomość e-mail z dnia 28 grudnia 2019 r., powołana na okoliczność niemożności skorzystania z oferty ubezpieczyciela, była całkowicie chybiona. Ubezpieczyciel przy tym w mailu z dnia 9 stycznia 2020 r. udzielił stronie powodowej i poszkodowanemu odpowiedzi na wiadomość z dnia 28 grudnia 2019 r., „przypominając”, że poszkodowany korzystał już z najmu za pośrednictwem ubezpieczyciela (k. 36). Równocześnie strona powodowa nie wykazała, by umowa najmu zawarta następnie przez poszkodowanego z powodem była dla poszkodowanego korzystniejsza, aniżeli ta wynikająca z oferty ubezpieczyciela.

35 Wskazać trzeba, że pozwany wraz z odpowiedzią na pozew przedłożył nadto potwierdzenie zgłoszenia szkody za pośrednictwem formularza na stronie axa.pl, datowane na 12 grudnia 2019 r., z którego wynika, iż poszkodowany potwierdził zapoznanie się z zasadami wynajmu pojazdów zastępczy. W formularzu poinformowano, że „w razie wynajęcia pojazdu we własnym zakresie, wynajmowany pojazd nie powinien być z segmentu wyższego niż pojazd uszkodzony, a kwota wynajmu nie powinna przekraczać wartości podanej w tabeli. (...) zastrzega sobie prawo zweryfikowania kosztów wynajmowanego pojazdu” i wskazano na dostępne segmenty pojazdów waz ze stawkami (k. 64-66). Ze skierowanego do poszkodowanego pisma z dnia 13 grudnia 2019 r. wynika, że pozwany otrzymał zgłoszenie szkody z dnia 12 grudnia 2019 r., wraz z informacją o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela, i prośbą o kontakt pod podanym numerem infolinii, w przypadku zainteresowania wynajmem pojazdu zastępczego organizowanym przez ubezpieczyciela. W piśmie zawarto nadto przypomnienie o spoczywającym na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody w tym prawie zweryfikowania kosztów zgodnie z klasą wynajmowanego pojazdu według stawek ubezpieczyciela (k. 67-68). Ubezpieczyciel zaoferował nadto dowód w postaci umowy o współpracy (k. 74-77v), z której wynika, że faktycznie najem taki mógł zaoferować. Jak już wskazano powyżej, w dniu 13 grudnia 2019 r. poszkodowany zwrócił się do ubezpieczyciela z prośbą o najem pojazdu zastępczego od dnia 14 grudnia do 21 grudnia 2019 r. Jak wynika z nagrania rozmowy telefonicznej znajdującego się na płycie CD (k. 78, plik o nazwie: (...)), I. S. w czasie trwającego już najmu pojazdu za pośrednictwem ubezpieczyciela, poinformował pozwanego o rezygnacji z tego najmu, przy czym nie podał żadnych powodów rezygnacji, w szczególności takich, które dotyczyłyby warunków umowy najmu, z którego już korzystał. Po informacji od konsultantki, że naprawa pojazdu w innym warsztacie nie obliguje poszkodowanego do zwrotu pojazdu, stwierdził jedynie: „ale ja się już dogadałem, więc nie ma tematu”. Wobec tego poszkodowanego po raz kolejny poinformowano o obowiązku minimalizacji szkody i weryfikacji przez ubezpieczyciela faktur w przypadku najmu „na własną rękę”, do stawki 129 zł netto za dobę, przy uwzględnieniu uzasadnionego okresu najmu, co zaakcentowano wobec wyrażenia przez poszkodowanego braku zainteresowania o ciążącym nań obowiązku minimalizacji szkody. Na płycie znajduje się nadto plik „screen rozmowy z rezygnacją”, z którego wynika, że opisana rozmowa miała miejsce dnia 20 grudnia 2019 r., w dniu zaś 19 grudnia 2019 r. poszkodowany zawarł umowę najmu pojazdu zastępczego ze stroną powodową (k. 11a-11a verte).

36 Bacząc na działania strony poszkodowanej podjęte w ramach leżącego również na niej obowiązku minimalizacji szkody, wskazać należy, że początkowo I. S. obowiązkowi temu uczynił zadość, reagując na propozycję ubezpieczyciela i z niej korzystając - co potwierdza jej realność oraz znajomość szczegółowych warunków przez poszkodowanego. Następnie jednak bez konkretnych powodów zrezygnował z niej, rozpoczynając – od dnia 19 grudnia 2019 r. najem od strony powodowej. Dopiero dnia 28 grudnia 2019 r., a zatem 8 dni po rezygnacji z najmu z wypożyczalni poszkodowanego, reprezentująca go powódka zwróciła się do ubezpieczyciela z prośbą o szczegółowe dane co do propozycji najmu ubezpieczyciela.

37 Sąd odwoławczy dostrzega przy tym – pomijając, że warunki te były już wcześniej znane poszkodowanemu - że pozwany udzielił odpowiedzi na powyższego maila dopiero dnia 9 stycznia 2020 r., niemniej powód – będący podmiotem profesjonalnym – dysponował numerem telefonu do pozwanego, jeśli nie otrzymał odpowiedzi w wiadomości e-mail, to winien był, w ramach ciążącego także na nim (poszkodowanym) obowiązku minimalizacji szkody – zważywszy na sytuację, upływ czasu, trwający najem pojazdu zastępczego – skontaktować się z ubezpieczycielem telefonicznie.

38 Strona powodowa nie wykazała przy tym żadnych szczególnych racji, które warunkowałyby rezygnację, po tygodniu korzystania przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego na podstawie umowy zawartej za pośrednictwem ubezpieczyciela, na rzecz najmu od powoda. Na żadne powody rezygnacji poszkodowany nie wskazał w rozmowie z przedstawicielem ubezpieczyciela dnia 20 grudnia 2019 r. Powyższe nie wynika nadto z zeznań I. S. w charakterze świadka, który – wręcz przeciwnie, na rozprawie dnia 10 stycznia 2023 r. zeznał, że ze strony ubezpieczyciela zaproponowano mu samochód zastępczy marki F., który gabarytowo mógł przewieźć całą rodzinę poszkodowanego (ma czwórkę dzieci), zaś na mocy umowy z powodową spółką wynajmował mniejszego A.. Jak wskazał: „już zależało mi by moja żona mogła spokojnie odwozić dzieci”. Podał też, że nie porównywał stawek najmu. W zakresie umowy najmu zawartej z wypożyczalnią współpracującą z ubezpieczycielem wskazał jedynie, że musiał zapłacić za ubezpieczenie pojazdu za czas korzystania oraz że umowa ta zawierała postanowienie o karze umownej w wysokości 2.000 zł, w przypadku uszkodzeń pojazdu (k. 95). Strona powodowa nie podała tym samym żadnych konkretnych powodów, dla których poszkodowany zrezygnował z dalszego wynajmu samochodu od ubezpieczyciela. W oparciu o zeznania świadka, powołaną rozmowę telefoniczną, należy wnioskować, że skorzystał z oferty powoda dlatego, gdyż tak było dla niego wygodniej.

39 Strona powodowa nie wykazała tym samym, że faktycznie umowa najmu zawarta przez poszkodowanego była korzystniejsza aniżeli ta z propozycji ubezpieczyciela, a w konsekwencji, że celowym i ekonomicznie uzasadnionym było poniesienie kosztów najmu pojazdu zastępczego w dochodzonej wysokości.

40 Skoro poszkodowany miał realną możliwość skorzystania ze zdecydowanie tańszego najmu pojazdu zastępczego – wobec realnych propozycji w tym zakresie ze strony pozwanego, z których zresztą skorzystał, to nie jest możliwe uznanie, że koszty zawarcia przez poszkodowanego umowy najmu pojazdu zastępczego, znacząco przewyższające te wynikające z propozycji ubezpieczyciela, były celowe i uzasadnione. Bez znaczenia są w powyższych okolicznościach wnioski płynące z opinii biegłego w zakresie techniki samochodowej, w świetle których stawka dobowa wynikająca z umowy najmu zawartej przez poszkodowanego, odpowiadała średniej dobowej stawce najmu pojazdu zastępczego w analogicznym segmencie na rynku w woj. (...) w dacie szkody. Za uzasadniony uznać należało jednak 35-dniowy okres najmu pojazdu zastępczego, tj. okres, przez który poszkodowany faktycznie korzystał z pojazdu na podstawie umowy z powodem, a przy tym nieprzekraczający okresu wynikającego z opinii biegłego – której wnioski pozwany zakwestionował co prawda w piśmie z dnia 22 marca 2024 r., nie wnosząc jednak o uzupełnienie opinii. Wniosków opinii w zasadzie nie kwestionował w apelacji. Jak wyczerpująco objaśnił biegły, czas ten (nawet 36-dniowy), uwzględnia czas niezbędny do przeprowadzenia naprawy pojazdu, to jest na: ustalenie zakresu uszkodzeń, realizację zamówienia części zamiennych, wykonanie naprawy blacharskiej, prace lakiernicze, porządkowe, administracyjne przy wydaniu pojazdu, dni wolne od pracy. Biegły nie uwzględniał zatem, wyliczając uzasadniony okres najmu, daty wypłaty odszkodowania, a czas rzeczywistej naprawy, do wydania samochodu poszkodowanemu. Niewątpliwie przy tym czynności pozwanego miały na ten okres wpływ, to pozwany w szczególności czynił ustalenia co do zakresu uszkodzeń.

41 Przy uwzględnieniu zatem stawki dobowej czynszu najmu wynikającej z propozycji ubezpieczyciela, tj. 129 zł netto (158,67 zł brutto), powodowi należne było z tego tytułu odszkodowanie w kwocie 5.553,45 zł, stanowiącej iloczyn wskazanej stawki i 35 dni uzasadnionego okresu najmu, przez który poszkodowany faktycznie korzystał z samochodu zastępczego. Zważywszy, że pozwany ubezpieczyciel dotychczas na rzecz strony powodowej z tego tytułu kwotę 3.966,75 zł, do zapłaty pozostawała nadal niepokryta część doznanej szkody w wysokości 1.586,70 zł.

42 W punkcie 1.a) sentencji wyroku zatem, z przyczyn jak w powyższych rozważaniach, sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie I. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.586,79 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 7 marca 2020 r. do dnia zapłaty (odsetki zgodnie z żądaniem pozwu), oddalając powództwo w pozostałym zakresie (art. 386 § 1 k.p.c.).

43 Konsekwencją powyższej zmiany była konieczność modyfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia w punkcie II., tj. w zakresie kosztów procesu za postępowanie przed sądem pierwszej instancji, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Finalnie powód wygrał postępowanie w 34% (1.586,79 zł z 4.643,25 zł), a pozwany w 66% - co sąd odwoławczy ustalił w punkcie 1.b) wyroku, pozostawiając szczegółowe wyliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu w sądzie rejonowym.

44 W punkcie 2. oddalono apelację w pozostałym zakresie (art. 385 k.p.c.).

45 O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto w punkcie 3. wyroku, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Baczą na wartość przedmiotu zaskarżenia, tożsamą z wartością przedmiotu sporu, powód także to postępowanie wygrał w 34%, zaś pozwany w 66%. Poniesione przez powoda koszty instancji odwoławczej to koszty zastępstwa procesowego w kwocie 450 zł ustalone zgodnie z § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Należny był mu wobec tego zwrot kosztów wysokości 153 zł (34% z 450 zł). Pozwany poniósł koszty zastępstwa procesowego w wysokości 450 zł, ustalone na tej samej podstawie prawnej z ww. rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., oraz opłaty od apelacji – 400 zł. Należny był mu zatem zwrot kosztów w kwocie 561 zł (66% z 850 zł). Sąd okręgowy dokonał kompensacji kwot 561 zł i 153 zł i zasądził tytułem kosztów postępowania apelacyjnego od powoda na rzecz pozwanego kwotę 408 zł.

46 O odsetkach w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1¹ k.p.c.

47 Monika Rabiega

48 (...)

49 1. (...)

50 2. (...)

51 3. (...)