Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 3 lutego 2021 r., VI Ka 792/19

wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 3 lutego 2021 r., VI Ka 792/19

Tekst

1 Sygn. akt VI Ka 792/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 3 lutego 2021 r.

3 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

4 Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron (spr.)

5 Sędzia Klara Łukaszewska

6 Sędzia Andrzej Żuk

7 Protokolant Jolanta Kopeć

8 przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. Ł. C.

9 po rozpoznaniu w dniach 15 września 2020 r., 10 grudnia 2020 r. i 20 stycznia 2021 r.

10 sprawy Ł. S. ur. (...) w L.

11 s. Z., B. z domu Ś.

12 oskarżonego z art. 156 § 1 pkt 2 kk

13 z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych

14 od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu

15 z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt II K 403/17

16 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego Ł. S.,

17 II. zwalnia oskarżycieli posiłkowych G. K., K. K. (1) i K. K. (2) od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i stwierdza, że koszty te w całości ponosi Skarb Państwa.

Uzasadnienie

18 Formularz UK 2

19 Sygnatura akt

20 VI Ka 792/19

21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

22 2

23 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

24 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

25 Wyrok Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 2 października 2019r. sygn. akt II K 403/17

26 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

27 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

28 ☒ oskarżyciel posiłkowy

29 ☐ oskarżyciel prywatny

30 ☐ obrońca

31 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

32 ☐ inny

33 0.11.3. Granice zaskarżenia

34 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

35 ☐ na korzyść

36 ☒ na niekorzyść

37 ☒ w całości

38 ☐ w części

39 ☐

40 co do winy

41 ☐

42 co do kary

43 ☐

44 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

45 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

46 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

47 ☐

48 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

49 ☒

50 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

51 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

52 ☒

53 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

54 ☒

55 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

56 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

57 ☒

58 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

59 ☐

60 art. 439 k.p.k.

61 ☐

62 brak zarzutów

63 0.11.4. Wnioski

64 ☒

65 uchylenie

66 ☒

67 zmiana

68 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

69 0.12.1. Ustalenie faktów

70 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

71 Lp.

72 Oskarżony

73 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

74 Dowód

75 Numer karty

76 1.

77 Ł. S.

78 Uderzenie pokrzywdzonego pięścią w głowę w trakcie zdarzenia w dniu 3 września 2016r.

79 Opinia biegłego Ryszarda Pastwy

80 k. 478- 479

81 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

82 Lp.

83 Oskarżony

84 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

85 Dowód

86 Numer karty

87 1

88 Ł. S.

89 Wydatki poniesione przez rodzinę pokrzywdzonego w trakcie jego pobytu w szpitalu po zdarzeniu w dniu 3 września 2016r.

90 Zeznania świadków:

91 G. K.

92 K. K. (2)

93 K. K. (1)

94 k. 498v.- 499

95 k.499

96 k.499

97 0.12.2. Ocena dowodów

98 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

99 Lp. faktu z pkt 2.1.1

100 Dowód

101 Zwięźle o powodach uznania dowodu

102 1

103 Opinia biegłego Ryszarda Pastwy

104 Brak powodów do zakwestionowania wniosków opinii przedstawionej przez biegłego. Biegły patomorfolog wydał opinię w oparciu o dokumentację medyczną zebraną przez właściwe podmioty świadczące pomoc medyczną. Wnioski tej opinii są logiczne, jasno i czytelnie uzasadnione.

105 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

106 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

107 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

108 Dowód

109 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

110 1

111 Zeznania świadków:

112 G. K. k. 498v.- 499

113 K. K. (2) k.499

114 K. K. (1) k.499

115 Świadkowie ci w swoich zeznaniach złożonych przed Sądem Okręgowym nie potrafili dokładnie wskazać jakie wydatki ponieśli w związku z leczeniem A. K. po zdarzeniu z dnia 3 września 2016r. Operowanie przez nich ogólnymi stwierdzeniami „wszystkie pieniądze z opieki szły na męża”, „nie pamiętam ile wydawaliśmy na pampersy, maści”, „nie pamiętam ile wydawaliśmy na tatę” nie pozwoliło na ustalenie jaką rzeczywistą szkodę w sensie materialnym ponieśli oni na skutek działania oskarżonego.

116 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

117 Lp.

118 Zarzut

119 1

120 Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, poprzez niezasadne i sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym uznanie, iż Ł. S. nie działał w zamiarze spowodowania u A. K. obrażeń ciała o jakich mowa w art. 156§1 pkt. 2 kk., podczas gdy wszechstronna analiza okoliczności zdarzenia, w tym fakt zadania pokrzywdzonemu ciosu w głowę i spowodowania jego upadku na twarde podłoże, motyw działania oskarżonego, działanie wewnątrz pomieszczenia w którym znajdowały się liczne przedmioty i elementy wyposażenia, przemawiają za uznaniem, iż oskarżony przewidywał i godził się ze spowodowaniem u pokrzywdzonego obrażeń ciała w postaci złamania kości ciemieniowej i skroniowej lewej, ostrego krwiaka podtwardówkowego nad prawą półkulą mózgu z efektem masy i przemieszczeniem struktur środkowych nad lewą stroną oraz stłuczenia mózgu.

121 ☐ zasadny

122 ☐ częściowo zasadny

123 ☒ niezasadny

124 Lp.

125 Zarzut

126 2

127 Obraza przepisu prawa materialnego, wyrażonego w art. 46§1 k.k., poprzez zaniechanie orzeczenia wobec Ł. S. obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w całości, w sytuacji, gdy pokrzywdzeni G. K., K. K. (1), U. A., K. K. (2), Ł. K. i R. K. działając na podstawie art. 52§1 kpk złożyli, z zachowaniem terminu określonego w art. 49a k.p.k., wniosek o orzeczenie wobec oskarżonego takiego środka.

128 ☐ zasadny

129 ☐ częściowo zasadny

130 ☒ niezasadny

131 Lp.

132 Zarzut

133 Rażąca niewspółmierności orzeczonej wobec Ł. S. kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na skutek przecenienia przez Sąd I instancji występujących w sprawie okoliczności łagodzących, takich jak: fakt częściowego przyznania się oskarżonego do popełnienia zarzucanego mu czynu oraz relatywnie młody wiek oskarżonego, a niedocenienia okoliczności obciążających, takich jak: uprzednia karalność oskarżonego za przestępstwa umyślne, wysoki stopień winy oskarżonego oraz znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu wyrażający się rodzajem i charakterem dobra prawnego naruszonego przestępstwem, sposobem działania sprawcy, znaczną agresją działaniem z oczywiście błahego powodu oraz ogromem negatywnych konsekwencji wynikających z przypisanego mu przestępstwa, przez co kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności nie może zostać uznana za spełniającą swój cel w zakresie prewencji indywidualnej jak i generalnej.

134 ☐ zasadny

135 ☐ częściowo zasadny

136 ☒ niezasadny

137 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

138 Zarzut z pkt 1 apelacji prokuratora zostanie omówiony razem z zarzutem z pkt II apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych w późniejszej części uzasadnienia.

139 Zarzut alternatywny zaś zostanie omówiony łącznie z zarzutem z pkt III apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych.

140 Odnosząc się zaś do zarzutu z pkt 2 apelacji prokuratora stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Beneficjentem obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia może być wyłącznie pokrzywdzony, a wiec osoba, która doznała szkody lub krzywdy. Czyn sprawcy musi bezpośrednio uderzać w dobro prawne pokrzywdzonego lub wprost mu zagrażać ( zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2018r. sygn. II AKa 177/18, LEX nr 2668716 ).

141 Osoby najbliższe mogą dochodzić od oskarżonego w trybie art. 46§1 k.k. obowiązku naprawienia szkody w formie zadośćuczynienia za ich krzywdę przy skazaniu za przestępstwo spowodowania śmierci. Nadal jednak nie są oni pokrzywdzonymi w rozumieniu art. 49§1 k.p.k., ale mogą wstąpić do procesu, wykonując prawa zmarłego pokrzywdzonego ( art. 52§1 k.p.k. ). Mogą trym samym wystąpić z wnioskiem o zobowiązanie skazanego do zadośćuczynienia ich krzywdzie ( art. 446§4 k.c. ), a nadto o naprawienie przez niego szkody w zakresie określonym w art. 446§1 i 3 k.c. ( zob. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2015r. sygn. II AKa 232/15, LEX nr 1950399 ).

142 Orzekanie o środku kompensacyjnym w trybie art. 46ó1 k.k. następuje na zasadach prawa cywilnego co wynika wprost z treści wskazanego przepisu. Zadośćuczynienie zatem co trafnie spostrzegł sąd rejonowy może być przyznane zgodnie z przepisem art. 446§4 k.c. najbliższym członkom rodziny zmarłego wtedy, gdy śmierć nastąpiła w wyniku działania sprawcy. Zatem wtedy, gdy pomiędzy zachowaniem się sprawcy a śmiercią pokrzywdzonego istnieje adekwatny związek przyczynowy. Takiego związku w przedmiotowej sprawie brak. Ł. S. w konsekwencji został uznany za winnego „jedynie” przestępstwa polegającego na nieumyślnym spowodowaniu ciężkich obrażeń ciała – z art. 156§2 k.k.

143 Tym samym bark jest podstaw do zasadzenia od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych i pozostałych osób najbliższych zmarłemu pokrzywdzonemu zadośćuczynienia, którego domaga się pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych w piśmie z dnia 24 marca 2017r. ( k. 212 – 214 ).

144 Zeznania świadków G. K. ( k. 498v.- 499 ), K. K. (2) ( k.499 ), K. K. (1) ( k.499 ) nie pozwoliły na ustalenie wysokości rzeczywistej szkody poniesionej przez osoby najbliższe pokrzywdzonemu w związku z jego pobytem w szpitalu po zdarzeniu w dniu 3 września 2016r. Wobec tego nie można orzec obowiązku naprawienia szkody w oparciu o przepis art. 46§1 k.k.

145 Wniosek

146 O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji

147 ☐ zasadny

148 ☐ częściowo zasadny

149 ☒ niezasadny

150 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

151 Sąd odwoławczy uznał ustalenia sądu rejonowego za prawidłowe. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wymagał uzupełnienia w większym zakresie niż uczynił do sąd odwoławczy. W związku z tym nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki przemawiające za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

152 Lp.

153 Zarzut

154 Na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. art. 366 kpk w zw. z art. 167 kpk w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodu z urzędu w postaci dowodu z opinii uzupełniającej biegłych sądowych z zakresu medycyny sądowej wydających już opinię w przedmiotowej sprawie lub też przeprowadzenia dowodu z opinii innego zespołu biegłych, w szczególności na okoliczność ustalenia, czy obrażenia doznane przez A. K. w dacie zdarzenia, tj. złamanie kości ciemieniowej i skroniowej, ostry krwiak podtwardówkowy nad prawą półkulą mózgu z efektem masy i przemieszczeniem struktur środkowych nad lewą stroną oraz stłuczenie mózgu doprowadziły ostatecznie pośrednio do jego zgonu w dniu 23.03.2017 r. lub czy mogły być przyczyną pierwotną dalszych chorób nabytych przez zmarłego, które ostatecznie doprowadziły do jego zgonu, wobec faktu, że opinia zespołu biegłych z Uniwersytetu (...)w B. jest niepełna, niejasna i niespójna, a tym samym nie może stać się samodzielną podstawą do przyjęcia, że pomiędzy zgonem A. K., a działaniem oskarżonego nie wystąpił związek przyczynowo – skutkowy.

155 ☐ zasadny

156 ☐ częściowo zasadny

157 ☒ niezasadny

158 Lp.

159 Zarzut

160 Na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść wyroku przez ustalenie, że:

161 a) przyjęcie, że oskarżony Ł. S. działał nieumyślnie, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia kwalifikacji prawnej z art. 156 § 2 k.k., podczas gdy z przeprowadzonych dowodów wnika, że oskarżony Ł. S. z całą pewnością miał świadomość, że silnym uderzeniem A. K. noże doprowadzić do ciężkiego kalectwa określonego w art. 156 § 1 k.k., a nawet jego śmierci (art. 156 § 3 k.k.), a tym samym działał za zamiarem ewentualnym, gdyż przewidywał popełnienie przestępstwa oraz jego skutku i godził się na to, co uzasadniałoby przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności z art. 156 § 3 wobec śmierci pokrzywdzonego;

162 b) nie istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy czynem popełnionym przez oskarżonego, a śmiercią A. K., podczas gdy związek taki jest oczywisty, gdyż do śmierci A. K. nie doszłoby, gdyby nie działanie oskarżonego, co wynika wprost z dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach sprawy oraz zakresu doznanych przez pokrzywdzonego obrażeń;

163 c) przyjęcie, że biegli wykluczyli możliwość związku śmierci pokrzywdzonego w wyniku działania oskarżonego, podczas gdy opinia sporządzona przez biegłych była niepełna i niespójna, a jej wnioski uznać należy za pozbawione logiki, zaś sami biegli nie wykluczyli możliwości, że czyn oskarżonego pośrednio doprowadził do śmierci pokrzywdzonego, a jedynie uznali, że ich zdaniem bezpośredniej przyczyny śmierci nie można ustalić wobec braku protokołu z sekcji zwłok;

164 d) pokrzywdzona G. K. nie wyraziła zgody na przeprowadzenie sekcji zwłok, podczas gdy nie jest to prawdą, nie wynika z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie, jak również stoi w jawnej sprzeczności z pismem pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych z dnia 24.03.2017 r. (wystosowanego dzień po śmierci pokrzywdzonego), w którym pełnomocnik w pkt. IV zwracał się do Sądu z wnioskiem o „zwrócenie się do Szpitala (...), w którym zmarł A. K. (dane i adres szpitala w aktach sprawy) o nadesłanie protokołu z sekcji zwłok A. K. i przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na jego treści”, co potwierdza tym samym, że oskarżyciele subsydiarni nie tylko nie oponowali przeprowadzeniu sekcji zwłok, ale jej wyraźnie zażądali i oczekiwali na jej rezultaty w postaci protokołu z sekcji zwłok.

165 ☐ zasadny

166 ☐ częściowo zasadny

167 ☒ niezasadny

168 Lp.

169 Zarzut

170 Na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego, poprzez orzeczenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, która to kara jest rażąco łagodna w stosunku do stopnia winy oskarżonego oraz społecznej szkodliwości zarzucanego mu czynu, podczas gdy znaczny stopień społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu, jego uprzednia karalność oraz względy indywidualno-prewencyjne, a zwłaszcza wymagania co do społecznego oddziaływania sankcji karnej wskazują na konieczność zastosowywania wobec oskarżonego kory pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej 6 lat pozbawienia wolności (przy przyjęciu kwalifikacji prawnej z art. 156 § 3 kk), która w należyty sposób spełni cel społecznego oddziaływania oraz zadania represyjno- wychowawcze wobec oskarżonego.

171 ☐ zasadny

172 ☐ częściowo zasadny

173 ☒ niezasadny

174 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

175 Odnośnie zarzutu z pkt I apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych

176 Nie dostrzegł sąd odwoławczy aby sąd meriti naruszył wskazane w zarzucie pkt I apelacji przepisy. Przede wszystkim stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego opinia biegłych z Uniwersytetu (...)w B. w pierwszych dwóch odpowiedziach na postawione pytania ( k. 391 ) rozstrzyga w sposób definitywny podnoszoną w omawianym zarzucie kwestię. Biegli wskazali, że z uwagi na odstąpienie od sekcji zwłok nie ustalono przyczyny, która doprowadziła do załamania funkcji życiowych pokrzywdzonego i jego śmierci w dniu 29 marca 2017r. i w związku z tym nie ma możliwości ustalenia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy doznanymi w dniu 3 września 2016r. urazem głowy a zgonem jaki miał miejsce w odległym czasookresie w dniu 29 marca 2017r.

177 Po drugie kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż istotnym jest możliwość przypisania oskarżonemu, iż miał zamiar spowodowania takich a nie innych obrażeń ciała ewentualnie przewidywania nastąpienia określonego skutku.

178 Odnośnie zarzutów z pkt 1 apelacji prokuratora oraz pkt II apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych

179 Wspólny dla obu apelacji jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu przez sąd meriti, że oskarżony Ł. S. nie działał w zamiarze spowodowania u A. K. obrażeń ciała o jakich mowa w art. 156§1 pkt 2 k.k.

180 Wbrew zarzutom obu apelacji sąd okręgowy nie dopatrzył się błędów w ustaleniach faktycznych dokonanych przez sad rejonowy.

181 Na wstępie rozważań sąd okręgowy zwraca uwagę, iż zadaniem sądu odwoławczego, jako sądu II instancji jest prześledzenie sposobu dojścia do prawdy materialnej, jaki doprowadził sąd I instancji do wydania takiego, a nie innego orzeczenia. Nie jest zatem rolą sądu odwoławczego ponowna własna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyprowadzanie wniosków płynących z tejże oceny, a w dalszej kolejności czynienie ustaleń faktycznych. Takowe stanowi bowiem wyłączną prerogatywę sądu orzekającego. Sąd okręgowy zapoznając się zarówno z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jakim dysponował sąd meriti, jak również z pisemnymi motywami wyroku dokonuje więc kontroli tego, czy sąd rozpoznający sprawę przeprowadził w sposób wnikliwy i wszechstronny wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w trakcie rozprawy, należycie je rozważył i ocenił, a w dalszej kolejności, czy na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które przyczyniły się do kategorycznego rozstrzygnięcia o sprawstwie i winie osoby oskarżonej czy obwinionej.

182 Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego, bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Może on więc być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów ( art. 7 k.p.k. ), np. błąd logiczny w rozumowaniu, zlekceważenie niektórych dowodów, danie wiary dowodom nieprzekonującym, bezpodstawne pominięcie określonych twierdzeń dowodowych, oparcie się na faktach w istocie nieudowodnionych itd. W orzecznictwie trafnie podnosi się, że zarzut ten jest słuszny tylko wówczas „gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania”, nie może on natomiast sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu ( wyrok Sądu Najwyższego z 24 marca 1975r., sygn. II KR 355/74, OSNPG 9/1995 poz. 84 ), przy czym jest to aktualne jedynie przy zarzucie błędu o charakterze dowolności. Tego typu zarzut co do błędu w ustaleniach faktycznych to bowiem, jak zasadnie się wskazuje, nie sama odmienna ocena materiału dowodowego przez skarżącego lecz wykazanie , jakich konkretnych uchybień w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego ( wyrok Sądu Najwyższego z 22 stycznia 1975r., sygn. I KR 197/74, OSNKW 5/1975 poz. 58).

183 Biegli z Uniwersytetu (...)w B. w swojej opinii wskazali, iż zebrany w sprawie materiał nie pozwala na ustalenie, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem się oskarżonego w dniu 3 września 2016r. a śmiercią pokrzywdzonego A. K. w dniu 29 marca 2017r.

184 Biegli z Uniwersytetu (...)w B. stwierdzili w swojej opinii ( k.392 ), iż z uwagi na brak w dokumentacji medycznej zmian pourazowych powłok głowy bardziej prawdopodobnym jest, że upadek pokrzywdzonego i uderzenie głową o twardą nawierzchnię posadzki mogły być zainicjowane uderzeniem pokrzywdzonego nieuzbrojoną ręką lub pięścią.

185 Biegły Ryszard Pastwa w swojej uzupełniającej opinii przeprowadzonej w postępowaniu odwoławczym ( k. 479 ) stwierdził, że z uwagi na brak obrażeń zewnętrznych ( nie opisano ich w dokumentacji medycznej ) w ogóle nie można stwierdzić czy pokrzywdzony został przed upadkiem uderzony przez oskarżonego pięścią. Jednakże jeżeli z innych dowodów wynika, że pokrzywdzony został uderzony pięścią w twarz przed upadkiem to brak obrażeń zewnętrznych wskazuje, że siła uderzenia była co najwyżej umiarkowana. Upadek nie jest zaś typowym następstwem uderzenia pięścią w twarz o sile co najwyżej umiarkowanej. Wskazał, że wszystkie stwierdzone u pokrzywdzonego obrażenia są skutkiem uderzenia o twarde podłoże wskutek upadku z pozycji stojącej.

186 Kwestia ustalenia czy żona pokrzywdzonego G. K. nie wyraziła zgody na przeprowadzenie sekcji zwłok po śmierci jej męża nie ma istotnego znaczenia. Wbrew twierdzeniu zawartemu w zarzucie apelacji ( pkt II d ) pismo pełnomocnika G. K. skierowane do szpitala o nadesłanie protokołu sekcji zwłok nie stoi w sprzeczności z tym, że G. K. mogła złożyć oświadczenie o rezygnacji z przeprowadzania sekcji.

187 W wypadku przestępstwa spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ( art. 156§1 pkt 1 lub 2 k.k. ) sprawca musi obejmować świadomością przynajmniej możliwość spowodowania swoim zachowaniem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu innej osoby i chęć takiego skutku albo na nastąpienie takiego skutku się godzić ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2018r. sygn. III KK 552/18, OSNKW 2019/2/9 ).

188 Przy przestępstwie z art. 156§1 k.k. sprawca musi obejmować swoją świadomością przynajmniej możliwość spowodowania swym zachowaniem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Konieczne jest aby zamiar sprawcy obejmował nie jakiekolwiek naruszanie czynności narządów ciała lub rozstrój zdrowia, ale w aspekcie choćby ewentualnym, ciężki uszczerbek na zdrowiu, w tym wynikający ze sposobu jego działania. Ponadto, miedzy zachowaniem sprawcy a owym skutkiem musi istnieć związek przyczynowy, choć oczywiście nie jest wymagane uświadomienie dobie przez niego dokładnego przebiegu tego związku ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011r., sygn. II KK 188/10, OSNKW 2011/2/17 ).

189 Skoro z zebranej w sprawie dokumentacji medycznej nie wynika aby u pokrzywdzonego A. K. stwierdzono zmian pourazowych powłok głowy stwierdzić należy, że wszystkie stwierdzone u pokrzywdzonego obrażenia zostały spowodowane jego upadkiem i uderzeniem głową o twarda nawierzchnię posadzki. Biegły Ryszard Pastwa wskazał, że uwagi na brak obrażeń zewnętrznych wskazuje, że siła uderzenia była co najwyżej umiarkowana. Biegły ten nadto wywodzi, że upadek taki nie jest typowym następstwem uderzenia pięścią w twarz o sile co najwyżej umiarkowanej. Wszystko to przemawia za tym, ze działaniu oskarżonego Ł. S. nie sposób przypisać zamiaru, choćby ewentualnego spowodowania u pokrzywdzonego ciężkich obrażeń ciała. Ł. S. w żadnym razie swoim zamiarem nie obejmował spowodowanie u pokrzywdzonego A. K. ciężkich obrażeń ciała, za czym jak słusznie zauważa sąd rejonowy w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku przemawiają okoliczności zajścia, w tym siła ( stosunkowo niewielka ) z jaką oskarżony uderzył pokrzywdzonego. Tym samym dokonane w tej mierze ustalenia sądu rejonowego należy uznać za prawidłowe.

190 Odnośnie zarzutu alternatywnego z apelacji prokuratora oraz zarzutu z pkt III apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych.

191 Rażąca niewspółmierność kary w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzi wówczas, gdy orzeczona kara bądź suma zastosowanych kar zasadniczych i środków karnych wymierzonych przez sąd za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia szkodliwości społecznej czynów oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma uczynić w stosunku do osoby skazanej. Innymi słowy, tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeśli z punktu widzenia nie tylko sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość.

192 Oczywistym jest, iż zmiana kary w instancji odwoławczej nie może następować w każdym przypadku, lecz wyłącznie wówczas, gdy kara orzeczona nie daje się akceptować z powodu różnicy między nią a kara sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej rażącej. Taka sytuacja – w ocenie Sądu Okręgowego, nie ma miejsca w niniejszej sprawie, co czyni niezasadnym podniesione w apelacjach zarzuty rozpatrywane na gruncie wspomnianego art. 438 pkt 4 k.p.k.

193 Rażąca niewspółmierność kary jest uchybieniem w zakresie konsekwencji prawnych czynu, a zatem realnie można o niej mówić wówczas, gdy suma zastosowanych kar i środków karnych, wymierzonych za popełnione przestępstwo, nie odzwierciedla należycie stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz nie zapewnia spełnienia celów kary. Ponadto, orzeczona kara lub środek karny mogą być uznane za niewspółmierne, gdy nie uwzględniają w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnionego czynu, jak i osobowości sprawcy ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2009r. sygn. akt WA 19/09, OSNwSK 2009/1/1255 ).

194 W innym swoim wyroku Sąd Najwyższy stwierdza, że rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą ( zasłużoną ). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, iż zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2007r. sygn. akt SNO 75/07, LEX nr 569073 )

195 Oczywistym jest, że cele prewencji indywidualnej – wychowawcze i zapobiegawcze - które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego mają zwykle prymat przed innymi, zwłaszcza negatywną prewencją generalną polegającą na wymierzaniu nadmiernie surowych sankcji. Sankcja sprawiedliwa nie powinna zatem wykraczać poza rzeczywistą potrzebę, właściwa reakcja karna to reakcja celowa, uwzględniająca wszystkie elementy decydujące o jej rodzaju i wymiarze, sprawiedliwa i akceptowana społecznie.

196 Wbrew twierdzeniom skarżących sąd meriti w sposób prawidłowy przeanalizował wszystkie okoliczności mające wpływ na wymiar kary.

197 Ł. S. był co prawda wcześniej karany, jednakże jedynie za przestępstwa przeciwko mieniu i nie odbywał do tej pory kary pozbawienia wolności. Stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu sąd rejonowy ocenił w sposób prawidłowy. Oskarżony faktycznie wyrządził pokrzywdzonemu poważną krzywdę i przysporzył ogrom cierpienia, jednakże uczynił to w sposób nieumyślny. Nie można zgodzić się z autorami apelacji, że stopień zawinienia oskarżonego jest znaczny. Naruszanie przez niego reguł ostrożności nie miało charakteru rażącego a możliwość przewidywania przez niego nastąpienia tak poważnego skutku dla zdrowia pokrzywdzonego była niewielka. Nie można również stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu oceniać li tylko i wyłącznie przez pryzmat finalnego skutku ( spowodowania ciężkich obrażeń a później śmierci pokrzywdzonego ), którego przecież nie chciał a możliwości śmierci nawet nie przewidywał.

198 W konsekwencji wymierzenie oskarżonemu kary bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze roku i 6 miesięcy, a wiec w wysokości połowy kary przewidzianej za przestępstwo z art. 156§2 k.k. ( przepis przewiduje karę do 3 lat pozbawienia wolności ) nie jawi się jako kara rażąco, niewspółmiernie łagodna. Wręcz przeciwnie w ocenie sądu odwoławczego jest to kara odpowiadającą potrzebom oddziaływania ogólnoprewencyjjnego, jak i potrzebom w zakresie oddziaływania wychowawczego i zapobiegawczego na osobę sprawcy.

199 Reasumując stwierdzić należy, że zarzuty te – rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary – również nie zasługiwały na uwzględnienie.

200 Wniosek

201 O zmianę zaskarżonego wyroku i skazanie Ł. S. za przestępstwo z art. 158§3 k.k. na kare 6 lat pozbawienia wolności oraz orzeczenie na rzecz każdego z pokrzywdzonych nawiązki w kwocie po 20.000zł.

202 ☐ zasadny

203 ☐ częściowo zasadny

204 ☒ niezasadny

205 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

206 Wyżej już wskazano powody, dla których sąd odwoławczy nie uwzględnił zarzutów apelacji odnośnie błędów w ustaleniach faktycznych, przede wszystkim ustalenia, że Ł. S. nie działał z zamiarem spowodowania u pokrzywdzonego ciężkiego uszkodzenia ciała. Należy jeszcze tylko dodać, że dla przyjęcia odpowiedzialności z art. 158§3 k.k. konieczne jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy działaniem oskarżonego i przynajmniej jedną z przyczyn powodującą skutek końcowy ( zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2010r. sygn. II AKa 97/06, KZS 2010/1/45 ). Powyżej wskazano już, że w niniejszej sprawie niemożliwym jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy działaniem oskarżonego Ł. S. w dniu 3 września 2016r., a śmiercią pokrzywdzonego A. K. w dniu 29 marca 2017r.

207 Przepis art. 46§2 k.k. pozwala na zasądzenie nawiązki na rzecz osoby najbliższej pokrzywdzonemu tylko wtedy, gdy śmierć pokrzywdzonego nastąpiła w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa. Wcześniej już wskazano kilkakrotnie, ze takiego ustalenia w niniejszej sprawie nie sposób poczynić.

208 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

209 1.

210 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

211 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

212 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

213 0.11.

214 Przedmiot utrzymania w mocy

215 0.1Wyrok Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 2 października 2019r. sygn. II K 403/17

216 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

217 Zarzuty apelacji okazały się niezasadne z powodów wskazanych powyżej. Sąd Odwoławczy nie znalazł tez podstaw do ingerowania w treść wyroku z urzędu.

218 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

219 0.0.11.

220 Przedmiot i zakres zmiany

221 Zwięźle o powodach zmiany

222 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

223 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

224 1.1.

225 ☐ art. 439 k.p.k.

226 Zwięźle o powodach uchylenia

227 2.1.

228 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

229 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

230 Zwięźle o powodach uchylenia

231 3.1.

232 Konieczność umorzenia postępowania

233 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

234 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

235 4.1.

236 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

237 Zwięźle o powodach uchylenia

238 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

239 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

240 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

241 Przytoczyć okoliczności

242 6. Koszty Procesu

243 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

244 Przytoczyć okoliczności

245 II

246 Na podstawie art. 636§1 k.p.k. z uwagi na nieuwzględnienie apelacji złożonej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych należało obciążyć ich w tej części kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze, jednakże względy słuszności spowodowały, że sąd okręgowy zwolnił ich od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ( art. 624§1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. ). Na zasadzie art. 636§1 k.p.k. w części dotyczącej nieuwzględnienia apelacji wywiedzionej przez prokuratora kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze należało obciążyć Skarb Państwa.

247 7. PODPIS

248 0.11.3. Granice zaskarżenia

249 Kolejny numer załącznika

250 1

251 Podmiot wnoszący apelację

252 prokurator

253 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

254 Uznanie oskarżonego winnym nieumyślnego spowodowania ciężkich obrażeń ciała, brak orzeczenia obowiązku naprawienia szkody

255 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

256 ☐ na korzyść

257 ☒ na niekorzyść

258 ☒ w całości

259 ☐ w części

260 ☐

261 co do winy

262 ☐

263 co do kary

264 ☐

265 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

266 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

267 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

268 ☐

269 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

270 ☒

271 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

272 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

273 ☐

274 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

275 ☒

276 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

277 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

278 ☒

279 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

280 ☐

281 art. 439 k.p.k.

282 ☐

283 brak zarzutów

284 0.11.4. Wnioski

285 ☒

286 uchylenie

287 ☐

288 zmiana

289 0.11.3. Granice zaskarżenia

290 Kolejny numer załącznika

291 2

292 Podmiot wnoszący apelację

293 Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych

294 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

295 Uznanie oskarżonego winnym nieumyślnego spowodowania ciężkich obrażeń ciała, wysokość orzeczonej kary pozbawienia wolności, brak orzeczenia nawiązki na rzecz pokrzywdzonych

296 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

297 ☐ na korzyść

298 ☒ na niekorzyść

299 ☒ w całości

300 ☐ w części

301 ☐

302 co do winy

303 ☐

304 co do kary

305 ☐

306 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

307 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

308 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

309 ☐

310 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

311 ☐

312 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

313 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

314 ☒

315 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

316 ☒

317 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

318 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

319 ☒

320 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

321 ☐

322 art. 439 k.p.k.

323 ☐

324 brak zarzutów

325 0.11.4. Wnioski

326 ☐

327 uchylenie

328 ☒

329 zmiana