Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 listopada 2024 r., IV Ka 669/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 listopada 2024 r., IV Ka 669/24

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 669/24

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 24 lipca 2024 roku w sprawie II K 290/24

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☐ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☐

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☒

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

38 ☐

39 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

40 ☐

41 art. 439 k.p.k.

42 ☐

43 brak zarzutów

44 1.4. Wnioski

45 ☒

46 uchylenie

47 ☐

48 zmiana

49 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

50 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

51 1.5. Ustalenie faktów

52 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

53 Lp.

54 Oskarżony

55 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

56 Dowód

57 Numer karty

58 2.1.1.1.

59 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

60 Lp.

61 Oskarżony

62 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

63 Dowód

64 Numer karty

65 2.1.2.1.

66 1.6. Ocena dowodów

67 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

68 Lp. faktu z pkt 2.1.1

69 Dowód

70 Zwięźle o powodach uznania dowodu

71 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

72 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

73 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

76 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

77 Lp.

78 Zarzut

79 3.1.

80 zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia , mający wpływ na jego treść i rzutujący w konsekwencji na błędne uniewinnienie oskarżonego M. T. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu , a polegający na niesłusznym przyjęciu, że skoro Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 16 maja 2023 r., sygn. IV Ka 256/23 zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. II K 861/22 w ten sposób, że warunkowo umorzył postępowanie karne wobec M. T. (1), a w pkt. 2 utrzymał w mocy środki karne orzeczone w punkcie 5 wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku wydanego w sprawie II K 861/22 (w postaci nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi M. T. (2) i D. T. w terminie 48 godzin od uprawomocnienia się wyroku oraz zakazu zbliżania się do tych wszystkich pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi w jakikolwiek sposób, na okresy po 2 lata ), to nie mogły go obowiązywać środki karne orzeczone w punkcie 5 orzeczenia Sądu Rejonowego w Radomsku w sprawie o sygn. II K 861/22, kiedy w rzeczywistości mocą cyt. wyż. wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim obowiązywały oskarżonego M. T. (1) zakazy oraz nakaz orzeczone w cyt. wyż. wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku i tym samym swym zachowaniem wyczerpał on znamiona zarzucanego mu występku z art. 224 k.k.

81 ☐ zasadny

82 ☐ częściowo zasadny

83 ☒ niezasadny

84 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

85 Apelacja prokuratora nie jest zasadna.

86 Podnoszony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia, nie zasługuje na uwzględnienie. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że aby wykazać błąd ustaleń faktycznych lub naruszenie standardów swobodnej oceny i interpretacji dowodów nie wystarczy subiektywne przekonanie skarżącego o błędności zaskarżonego orzeczenia. Konieczne jest wykazanie, że w zaskarżonym wyroku poczyniono ustalenie faktycznie nie mające oparcia w przeprowadzonych dowodach, albo że takiego ustalenia nie dokonano, choć z przeprowadzonych dowodów określony fakt jednoznacznie wynika, bądź wykazanie, że tok rozumowania sądu I instancji był sprzeczny ze wskazaniami doświadczenia życiowego, prawami logiki, czy z zasadami wiedzy. Tymczasem we wniesionej apelacji tego nie wykazano. Stan faktyczny sprawy został ustalony przez Sąd I instancji całkowicie poprawnie, a dokonane przez tenże Sąd ustalenia faktyczne, w pełni odpowiadają zebranym w sprawie dowodom i są wynikiem wnikliwej ich analizy.

87 W istocie rzeczy, skarżący nie kwestionuje stwierdzonych w sprawie faktów, a nie zgadza się jedynie z ich interpretacją, w zakresie dokonanej przez Sąd meriti oceny prawnej. Ze stanowiskiem prokuratora nie można się jednak zgodzić.

88 Nie może budzić wątpliwości, że przepis art. 244 k.k. obejmuje zakresem penalizacji nie tylko przypadki niestosowania się do zakazów, bądź nakazów, orzeczonych przez sąd jako środki karne. Redakcja art. 244 k.k. sugeruje, że chodzi o każdy obowiązek, o treści określonej w hipotezie art. 244 k.k., o ile wynika on z orzeczenia sądu, niezależnie od tego, czy jest orzeczony jako środek karny z art. 39 i n. k.k., czy też na innej podstawie prawnej, w tym jako obowiązek probacyjny z art. 72 § 1 k.k., związany z poddaniem sprawcy próbie. Wynika to jasno z dotychczasowego utrwalonego orzecznictwa, w tym z cytowanego w apelacji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2012 roku – III KK 42/12, a które to stanowisko Sąd Okręgowy w pełni podziela.

89 W niniejszej sprawie problem polega na czymś innym. Nikt nie kwestionuje bowiem, że każdy obywatel musi przestrzegać orzeczenia sądowego, a jeżeli nie przestrzega zakazów i nakazów nałożonych na niego przez sąd, czy to w formie środka karnego, czy też obowiązku w ramach środka probacyjnego – podlega odpowiedzialności za przestępstwo z art. 244 k.k. Jednakże w zaistniałym układzie faktyczno – procesowym, nie można było uznać, aby na oskarżonego nałożono prawomocnym wyrokiem środki karne lub obowiązki w ramach środka probacyjnego, w postaci nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi w terminie 48 godzin od uprawomocnienia się wyroku oraz zakazu zbliżania się do tych wszystkich pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 50 metrów i zakazu kontaktowania się z tymi pokrzywdzonymi w jakikolwiek sposób.

90 Wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 20 lutego 2023 roku (II K 861/22) uznano oskarżonego M. T. (1) za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 k.k. Oprócz wymierzenia mu za to przestępstwo kary 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat, Sąd Rejonowy orzekł również wobec niego na podstawie art.41a § 1, § 3a, § 4, § 5 k.k. i art. 43 § 1 k.k., środki karne w postaci: nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi M. T. (2) i D. T. w terminie 48 godzin od uprawomocnienia się wyroku oraz zakazu zbliżania się do tych wszystkich pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu kontaktowania się z tymi pokrzywdzonymi w jakikolwiek sposób, mające one obowiązywać przez dwa lata .

91 W takiej jednak postaci powyższy wyrok się nie ostał. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 16 maja 2023 roku (sygn. IV Ka 256/23) zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 20 lutego 2023 roku wydany w sprawie II K 861/22 w ten sposób, że warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego M. T. (1) na okres próby 2 lat, oddając go w tym czasie pod dozór kuratora sądowego i zobowiązując oskarżonego M. T. (1) do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz poddania się terapii uzależnień, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części. Wobec takiej treści wyroku sądu odwoławczego, nie można zgodzić się z poglądem oskarżyciela, iż pozostało w mocy rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego o nałożeniu na oskarżonego środków karnych nakazu opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi, zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi w jakikolwiek sposób. Skoro bowiem Sąd Okręgowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego M. T. (1), to nie mogły się ostać w mocy środki karne, których orzeczenie jest możliwe jedynie w razie skazania sprawcy. Sąd odwoławczy decydując się na warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec oskarżonego, miał również szeroką możliwość nałożenia na niego obowiązków probacyjnych, na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6b, 7a lub 7b k.k. Jak wynika z treści wyroku z dnia 16 maja 2023 roku (sygn. IV Ka 256/23), Sąd Okręgowy na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 5 i 6 k.k. oddając oskarżonego pod dozór kuratora sądowego, zobowiązał go do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz poddania się terapii uzależnień. Sąd odwoławczy nie zdecydował się natomiast na orzekanie innych obowiązków w ramach środka probacyjnego, a w szczególności polegających na nakazie opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi, zakazie zbliżania się do nich na wskazaną odległość, czy też zakazie kontaktowania się z pokrzywdzonymi.

92 Nie jest też trafną taka interpretacja, że pkt 2 omawianego tu wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 maja 2023 roku, w sprawie IV Ka 256/23, w brzmieniu: ,,utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części”, spowodował, że w mocy pozostał pkt 5 wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 20 lutego 2023 roku, w którym to orzeczono wobec oskarżonego środki karne nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi, zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu kontaktowania się z tymi pokrzywdzonymi w jakikolwiek sposób. Tak jak już wskazano wyżej, owe nakazy orzeczone przez Sąd Rejonowy w ramach środków karnych stały się bezprzedmiotowe, gdyż Sąd II instancji warunkowo umorzył wobec oskarżonego postępowanie karne, a środki karne można orzekać tylko w razie skazania. Nie mogły one także ulec ,,automatycznej zamianie” na obowiązki nałożone w ramach środka probacyjnego, gdyż to dopiero Sąd odwoławczy orzekł o zastosowaniu wobec oskarżonego warunkowego umorzenia postępowania karnego i to w jego gestii było właściwe ukształtowanie tego środka probacyjnego (poprzez określenie długości próby, ewentualne naprawienie szkody i ustanowenie dozoru kuratora, wybór roku właściwych obowiązków z katalogu wskazanego w art. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6b, 7a lub 7b k.k.). Ponadto nakazy i zakazy orzekane w ramach środka karnego wymierzane są z innej podstawy prawnej, niż obowiązki nałożone na sprawcę w ramach środka probacyjnego.

93 Natomiast sformułowanie Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2023 roku w sprawie IV Ka 256/23: ,,utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części”, należało w tym konkretnym przypadku odnieść do uznania winy oskarżonego, co do całości zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu (pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 20 lutego 2023 roku) oraz do rozstrzygnięcia o kosztach sądowych za postępowanie przygotowawcze i postępowanie pierwszoinstancyjne (pkt 6 tegoż wyroku).

94 Podnieść wreszcie trzeba, że jeżeli zachodziły wątpliwości, jak należy odczytywać treść wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 20 lutego 2023 roku wydanego w sprawie II K 861/22, w związku z jego zmianą dokonaną przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, wyrokiem z dnia 16 maja 2023 roku, można było rozważyć wystąpienie z pisemnym wnioskiem o jego wykładnię. Uczynił tak kurator sądowy, w ramach sprawowanego dozoru II Doz 157/23 – II D 59/23, w wyniku czego Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim (w osobie sędziego, który wydał wyrok w sprawie IV Ka 256/23), pismem z dnia 13 września 2023 roku, nakazał udzielić odpowiedzi, że: ,,stosownie do treści art. 41a k.k. przewidziane w tym przepisie zakazy oraz nakaz mogą zostać orzeczone jedynie w przypadku skazania za przestępstwa w nim określone. W związku natomiast z tym, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 16 maja 2023 roku sygn. akt IV Ka 256/23 zmieniony został wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że warunkowo umorzono postępowanie przeciwko oskarżonemu, to orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku z 20 lutego 2023 roku sygn. akt II K 861/22 kara i środki karne z istoty rzeczy stały się bezprzedmiotowe” (k.86 ).

95 Reasumując, apelacja nie wykazała, aby Sąd Rejonowy wydając zaskarżony wyrok, popełnił błąd w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych, czy też uchybił obowiązującym przepisom, w wyniku czego doszło do niesłusznego uniewinnienia oskarżonego.

96 Wniosek

97 o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Radomsku do ponownego rozpoznania.

98 ☐ zasadny

99 ☐ częściowo zasadny

100 ☒ niezasadny

101 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

102 Jak już wyżej wyjaśniono, Sąd odwoławczy nie stwierdził w przedmiotowej sprawie błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, jak również wadliwości, co do wykładni przepisów prawa materialnego. W takiej sytuacji wniosek apelacyjny nie podlegał uwzględnieniu.

103 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

104 4.1.

105 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

106 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

107 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

108 5.1.1.

109 Przedmiot utrzymania w mocy

110 Całość wyroku

111 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

112 Ponieważ wniesiona apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, a Sąd odwoławczy z urzędu nie stwierdził też zaistnienia okoliczności mogących dyskwalifikować zaskarżony wyrok, należało utrzymać go w całości w mocy.

113 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

114 5.2.1.

115 Przedmiot i zakres zmiany

116 Zwięźle o powodach zmiany

117 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

118 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

119 5.3.1.1.1.

120 ☐ art. 439 k.p.k.

121 Zwięźle o powodach uchylenia

122 5.3.1.2.1.

123 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

124 Zwięźle o powodach uchylenia

125 5.3.1.3.1.

126 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

127 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

128 5.3.1.4.1.

129 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

130 Zwięźle o powodach uchylenia

131 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

132 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

133 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

134 Przytoczyć okoliczności

135 6. Koszty Procesu

136 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

137 Przytoczyć okoliczności

138 2

139 O kosztach postępowania odwoławczego, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. i art. 9 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. Z 1983 roku Nr 49, poz.223 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z powyższymi przepisami kosztami procesu za postępowanie odwoławcze należało obciążyć Skarb Państwa.

140 7. PODPIS

141 1.11. Granice zaskarżenia

142 Kolejny numer załącznika

143 1

144 Podmiot wnoszący apelację

145 prokurator

146 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

147 całość wyroku

148 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

149 ☐ na korzyść

150 ☒ na niekorzyść

151 ☒ w całości

152 ☐ w części

153 ☐

154 co do winy

155 ☐

156 co do kary

157 ☐

158 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

159 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

160 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

161 ☐

162 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

163 ☐

164 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

165 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

166 ☐

167 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

168 ☒

169 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

170 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

171 ☐

172 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

173 ☐

174 art. 439 k.p.k.

175 ☐

176 brak zarzutów

177 0.1.1.4. Wnioski

178 ☒

179 uchylenie

180 ☐

181 zmiana