Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 15 kwietnia 2025 r., II Ka 137/25

wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 15 kwietnia 2025 r., II Ka 137/25

Tekst

1 Sygn. akt II Ka 137/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 15 kwietnia 2025r.

3 Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

4 Przewodniczący:

5 SSO Dariusz Półtorak

6 Protokolant:

7 st. sekr. sąd. Paulina Jarczak

8 przy udziale Prokuratora Jolanty Świerczewskiej – Zarzyckiej

9 po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r.

10 sprawy M. Z.

11 oskarżonego z art. 244 k.k.

12 na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego

13 od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie

14 z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt II K 575/24

15 I. wyrok utrzymuje w mocy;

16 II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 420 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Uzasadnienie

17 Formularz UK 2

18 Sygnatura akt

19 II Ka 137/25

20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

21 1

22 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

23 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

24 Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 17 grudnia 2024 roku sygn. II K 575/24.

25 1.2. Podmiot wnoszący apelację

26 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

27 ☐ oskarżyciel posiłkowy

28 ☐ oskarżyciel prywatny

29 ☒ obrońca

30 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

31 ☐ inny

32 1.3. Granice zaskarżenia

33 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

34 ☒ na korzyść

35 ☐ na niekorzyść

36 ☒ w całości

37 ☐ w części

38 ☐

39 co do winy

40 ☐

41 co do kary

42 ☐

43 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

44 1.3.2. Podniesione zarzuty

45 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

46 ☐

47 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

48 ☐

49 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

50 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

51 ☒

52 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

53 ☐

54 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

55 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

56 ☐

57 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

58 ☐

59 art. 439 k.p.k.

60 ☐

61 brak zarzutów

62 1.4. Wnioski

63 ☒

64 uchylenie

65 ☐

66 zmiana

67 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

68 2.1. Ustalenie faktów

69 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

70 Lp.

71 Oskarżony

72 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

73 Dowód

74 Numer karty

75 1

76 Aktywność społeczna oskarżonego polegająca na wspieraniu miejscowej działalności sportowej, charytatywnej i w ramach ochotniczej straży pożarnej.

77 Zawarte na wymienionych kartach

78 karty:36-40

79 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

80 Lp.

81 Oskarżony

82 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

83 Dowód

84 Numer karty

85 ----------

86 -----------------

87 ---------------------------------------------------------------------

88 ------------------------

89 ---------

90 2.2. Ocena dowodów

91 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

92 Lp. faktu z pkt 2.1.1

93 Dowód

94 Zwięźle o powodach uznania dowodu

95 1

96 Zawarte na kartach 36-40

97 Brak jest postaw aby odmówić wiary dokumentom złożonym przez oskarżonego

98 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

99 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

100 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

101 Dowód

102 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

103 -----------------------

104 ----------------------------------------

105 ---------------------------------------------------------------------------------

106 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

107 Lp.

108 Zarzut

109 1.

110 zarzuty zawarte w pkt. 1 i 2 apelacji obrońcy oskarżonego

111 ☐ zasadny

112 ☐ częściowo zasadny

113 ☒ niezasadny

114 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

115 Zarzuty nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Z uwagi na fakt, że pozostają one we wzajemnym powiązaniu, Sąd Okręgowy uznał za zasadne odnieść się do nich łącznie w przedmiotowym uzasadnieniu.

116 Przede wszystkim stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu Okręgowego nie można dopatrzeć się w procedowaniu sądu meriti nieprawidłowości polegającej na rozpoznaniu sprawy na rozprawie pod nieobecność oskarżonego oraz jego obrońcy. Faktem jest, że dzień przed rozprawą do sądu wpłynął wniosek o odroczenie rozprawy, jednakże zasadnie nie został on uwzględniony, albowiem oskarżony we właściwy sposób nie usprawiedliwił swojej obecności. Sposób usprawiedliwiania niestawiennictwa stron na rozprawie z powodu choroby reguluje

117 art. 117 §2a kpk, zgodnie z którym wymagane jest w tej sytuacji złożenie zaświadczenia pochodzącego od lekarza sądowego. Stosowanie przytoczonego przepisu zostało na pewien czas zawieszone, gdyż w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 usprawiedliwienie niestawiennictwa przed sądem z powodu choroby nie wymagało przedstawienia zaświadczenia lekarza sądowego – art. 91 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Regulacja ta obowiązywała od 18.04.2020 r., jednakże Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 14.06.2023 r. określono, że stan zagrożenia epidemiologicznego został zniesiony z dniem 1.07.2023 r. i z tą datą powrócono do „starych reguł” usprawiedliwiania niestawiennictwa z powodu choroby, co wymaga złożenia zaświadczenia lekarza sądowego. Tymczasem poza sporem jest, że oskarżony oraz jego obrońca wymogu tego nie spełnili, ponieważ do wniosku o odroczenie rozprawy dołączone zostało jedynie zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy obejmujące okres dwóch dni, od 16 do 17 grudnia 2024 roku.

118 Co więcej, w tymże zaświadczeniu zaznaczono, że oskarżony „może chodzić”. Zasadnym w tym miejscu jest przytoczenie stanowiska wyrażonego w postanowieniu Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2004 roku, sygn. V KK 321/03, że wymogów zaświadczenia od lekarza sądowego nie spełnia zaświadczenie o niezdolności do pracy, nawet z zaleceniem „chory powinien leżeć”, jest bowiem faktem notoryjnym, że zalecenie takie wydawane jest także osobom, których stan zdrowia nie wyklucza pewnej okresowej aktywności – także w postaci uczestnictwa w czynności procesowej (OSNwSK 2004/1, poz. 675). W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych prezentowany jest niewątpliwie słuszny pogląd, że uregulowań art. 117§a kpk nie można stosować nazbyt rygorystycznie, bowiem brak formalnego zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do stawiennictwa może być usprawiedliwiony okolicznościami losowymi (choroba o charakterze nagłym, przebywanie za granicą itp.). W takiej sytuacji, art. 117 § 2a k.p.k. nie może mieć pierwszeństwa i wyłączać - na zasadzie procesowego lex specialis - stosowania art. 117 § 2 k.p.k., który nie pozwala na przeprowadzanie czynności bez udziału strony z powodu ujawnionych innych, wyjątkowych przyczyn jej niestawiennictwa (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 18.11.2015 roku, V KK 121/15). Jednak okoliczności sprawy nie pozwalają uznać, że w przedmiotowej sprawie mieliśmy do czynienia z tego rodzaju sytuacją, do takiej konkluzji nie miał podstaw przynajmniej sąd I instancji, który zasadnie uznał, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy.

119 W kontekście podniesionych w apelacji zarzutów obrazy prawa procesowego zwrócić należy uwagę na fundamentalną kwestię, jaką jest to, że podstawą ich uwzględnienia jest nie tylko wykazanie, że sąd faktycznie dopuścił się uchybień proceduralnych, ale również i to, że uchybienie to mogło mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, co wprost wynika z treści art. 358 pkt 2 kpk. Powyższe prowadzi do konstatacji, że nie każde uchybienie procesowe prowadzić musi do wydania nieprawidłowego orzeczenia. Stwierdzić bowiem należy, że sąd meriti niewątpliwie dopuścił się przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy pewnych uchybień proceduralnych, jednakże zostały one konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego, dlatego uznać należy, że nie mogły mieć wpływu na treść wyroku I-instancyjnego. I tak, nieprawidłowością było nierozpoznanie wniosków dowodowych złożonych w postępowaniu przed sądem rejonowym w postaci: dokumentów z kart 36-40, zeznań świadka R. D. czy też wyjaśnień oskarżonego. Uchybienie to naprawił Sąd Odwoławczy część tych wniosków uwzględniając, natomiast pozostałe oddalił na podstawie art. 170 §1 pkt.2 kpk w zw. z art. 458 kpk. przedstawiając argumentację w uzasadnieniu postanowienia dotyczącego tej kwestii. Podejmując taką a nie inną decyzję w tym przedmiocie, sąd miał na względzie, że oskarżony już w wyjaśnieniach składanych na etapie postępowania przygotowawczego wskazywał jakimi motywami kierował się decydując się na jazdę samochodem pomimo obowiązującego go zakazu (dojazd na badanie medyczne), które to wyjaśnienia, jak wynika z uzasadnienia wyroku, zostały uwzględnione przez sąd rejonowy, podzielone również przez instancję odwoławczą. Dlatego, nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka R. D., który pierwotnie miał zawieźć oskarżonego, ponieważ motywacja oskarżonego do jazdy samochodem została już ustalona zgodnie z wnioskiem dowodowym, natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy miały okoliczności, które spowodowały, że świadek nie zrealizował swojego zobowiązania. Odnośnie natomiast sytuacji osobistej i majątkowej uzyskany został obszerny wywiad środowiskowy kuratora, który w wystarczający sposób ustalił te kwestię. Oczywiście oskarżony mógł w tym przedmiocie złożyć dodatkowe wyjaśnienia, oświadczenia (aczkolwiek takiej potrzeby nie dostrzegał sąd II instancji) w trakcie rozprawy apelacyjnej, jednakże z takiej możliwości nie skorzystał, nie stawiając się na tę rozprawę.

120 Jak już zaznaczono wyżej, sąd okręgowy nie dostrzega związku pomiędzy uchybieniami w procedowaniu sądu meriti a treścią zapadłego wyroku, a takiego związku nie próbował nawet wykazać autor apelacji. Podnosząc bowiem nieprawidłowości polegające na nieuwzględnieniu wniosku o odroczenie rozprawy, nierozpoznaniu wniosków dowodowych wywodził jedynie, że skutkowało to naruszeniem prawa do obrony oskarżonego, co przecież jest również obrazą przepisów proceduralnych, które aby mogło stać się skutecznym zarzutem odwoławczym musi mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia! Takiego związku skarżący nie wykazał, nie dostrzega go także sąd okręgowy oceniając rozstrzygnięcie I-instancyjne w kontekście art. 440 kpk, który uprawnia do kontroli wyroku poza granicami zaskarżenia (art. 433§1 kpk). Sąd Okręgowy nie widzi żadnych podstaw do uznania orzeczenia zapadłego wobec M. Z. za rażąco niesprawiedliwe w rozumieniu przytoczonego przepisu. Wina oskarżonego jest niewątpliwa, uprzednia karalność wyklucza zastosowanie wobec niego warunkowego umorzenia postępowania, orzeczona został kara rodzajowo najłagodniejsza-kara grzywny i to przy zastosowaniu art. 37a kk, albowiem sankcja art. 244 kk przewiduje zagrożenie jedynie karą pozbawienia wolności. Sama wysokość wymierzonej grzywny, zarówno w zakresie ilości stawek dziennych, jak i wysokości tej stawki nie może być uznana za zbyt wygórowaną. Dlatego, biorąc pod uwagę wskazane okoliczności instancja odwoławcza nie widzi żadnych podstaw do ingerencji w treść zapadłego wyroku, co dotyczy również wymierzonej w nim kary, która w żadnym razie nie może być uznana za rażąco surową.

121 Wniosek

122 zawarty w apelacji

123 ☐ zasadny

124 ☐ częściowo zasadny

125 ☒ niezasadny

126 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

127 wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia

128 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

129 1.

130 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

131 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

132 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

133 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

134 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

135 1.

136 Przedmiot utrzymania w mocy

137 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

138 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

139 1.

140 Przedmiot i zakres zmiany

141 Zwięźle o powodach zmiany

142 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

143 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

144 1.1.

145 --------------------------------------------------------------------------------------------------

146 ☐ art. 439 k.p.k.

147 Zwięźle o powodach uchylenia

148 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

149 2.1.

150 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

151 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

152 Zwięźle o powodach uchylenia

153 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

154 3.1.

155 Konieczność umorzenia postępowania

156 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

157 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

158 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

159 4.1.

160 -----------------------------------------------------------------------------------------------

161 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

162 Zwięźle o powodach uchylenia

163 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

164 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

165 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

166 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

167 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

168 Przytoczyć okoliczności

169 ----------------------

170 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

171 6. Koszty Procesu

172 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

173 Przytoczyć okoliczności

174 II.

175 z uwagi na nieuwzględnienie apelacji, Sąd Okręgowy, na podst. art. 636§1 kpk, art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych, zasadził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę za II instancję oraz wydatki postępowania odwoławczego

176 7. PODPIS

177 1.3. Granice zaskarżenia

178 Kolejny numer załącznika

179 1

180 Podmiot wnoszący apelację

181 prokurator

182 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

183 rozstrzygnięcie o karze

184 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

185 ☐ na korzyść

186 ☒ na niekorzyść

187 ☒ w całości

188 ☐ w części

189 ☐

190 co do winy

191 ☐

192 co do kary

193 ☐

194 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

195 1.3.2. Podniesione zarzuty

196 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

197 ☐

198 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

199 ☐

200 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

201 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

202 ☒

203 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

204 ☐

205 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

206 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

207 ☐

208 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

209 ☐

210 art. 439 k.p.k.

211 ☐

212 brak zarzutów

213 1.4. Wnioski

214 ☒

215 uchylenie

216 ☐

217 zmiana