Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 marca 2024 r., IV Ka 113/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 marca 2024 r., IV Ka 113/24

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 113/24

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 2

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. z dnia 28 grudnia 2014 roku w sprawie II K 413/23.

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☒ w części

22 ☒

23 co do winy

24 ☒

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☒

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☒

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☒

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☒

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 1.4. Wnioski

47 ☒

48 uchylenie

49 ☒

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 1.5. Ustalenie faktów

54 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.1.1.

61 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

62 Lp.

63 Oskarżony

64 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

65 Dowód

66 Numer karty

67 2.1.2.1.

68 1.6. Ocena dowodów

69 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

70 Lp. faktu z pkt 2.1.1

71 Dowód

72 Zwięźle o powodach uznania dowodu

73 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

74 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

75 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

76 Dowód

77 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

78 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

79 Lp.

80 Zarzut

81 3.1.

82 ( Prokurator ) Obraza przepisu prawa materialnego – art. 72 § 1 pkt 1 kk poprzez jego niezastosowanie, mimo warunkowego zawieszenia wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności, podczas gdy obowiązek ten skutkowałby informowaniem sądu przez Z. S. o przebiegu okresu próby.

83 ☒ zasadny

84 ☐ częściowo zasadny

85 ☐ niezasadny

86 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

87 Zgodnie z dyspozycją art. 72 § 1 kk sąd, zawieszając warunkowo wykonanie kary, zobowiązany jest orzec jeden z wymienionych w tym przepisie środków probacyjnych. Zobowiązanie to staje się fakultatywne jedynie wówczas, gdy jednocześnie z zawieszeniem orzeczono środek karny (wyr. SN z 16.4.2019 r., II KK 283/18, KZS 2020, Nr 3, poz. 9). Ich rodzaj i zakres powinien przede wszystkim uwzględniać podstawowy cel warunkowego zawieszenia wykonania kary, jakim jest takie oddziaływanie na sprawcę, aby nie popełnił ponownie przestępstwa (art. 69 § 1 kk ).

88 Sąd I instancji warunkowo zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności, nie orzekł w stosunku do oskarżonego żadnego środka karnego. Dlatego zarzut obrazy prawa materialnego podniesiony przez prokuratora należy uznać za zasadny.

89 Wniosek

90 ( Prokurator ) Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk wobec Z. S. obowiązku informowania sądu o przebiegu okresu próby.

91 ☒ zasadny

92 ☐ częściowo zasadny

93 ☐ niezasadny

94 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

95 Nieorzeczenie jednego z obowiązków wymienionych w art. 72 § 1 kk w sytuacji wymierzenia skazanemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania stanowi obrazę tego przepisu prawa materialnego. Dlatego na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk sąd odwoławczy zobowiązał oskarżonego do informowania sądu na piśmie o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy.

96 3.2.

97 ( Oskarżony ) Obraza prawa procesowego – art. 7 kpk, mająca wpływ na treść wyroku poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

98 Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na jego treść, poprzez uznanie, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia sprawstwa Z. S., co doprowadził do niesłusznego skazania oskarżonego.

99 ☐ zasadny

100 ☐ częściowo zasadny

101 ☒ niezasadny

102 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

103 Zarzuty te zostaną rozpoznane łącznie co pozwoli uniknąć powielania tych samych analiz i ocen.

104 Analizując całokształt zebranych w sprawie dowodów należy uznać, że sąd I instancji nalżycie je ocenił w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonego, co pozwoliło mu na wyprowadzenie prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd ten ustosunkował się do istotnych dowodów w sprawie, mając w polu widzenia określone między nimi rozbieżności i stanowisku swemu dał wyraz w zasługującym na aprobatę uzasadnieniu. Dlatego też podzielając ocenę dowodów zaprezentowaną przez sąd merytoryczny, sąd okręgowy nie widzi zasadniczych powodów, aby powtarzać okoliczności wyprowadzone w motywach zaskarżonego wyroku, co wiązałoby się z cytowaniem ich obszernych fragmentów. Poczynione przez sąd ustalenia faktyczne znajdują bowiem odpowiednie oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który został poddany wnikliwej i wszechstronnej analizie oraz ocenie, respektującej w pełni wymogi art. 4 kpk, art. 5 kpk, art. 7 kpk, art. 410 kpk. Wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w apelacji, nie ma podstaw, ani do skutecznego kwestionowania dokonanej przez sąd I instancji oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ani też poczynionych na podstawie tego materiału dowodowego ustaleń faktycznych w sprawie. Konfrontując ustalenia faktyczne z przeprowadzonymi na rozprawie głównej dowodami trzeba stwierdzić, iż dokonana przez sąd rejonowy rekonstrukcja zdarzeń i okoliczności popełnienia przedmiotowego czynu nie wykazuje błędu i jest zgodna z przeprowadzonymi dowodami, którym sąd ten dał wiarę i się na nich oparł.

105 Sąd odwoławczy musi zaznaczyć, iż zeznania pokrzywdzonego identyfikującego sprawcę są podstawowym dowodem osobowym inicjującym niniejszą sprawę w odniesieniu do oskarżanego. Kamery monitoringu znajdujące się na posesji T. B. (1) nagrały przestępczą akcję, wygląd i sylwetkę sprawcy. Ocena depozycji T. B. (1) wymagała uwzględnienia, że jest to pomówienie, czyli obciążanie w złożonych zeznaniach innej osoby odpowiedzialnością za przestępstwo. Ocena wiarygodności pomówienia wymaga szczególnej ostrożności gdyż pomówienie nie stanowi dowodu pełnowartościowego, chyba że jest ono jasne i konsekwentne, a ponadto znajduje potwierdzenie w innych dowodach bezpośrednich lub pośrednich. Wiarygodność dowodu z relacji pomawiającego, tak jak z każdego osobowego źródła dowodowego winna być oceniona zarówno w kontekście całokształtu relacjonowanych przez niego okoliczności, jak i na tle innych dowodów. Wartość pomówienia z punktu widzenia możliwości dokonania ustaleń faktycznych wskazujących na sprawstwo oskarżonego powiązana jest z wykazaniem, że relacja pomawiającego: jest stabilna, jednoznaczna i stanowcza, uzyskała wsparcie w innych dowodach bezpośrednich lub choćby pośrednich, została potwierdzona przez pomówionego albo jego linia obrony została podważona w inny sposób, nie stanowi przejawu wyrachowania lub realizacji innych celów, zachowuje bezstronność albo wręcz przeciwnie, świadczy o chęci działania na szkodę pomówionego, pozostaje w sprzeczności z okolicznościami obiektywnie podważającymi wersję pomawiającego, jest podyktowana szczególną motywacją. W orzecznictwie przyjmuje się, że w ujęciu prawa karnego procesowego jest to dowód podlegający swobodnej ocenie na równi z innymi dowodami (zob. wyrok SN z dnia 12 stycznia 2006 r., sygn. akt II KK 29/05, OSNKW rok 2006, nr 4, poz. 41).

106 W tym kontekście sąd odwoławczy musi podnieść, iż:

107 - brak jest powodów, aby relacjom pokrzywdzonego opisującym udział Z. S. w przedmiotowym zdarzeniu zarzucić niekonsekwencje, czy nieobiektywizm. W/w nie miał racjonalnych powodów, ażeby bezpodstawnie obciążać właśnie oskarżonego. Nie liczba dowodów decyduje o ich wiarygodności, ale swobodna ocena materiału dowodowego, w tym nawet tylko oparta na jednym dowodzie osobowym. Przy ocenie wyjaśnień oskarżonej należy uwzględnić wewnętrzną spójność depozycji T. B. (1) z jednoczesnym rozważeniem, czy istnieją dowody potwierdzające, choćby pośrednio jego twierdzenia, a nadto czy jej depozycje są stanowcze. Zestawiając je z innymi dowodami i okolicznościami, sąd rejonowy słusznie uznał, iż twierdzenia pokrzywdzonego wskazujące na sprawstwo oskarżonego zasługują na wiarygodność. Obciążające oskarżonego relacje pochodzą od osoby w stosunku do oskarżonego bezstronnej, nie zainteresowanej bezpodstawnym obciążeniem pomówionego;

108 - dowodowe nagrania z przebiegu przedmiotowego czynu są słabej jakości. Ich zapis nie był przez strony kwestionowany, a pokrzywdzony mógł zamontować kamery na swoim obiekcie. Z zapisu kamer monitoringu wynika, że sprawca był jeden; przygotował się do przestępczego działania, jego sposób poruszania się po posesji wskazuje, że: po pierwsze - ją znał, po drugie – zaplanował na niej swoje działanie. Ukierunkował je na oblanie elewacji budynku ciemną substancją, którą przyniósł ze sobą w butelce, a następnie odchodząc spryskał jeszcze zaparkowany na posesji pojazdu. Na nagraniu uwidoczniona została osoba, która była ubrana jak mężczyzna, na co wskazuje również sprawny sposób pokonywania przeszkód. Sprawca miał na głowie czapkę z daszkiem i kaptur, nosił okulary. Widoczna była jego sylwetka w różnych odsłonach i pozach, nagrała się jego twarz, profil ( k 38-45, k 94-118 );

109 - oskarżony na posesji małżonków B. wykonywał prace wykończeniowe w nowo pobudowanym budynku, w tym także dotyczące elewacji. Pomiędzy inwestorami a wykonawcą zaistniał spór, co do zakresu i jakości wykonanych robót. Pokrzywdzony zrezygnował z dalszego zatrudniania oskarżonego, gdyż stracił do niego zaufanie, jednakże podjął się renegocjacji wcześniej zapłaconego wynagrodzenia za niepełne jego zdaniem wykonane roboty. Wyjaśnienia oskarżonego w tym zakresie są niespójne: przesłuchany w postępowaniu przygotowawczym podał, że zakończył pracę u pokrzywdzonego i nie mają w stosunku do siebie żadnych rozliczeń finansowych. Współpraca przebiegała pomyślnie i tak się zakończyła ( k 22 ). Na rozprawie oskarżony podał, że w lutym 2022 roku zakończył prace u T. B. (1); po upływie około miesiąca od tego czasu dostał sms-a od inwestorów, że wzięli nową firmę do poprawek i w związku z ich usunięciem zażądali od niego zwrotu 14000 złotych z poprzednio wypłaconego wynagrodzenia. Oświadczył, ze „Dla mnie dzisiaj to ten gość odzywa się po czasie, żąda pieniędzy, sam nie wiem za co, bo po rozliczeniu byliśmy, zażądał pieniędzy i dziwnym trafem te same pieniądze, ta sama szkoda została zrobiona” ( k 171-172 ). Oskarżony z początku negował jakikolwiek konflikt z pokrzywdzonymi, co potwierdził będąc drugi raz przesłuchiwany w postępowaniu przygotowawczym ( k 140 ). Na rozprawie głównej przyznał, że był jednak spór z inwestorami o wysokość jego wynagrodzenia, z tym że spekulował, iż intencję do tej sprawy ich strony stanowiła chęć obciążenia go kosztami za te dodatkowe prace, których pomimo ponagleń nie zwrocił. W przeciwieństwie do niego zeznania pokrzywdzonego w tym zakresie są spójne; jednolicie podnosił on, iż oskarżony nie skończył prac, co było powodem znalezienia nowej firmy do ich finalizacji ( wcześniej Z. S. wyprosił wynagrodzenie za całości zlecenia ). Okoliczności te korespondują z zeznaniami: K. D., C. K., A. B.. Oskarżony wyraża w tym zakresie wątpliwości - dlaczego pokrzywdzeni nie kontaktowali się z nim przez miesiąc po zakończeniu prac i rozliczeniu, skoro stwierdzili usterki; znalazły one wytłumaczenie w logicznych twierdzeniach T. B. (1);

110 - oskarżony miał więc motyw do tego rodzaju czynu ( zemsta na pokrzywdzonych za kierowane wobec niego roszczenia finansowe ), który w pierwszej fazie sprawy próbował ukryć. Znał on ich posesję oraz tryb życia jej właścicieli. Doprowadził do uszkodzenia elewacji, którą również wykonywał. Stanowiło to swoiste „potrącenie” za wysunięte wobec niego roszczenia poprzez wywołanie u inwestorów dodatkowych kosztów oscylujących wokół kwoty ich żądania;

111 - T. B. (1) od początku podnosił, że na nagraniach rozpoznał oskarżonego jako sprawcę ( po sylwetce, ruchach, dwa razy spojrzał się on w kamerę k 173). Oskarżonego z nagrania jako sprawcę rozpoznali: D. B. ( „po tym jak przechodził przez ogrodzenia to spojrzał w kamerę i widziała jego twarz, rysy twarzy, kształt nosa, okulary które nosi, rozpoznała go po ruchach sylwetki, jak się porusza” ( k 54 ); A. B. ( znał oskarżonego do lat młodzieńczych „z osiedla” ( nie wskazał z jakiego, przypadkowo spotykali się na mieście ). Świadek nie zeznał, że mieszkał z oskarżonym na jednym osiedlu, na pewno jednak widywali się w jakichś rejonach miasta. Ponadto A. B. zasygnalizował, że pracowali obaj u pokrzywdzonego, czego skarżący nie kwestionuje. A. B. rozpoznał oskarżonego z nagrania „po twarzy”; K. D. ( bywał u pokrzywdzonego, jak oskarżony wykonywał prace budowlane i je doglądał, stąd znał z widzenia oskarżonego ). Podniósł, że przesądzające do identyfikacji Z. S. był fragment nagrania, jak sprawca odwrócił się, gdy był przy samochodzie ( k 174 ). W podobny sposób poznał z widzenia Z. K. Krakowiak, Rozpoznał oskarżonego jako sprawcę po „twarzy i specyficznych ruchach” ( k 176 ); C. K. – jest teściem pokrzywdzonego. Znał oskarżonego i kontrolował jego pracę na budowie ( poznał go po twarzy i ruchach – k 175 ); T. B. (2) ( sąsiad pokrzywdzonych, widywał oskarżonego w czasie wykonywania u nich robót budowlanych ). Na nagraniu widział sylwetkę sprawcy, ale jest taki moment, że sprawca patrzy bezpośrednio w kamerę i wtedy stwierdził, że „to jest chyba ten człowiek, który wykonywał … prace remontowe..”;

112 - identyfikacja tych świadków ( oprócz T. B. (2) ) jest stanowcza i konsekwentna. Wskazali skąd znają oskarżonego i na podstawie jakich cech go rozpoznali z nagrania. Świadkowie ( osoby trzecie ) nie miały żadnego powodu, aby obciążać właśnie oskarżonego. Fakt, że niektórzy mogli wykonywać jakieś prace budowlane dla pokrzywdzonego, nie urealnia ich ewentualnej motywacji do bezpodstawnego obciążania oskarżonego, w szczególności tego rodzaju zależności lub osobistych stosunki nie są na tyle intensywne i trwałe, aby prowokować osoby trzecie do popełniania przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Nie miały one do tego żadnego interesu, zwłaszcza że chodzi o kilka osób, które niezależnie od siebie dokonały identyfikacji z nagrania Z. S..

113 Należy zaznaczyć, iż pokrzywdzony słusznie podniósł, że oskarżony „chyba” nie wiedział, że był monitoring na posesji, co znajduje odzwierciedlenie w tym, że nie zamaskował swojej twarzy, miał swoje okulary, patrzył w stronę kamer, nie zniekształcał swoich ruchów. Natomiast mógł on przewidywać, że z uwagi na konflikt z pokrzywdzonymi i sposób popełnienia przestępstwa, może być podejrzewany o ten czyn, stąd logicznym jest pozbycie się przez niego odzieży i obuwia, w które był ubrany w czasie czynu;

114 - wyjaśnienia Z. S. mają charakter obronny. Z uwagi na swoją ogólnikowość i sprzeczność z podstawowymi dowodami, nie zdołały zachwiać wersją aktu oskarżenia. Dlatego słusznie sąd rejonowy w zasadniczych elementach związanych z odpowiedzialnością prawnokarną odmówił wiary temu oskarżonemu, do czego był w pełni uprawniony. W realiach niniejszej sprawy całokształt dowodów połączonych w logiczną i harmonijną całość był podstawą do skazania oskarżonego. Jego częste przejazdy po czynie koło domu pokrzywdzonych zostały zauważone przez D. B., co zostało potwierdzone przez jej męża, C. K., T. B. (2). Pokrzywdzona powiadomiła o tym organy ścigania, załączyła dokumentację zdjęciową i z monitoringu. Okoliczności te nie mają bezpośredniego związku z przedmiotową sprawą, aczkolwiek ich negowanie przez skarżącego wpływa na ocenę jego wiarygodności.

115 Warunkiem zastosowania środka karnego obowiązku naprawienia szkody jest istnienie szkody w chwili wyrokowania. Jego celem jest bowiem przywrócenie stanu sprzed popełnienia przestępstwa lub kompensacja szkód będących dalszymi następstwami popełnionego przestępstwa, co w szczególności dotyczy szkód niematerialnych. Ponieważ przepisy prawa karnego nie zawierają postanowień dotyczących ustalania zakresu obowiązku naprawienia szkody, to należy posiłkowo odwołać się do przepisu art. 361 § 2 kc, z którego wynika zasada pełnego odszkodowania. W konsekwencji należy przyjąć, że regułą jest zobowiązanie do naprawienia szkody w całości, zaś odstępstwa od tej reguły muszą być podyktowane ważnymi względami. Do celów postępowania karnego należy uwzględnienie prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego (art. 2 § 1 pkt 3 kpk), w tym naprawienie już w postępowaniu karnym, gdy to możliwe, szkody wyrządzonej przestępstwem. W konsekwencji należy przyjąć, że regułą jest zobowiązanie do naprawienia szkody w całości, zaś odstępstwa od tej reguły muszą być podyktowane jedynie bardzo ważnymi względami.

116 Zdaniem sądu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał jednak na ustalenie tej szkody w całej wysokości ( szkoda została uprzednio naprawiona przez fachowe podmioty profesjonalne, które za swoją usługi wystawiły pokrzywdzonemu faktury ). Należy podkreślić, iż:

117 - sprawca oblał substancją oleistą koloru ciemnego ściany zewnętrzne budynku i drzwi wejściowe;

118 - spryskał farbą lewy bok pojazdu marki B. (...).

119 Czyszczenie drzwi wejściowych oraz wnęki jako elementu elewacji kosztowało pokrzywdzonego 1500 złotych ( k 77 ).

120 Wykonanie naprawy uszkodzonej ewaluacji wraz z materiałami kosztowało pokrzywdzonego 11955, 60 złotych ( k 76 ).

121 Wyczyszczenia pojazdu pokrzywdzony dokonał we własnym zakresie, co wskazuje że nie dążył do maksymalizacji odszkodowania ze strony sprawcy. Nie musiał tego robić celem uniknięcia kosztów. Wykonanie tego mógł zlecić także profesjonaliście.

122 Należy podkreślić, iż faktury dotyczące przywrócenia stanu poprzedniego elewacji budynku wykonały dwie rożne firmy. Przed rozpoczęciem robót renowacyjnych należało wyczyścić ścianę i drzwi wejściowe. Należy podkreślić, że elewacja budynku ( po pracach oskarżonego ) była wykończona. Koszty naprawy jej uszkodzenia nie są związane w jakikolwiek sposób z kwotą jaką dochodzili od oskarżonego inwestorzy w tytułu niewykonania wszystkich prac.

123 Zaistnienie tych nowych uszkodzeń nie jest kwestionowan, były spowodowane przedmiotowym przestępstwem i zostały udokumentowane w toku procesu. Skarżący podnosi, że uszkodzona została niewielka części elewacji. Z protokołu oględzin miejsca przestępstwa wynika, że oblaniu podlegały ściany rożnych skrzydeł budynku do wysokości nawet 3 metrów

124 ( k 9 ). Zakres prac renowacyjnych wynika z zeznań P. W., dotyczyły one całych ścian, na których były ślady, co jest oczywiste, bo zapewniało jednolitość całej powierzchni, zgodnie ze stanem poprzednim elewacji.

125 Naprawienie szkody w całości jest realne, poprzez zwrot pokrzywdzonemu kwot wydatkowanych na naprawienie ścian i drzwi ( pokrzywdzony nie przyczynił się do powstania szkody ). W razie wykonania naprawy elewacji i drzwi przez profesjonalną firmę szkoda odpowiada wydatkom, które poszkodowany poniósł w celu restytucji uszkodzonej rzeczy do stanu, który istniałby, gdyby nie wystąpiło zdarzenie szkodzące. Wobec naprawienia szkody kompensacja nie mogła już nastąpić przez zapłatę równowartości hipotetycznych kosztów przywrócenia stanu poprzedniego, bowiem uszczerbek w tej postaci już nie istniał, a szkoda zmieniła swą postać na wydatkowanie własnych aktywów na jej naprawę. Firmy budowlane działają na rynku w ramach konkurencji gospodarczej i wycena ich usług może być różna. Pokrzywdzony nie ma obowiązku zatrudniania najtańszej firmy i minimalizowania jej wynagrodzenia. Doświadczenie życiowe wskazuje, ze ceny usług mogą się różnić nawet o kilkadziesiąt procent i pozastawiać w granicach racjonalności gospodarczej. Przy ustalaniu ceny liczy się też np. szybkość usługi, wyspecjalizowanie, opinia na rynku, oprzyrządowanie, dostęp do materiałów, dostęp do podwykonawców.

126 Pojęcie szkody z art. 46 § 1 kk należy traktować szeroko. Sens tego przepisu, nawet ograniczonego tylko do wyrządzonej szkody, należy odczytywać w kontekście zapewnienia w procesie karnym takiej ochrony pokrzywdzonemu, by w zakresie szkody nie musiał wytaczać odrębnego powództwa cywilnego. Szkoda jako przesłanka karnoprawnego obowiązku jej naprawienia obejmuje w tym przypadku poniesione straty, jeżeli są one normalnym następstwem przestępnego działania lub zaniechania. Normalnym następstwem inkryminowanego działania sprawcy było powstanie szkody wynikającej z konieczności renowacji całych ścian elewacji i drzwi wejściowych.

127 Sąd I instancji należycie wykazał, że działanie oskarżonego doprowadziło do powstania w mieniu pokrzywdzonych określonej jednoznacznie wyrażonej przez nich szkody mającej swój konkretny finansowy wymiar. Ich celem jest odzyskanie całości utraconych środków finansowych. Sąd orzeka o roszczeniach, które wynikają z faktów przytaczanych przez powoda. Jeżeli z powołanych w pozwie faktów wynika, że roszczenie jest uzasadnione, to należy je uwzględnić. Wysokość rzeczywiście poniesionej szkody należy dowieść ściśle co do wysokości, a w przypadku zapłaty dowodem takim jest też faktura. Faktura jest podstawowym dokumentem potwierdzającym - w celach księgowych - wystąpienie transakcji, od której należy zapłacić podatek VAT. Faktura ewidencjonuje nie tylko wartość i rodzaj transakcji, ale również strony uczestniczące w czynności. Faktura jest zatem powszechnie uznawana za jeden z dowodów, w oparciu o który sąd może samodzielnie lub z uwzględnieniem innych dowodów ustalić treść stosunku prawnego łączącego strony. Dokument ten odzwierciedla wolę strony (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 lipca 2019 r., IV CSK 625/18, Legalis ). W sprawie należy każdorazowo ustalić, czy wskazane dowody były wystarczające do wykazania szkody w dochodzonej wysokości. Ocena w tym zakresie należy do sądu, który jednak powinien jej dokonywać z uwzględnieniem okoliczności sprawy, w szczególności tego, czy w postępowaniu można uznać, iż szkodę i jej wysokość wykazano wiarygodnie.

128 W tym przypadku dane z faktury znajdują odzwierciedlenie w zeznaniach pokrzywdzonego, P. W., skali uszkodzeń dokonanych przez sprawcę. Skarżący kwestionuje fakturę wskazując, że:

129 - P. W. jest znajomym pokrzywdzonych;

130 - uszkodzeniu uległ jedynie skrawek ściany;

131 - on za swoją usługę wziął mniej.

132 Argumenty te są polemiczne. P. W. prowadzi działalność gospodarczą. Bezspornym jest, ze wykonał tą renowację. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, aby wycena jego usług zawarta na fakturze była nieprawidłowa. Renowacji nie podlegał skrawek ściany tylko całe ściany. Oskarżony nie wskazał, aby rozliczał się z pokrzywdzonym na podstawie faktur. Pomija, że od kwoty uwzględnionej na fakturze przysługuje 23 % VAT i podatek dochodowy ( jeżeli zryczałtowany to od 8,5 % ). Pozostała wykonawcy kwota jest o ponad 30 % mniejsza. Ponadto apelujący nie uwzględnił zmieniających się cen na skutek inflacji. Obie usługi dzielił co najmniej okres rok.

133 Reasumując: kwestionowanie przez skarżącego szkody nie ma charakteru merytorycznego i nie stanowiło impulsu w postępowaniu odwoławczym, aby za pomocą innych środków dowodowych weryfikować wysokość szkody, którą ostatecznie w oparciu zebrany materiał dowodowy sąd uznał za adekwatną.

134 Argumentów sądu merytorycznego co do oceny dowodów – pominąć się nie da; ponieważ są racjonalne i zakotwiczone w zasadach doświadczenia życiowego – zasługują na wiarę. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 kpk, jeśli jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego i jest zgodne ze wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. Wszystkim tym wymaganiom sąd rejonowy sprostał.

135 Sąd merytoryczny dokonał analizy całokształtu zebranych dowodów w ich wzajemnym powiązaniu, z dbałością o odzwierciedlenie ich treści i obiektywizm wniosków co do sprawstwa oskarżonego.

136 Nie można w niniejszej sprawie zarzucać, że niektóre dowody nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych, jeśli sąd je rozważył i ocenił na płaszczyźnie art. 7 kpk jako niewiarygodne. Odrzucenie przez sąd pewnych dowodów w końcowej ocenie, przy jednoczesnym uwzględnieniu innych dowodów, stanowi przecież uprawnienie sądu. Kontrola instancyjna oceny dowodów nie obejmuje sfery przekonania sędziowskiego, jaka wiąże się z bezpośredniością przesłuchania, sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania) albo czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy, a takich błędów sąd merytoryczny uniknął. Zarzut rażącego naruszenia art. 7 kpk wymaga wykazania wad w sposobie dokonania oceny konkretnych dowodów, podczas gdy apelacja kwestionuje jedynie wynik oceny domagając się podzielenia oceny dokonanej przez jej autora. Przepisu art. 410 kpk nie można rozumieć w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Nie można czynić skutecznego zarzutu obrazy tego przepisu, w sytuacji gdy sąd uczynił podstawą swoich ustaleń wersję zdarzeń przestawioną przez świadka, pomawiającego oskarżonego, jeśli dowód z wyjaśnień samego oskarżonego, które nie stanowiły podstawy owych ustaleń, został przez sąd należycie rozważony i oceniony w sposób przewidziany w art. 7 kpk.

137 Wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w apelacji, mającym charakter polemiczny – nie ma podstaw, ani do skutecznego kwestionowania dokonanej przez sąd I instancji oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ani też poczynionych na podstawie tego materiału dowodowego ustaleń faktycznych odnośnie sprawstwa oskarżonego.

138 Apelacja kwestionuje stanowisko sądu z pozycji wyjaśnień oskarżonego oraz własnych subiektywnych ocen wymowy przeprowadzonych na rozprawie dowodów, przy wybiórczym i subiektywnym ujęciu ich zakresu, charakteru i treści.

139 Podniesione wyżej okoliczności, a także inne wskazane w motywach zaskarżonego wyroku dały jednak podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych odnośnie sprawstwa Z. S..

140 Wniosek

141 ( Oskarżony ) Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie skarżący podnosi, że „wyrok skazujący go na 6 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata jest bardzo surowy.

142 ☐ zasadny

143 ☐ częściowo zasadny

144 ☒ niezasadny

145 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

146 Nie można mówić o istnieniu jakiejkolwiek realnej potrzeby ponownego rozpoznania sprawy, w sytuacji możliwości wykorzystania przez sąd II instancji inicjatywy dowodowej nadanej mu przez treść art. 452 § 2 kpk. Jeśli zatem sąd okręgowy uznałby, że zachodzi potrzeba poszerzenia i weryfikacji materiału dowodowego, to samodzielnie winien ten materiał uzupełnić, a następnie dokonać jego stosownej oceny, zwłaszcza, że w sprawie niniejszej nie występowały ograniczenia z art. 454 kpk do wydania orzeczenia reformatoryjnego. Z uwagi na aktualne brzmienie art. 452 § 2 kpk oraz treść art. 167 kpk, regułą jest obecnie prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem II instancji i orzekanie reformatoryjne, zaś uchylenie wyroku sądu meriti w oparciu o przesłankę z art. 437 § 2 kpk powinno mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych, kiedy bez ponowienia wszystkich dowodów nie jest możliwe wydanie trafnego rozstrzygnięcia. Argumenty wywiedzione w apelacji oskarżonego nie mogły doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia Z. S. od przypisanego mu czynu, bowiem nie pozwala na to ocena kluczowych w sprawie dowodów. Skarżący polemizując z dokonanymi przez sąd merytoryczny ustaleniami, nie przedstawił argumentów, które mogłyby doprowadzić do jego uniewinnienia.

147 Poczynione przez sąd ustalenia faktyczne odnośnie przedmiotowego czynu znajdują odpowiednie oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Brak jest podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Brak podstaw prawnych do uwzględnienia wniosków w ramach podniesionych przez oskarżonego zarzutów. Zachowane zostały jego gwarancje procesowe. Charakter przedmiotowego czynu, w szczególności motywacja sprawcy , przeciwstawia się dalszemu łagodzeniu kary. W tych warunkach nie tylko rodzaj kary i jej nieuchronność, a także odczuwalna wysokość ma decydujące znaczenie z punktu widzenia prewencji indywidualnej, bowiem uświadamia oskarżonemu nieopłacalność godzenia w porządek prawny.

148 Zmiana wysokości orzeczonej kary ( reakcji karnej ) może w wyniku postępowania odwoławczego nastąpić jedynie wówczas, gdyby kara ta jawiła się jako „rażąco niewspółmierna”. Owa niewspółmierność w ustawie została poprzedzona określeniem „rażąca”, co wyraźnie zaostrza kryterium zmiany wyroku z powodu czwartej podstawy odwoławczej. Określenie „rażąca" należy bowiem odczytywać dosłownie i jednoznacznie jako cechę kary, która istotnie przez swą niewspółmierność razi (oślepia).

149 Sąd odwoławczy nie zgodził się ze skarżącym, iż wymierzona oskarżonemu kara jest rażąco surowa.

150 W tym kontekście należy uwzględnić, iż przestępstwo z art. 288 § 1 kk zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Brak jest jakichkolwiek argumentów, aby mogła ona być skorygowana w kierunku dalszego ich złagodzenia. Nie ma powodu, by w stosunku do oskarżonego łagodzić karę i tak już orzeczoną w granicach dolnego progu zagrożenia ustawowego. Wymierzenie takiej kary prowadziłoby do bezpodstawnego i niezrozumiałego w danych realiach łagodnego traktowania sprawcy i nie osiągałoby zakładanych celów w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej. Prawidłowa reakcja karna nie może służyć premiowaniu skazanego przez ograniczenie jego odpowiedzialności karnej lecz rzeczywistemu oddaniu zawartości kryminalnej czynu, jakiego się dopuścił. Wystarczającym W sprawie bowiem przeważają zdecydowanie okoliczności obciążające, które zresztą sąd I instancji nader umiarkowanie uwzględnił na niekorzyść sprawcy przy wymiarze kary. Wystarczającym przejawem łagodnego potraktowania sprawcy jest warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej mu kary pozbawienia wolności.

151 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

152 4.1.

153 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

154 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

155 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

156 5.1.1.

157 Przedmiot utrzymania w mocy

158 Wina i sprawstwo

159 Kary: 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat; 100 stawek dziennych grzywny przy określeniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych.

160 Obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 13455,60 złotych.

161 Zaliczanie na poczet grzywny okresu rzeczywistego pozbawienia oskarżonego w sprawie.

162 Wydatki zasądzone na rzecz oskarżycieli posiłkowych w kwotach po 1008 złotych z tytułu zastępstwa procesowego w I instancji.

163 Koszty procesu za I instancję.

164 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

165 Brak jest podstaw faktycznych i pranych do korekty zaskarżonego wyroku w tych zakresach.

166 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

167 5.2.1.

168 Przedmiot i zakres zmiany

169 Na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk zobowiązanie oskarżonego do informowania sądu na piśmie o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy.

170 Zwięźle o powodach zmiany

171 Powody zmiany zostały wskazane w innych częściach uzasadnienia.

172 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

173 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

174 5.3.1.1.1.

175 ☐ art. 439 k.p.k.

176 Zwięźle o powodach uchylenia

177 5.3.1.2.1.

178 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

179 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

180 Zwięźle o powodach uchylenia

181 5.3.1.3.1.

182 Konieczność umorzenia postępowania

183 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

184 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

185 5.3.1.4.1.

186 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

187 Zwięźle o powodach uchylenia

188 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

189 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

190 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

191 Przytoczyć okoliczności

192 6. Koszty Procesu

193 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

194 Przytoczyć okoliczności

195 3

196 Sąd odwoławczy zasądził od oskarżonego na rzecz każdego oskarżycieli posiłkowych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję kwoty po 840 złotych ( art. 634 kpk, art. 627 kpk ).

197 4

198 Sąd odwoławczy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 320 złotych opłaty za drugą instancję i 20 złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym

199 ( art. 634 kpk, art. 627 kpk ).

200 7. PODPIS

201 1.11. Granice zaskarżenia

202 Kolejny numer załącznika

203 1

204 Podmiot wnoszący apelację

205 Prokurator

206 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

207 Brak orzeczenia obowiązku w ramach warunkowego zawieszenia wykonania kary.

208 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

209 ☐ na korzyść

210 ☒ na niekorzyść

211 ☐ w całości

212 ☒ w części

213 ☐

214 co do winy

215 ☐

216 co do kary

217 ☒

218 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

219 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

220 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

221 ☐

222 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

223 ☒

224 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

225 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

226 ☐

227 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

228 ☐

229 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

230 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

231 ☐

232 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

233 ☐

234 art. 439 k.p.k.

235 ☐

236 brak zarzutów

237 0.1.1.4. Wnioski

238 ☐

239 uchylenie

240 ☒

241 zmiana

242 1.12. Granice zaskarżenia

243 Kolejny numer załącznika

244 2

245 Podmiot wnoszący apelację

246 Oskarżony

247 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

248 Wina

249 Kara

250 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

251 ☒ na korzyść

252 ☐ na niekorzyść

253 ☒ w całości

254 ☐ w części

255 ☒

256 co do winy

257 ☒

258 co do kary

259 ☐

260 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

261 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

262 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

263 ☐

264 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

265 ☐

266 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

267 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

268 ☒

269 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

270 ☒

271 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

272 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

273 ☒

274 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

275 ☐

276 art. 439 k.p.k.

277 ☐

278 brak zarzutów

279 0.1.1.4. Wnioski

280 ☒

281 uchylenie

282 ☐

283 zmiana