Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 8 maja 2024 r., VI Ka 177/24
wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 8 maja 2024 r., VI Ka 177/24
Tekst
1 Sygn. akt VI Ka 177/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 8 maja 2024 r.
3 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
4 Przewodniczący – Sędzia Robert Bednarczyk
5 Protokolant Agnieszka Telega
6 po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024r.
7 sprawy M. C. ur. (...) w K.
8 c. I., E.
9 oskarżonej z art. 216 § 2 kk
10 z powodu apelacji wniesionych przez oskarżoną i jej obrońcę
11 od wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze
12 z dnia 12 stycznia 2024 r. sygn. akt II K 317/22
13 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonej M. C. w ten sposób, że:
14 1. w punkcie 1 części rozstrzygającej ustala, że działanie oskarżonej miało miejsce w dniu 2 lub 3 sierpnia 2021r. oraz że określiła ona pokrzywdzonych mianem przestępców i gwałcicieli prawa i na podstawie art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk postępowanie karne warunkowo umarza na okres próby, wynoszący rok;
15 2. orzeczone w punkcie 2 części rozstrzygającej nawiązki obniża do kwot po 1000 zł na rzecz każdego z pokrzywdzonych;
16 II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
17 III. zasądza od oskarżonej na rzecz oskarżycieli prywatnych P. P., S. P. i R. P. kwoty po 840 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;
18 IV. zwalnia oskarżoną od opłaty za postępowanie odwoławcze.
Uzasadnienie
19 Formularz UK 2
20 Sygnatura akt
21 VI Ka 177/24
22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
23 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
24 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
25 Wyrok Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 12 stycznia 2024r. w sprawie II K 317/22
26 1.2. Podmiot wnoszący apelację
27 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
28 ☐ oskarżyciel posiłkowy
29 ☐ oskarżyciel prywatny
30 ☒ obrońca
31 ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
32 ☐ inny
33 1.3. Granice zaskarżenia
34 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
35 ☒ na korzyść
36 ☐ na niekorzyść
37 ☒ w całości
38 ☐ w części
39 ☐
40 co do winy
41 ☐
42 co do kary
43 ☐
44 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
45 1.3.2. Podniesione zarzuty
46 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
47 ☒
48 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
49 ☐
50 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
51 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
52 ☒
53 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
54 ☒
55 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
56 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
57 ☐
58 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
59 ☐
61 ☐
62 brak zarzutów
63 1.4. Wnioski
64 ☐
65 uchylenie
66 ☒
67 zmiana
68 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
69 2.1. Ustalenie faktów
70 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
71 Lp.
72 Oskarżony
73 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
74 Dowód
75 Numer karty
76 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
77 Lp.
78 Oskarżony
79 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
80 Dowód
81 Numer karty
82 2.2. Ocena dowodów
83 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
84 Lp. faktu z pkt 2.1.1
85 Dowód
86 Zwięźle o powodach uznania dowodu
87 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
88 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
89 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
90 Dowód
91 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
92 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
93 Lp.
94 Zarzut
95 Apelacja obrońcy
96 1 obraza prawa materialnego art. 212 par. 1 k.k. (pomówienie osób o postępowanie i właściwości mogące ich poniżyć w opinii publicznej) poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu stanowiące w istocie przekroczenie granic oskarżenia w świetle reguły niezmienności przedmiotu procesu, poprzez istotnie odmienne określenie istotnych zmian: w dacie czynu, jego opisie i sposobie jego popełnienia oraz w istotnych okoliczności czynu, a w konsekwencji przyjęcie istotnie odmiennej kwalifikacji czynu w stosunku do zarzutu oskarżenia z art. 216 par.2 k.k. jako występku znieważenia za pomocą środków masowego przekazu tj. podczas nagrania w programie (...),
97 2 rażące błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego orzeczenia i mające istotny wpływ na jego treść polegające na uznaniu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym zwłaszcza zabezpieczony w sprawie nielegalnie uzyskany przez dziennikarza zapis jego prywatnej rozmowy z oskarżoną jak też zeznania oskarżycieli prywatnych oraz osób trzecich w charakterze świadków jacy w sprawie zostali przesłuchani upoważnia do uznania oskarżonej za sprawcę występku z art. 212 par. 1 k.k. na szkodę wszystkich trzech oskarżycieli prywatnych, poprzez zasadniczo wadliwe uznanie, że:
98 - akt oskarżenia w przedmiotowej sprawie złożony został przez oskarżyciela P. P., do którego następnie przyłączyli się jego ojciec i brat - obejmował czyn z art. 212 par. 2 k.k., który to Sąd I instancji opisał w petitum wydanego wyroku (vide treść sentencji zaskarżonego orzeczenia), gdy faktycznie nie jest to ustalenie prawdziwe, co wynika wprost z lektury aktu oskarżenia z dnia 1 sierpnia 2022r, jaki w biurze Podawczym Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze złożył P. P.osobiście w dniu 2 sierpnia 2022r. o godzinie 11.40 o treści zarzutu: „o to, że: PODCZAS NAGRANIA W PROGRAMIE (...) ZA POMOCĄ ŚRODKÓW MASOWEGO KOMUNIKOWANIA PUBLICZNIE ZNIEWAŻYŁA P. P.SŁOWAMI "PRZESTĘPCA”, „(...)” TJ. O CZYN Z ART. 216 PAR.2 K.K.”, zaś z pierwszego zdania uzasadnienia tego oskarżenia wynika ,że W dniu 06.08.2021r.podczas nagrania w programie (...) w miejscowości C., pod adresem C. (...). Pani M. C. znieważyła mnie...”
99 - oskarżona dopuściła się tego czynu co najmniej dwukrotnie albowiem zarówno w dniu 2 jak i 3 sierpnia 2021r., które to oba wskazano jako data czynu, gdy nieformalna rozmowa prywatna z dziennikarzem miała w istocie miejsce tylko jeden raz,
100 - oskarżona swą wypowiedzią pozbawioną zarówno wskazania personalnego jak i innych wskazań mogących spersonifikować osoby (w liczbie mnogiej) dokonała określenia cech właśnie tych oskarżycieli posiłkowych i właśnie wyłącznie ich, a przy tym iż użycie liczby mnogiej dawało podstawę by wskazać trzy osoby nie zaś dwie, a także o ile członków rodziny P., to z jakich powodów nie innych członków tej rodziny, gdy faktycznie brak było podstaw dowodowych do właśnie takich ustaleń, które należy potraktować za dowolne, jakie poczynił Sąd I instancji,
101 - oskarżona prowadziła rozmowę z dziennikarzem w obecności P. P.stojącego w pobliżu, gdy materiał dowodowy w sposób dostateczny zaprzecza aby prawdziwym było zeznanie tegoż P. P., iż tam przebywał i jakąkolwiek wypowiedź oskarżonej wtedy słyszał,
102 - oskarżona działała w bezpośrednim zamiarze pomówienia któregokolwiek z oskarżycieli prywatnych, czy jakąkolwiek inną osobę, że jest sprawcą czynu zabronionego zgwałcenia, o jakim mowa Kodeksie Karnym w art.197 i następnych, w sytuacji gdy wypowiedź jej skierowana do osoby intelektualnie świadomej - zawodowego dziennikarza telewizyjnego (choć prywatnie) i w sposób absolutnie oczywisty zarówno wynikała z napiętej sytuacji sąsiedzkiej na tle narosłego sporu o czynienie prowadzoną hodowlą nie do zniesienia warunków mieszkaniowych dla rodziny C., o co przecież dziennikarz ów wprost dopytywał jak też żadnej mierze nie może być przedmiotem wyrwanego z kontekstu wyrazu skoro (vide zapis nielegalnego nagrania!!) w sposób jednoznaczny wyraz gwałciciel czy gwałciciele pojawia się w tej wypowiedzi wyłącznie w zestawieniu precyzującym i wskazuje ,że chodzi tylko i wyłącznie o gwałcenie praw do nieskrępowanego zamieszkiwania przez rodzinę C. co jest niemożliwe z racji zwłaszcza narastających fetorów pochodzących z rozrastającej się niewspółmiernie sąsiedzkiej hodowli bydła i pobliskich pomieszczeń hodowlanych, zaś sama oskarżona wyłącznie wypowiedziała pojęcie „gwałciciel czy gwałciciele” tylko w kontekście naruszania jej praw obywatelskich, przy czym poczyniona przez Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu uwaga, iż zastosowane pojęcie gwałcenie praw i uprawnień stanowi „specyficzną figurę retoryczną” nie może oprzeć się krytyce gdy jest to pojęcie wybitnie popularne zwłaszcza zestawienie gwałcenia, czy gwałtu z prawami obywatelskimi, a zatem próba oderwania obu pojęć jak sugerują to oskarżyciele, a Sąd w pełni bezkrytycznie aprobuje nadając mu rangę inwektyw i świadomego oskarżania o sprawstwo czynu z art. 197 kk,
103 - oskarżona działała świadomie i z zamiarem bezpośrednim w celu pomówienia trzech członków rodziny P. w celu poniżenia ich w opinii publicznej (?), że są to przestępcy, w sytuacji gdy z jednej strony pomówienie takie nie zostało sprecyzowane w sposób dostateczny, naturalnie poza wyłącznie jednym kontekstem tej wypowiedzi, związanym ze sporem sąsiedzkim o uniemożliwianie jej i jej rodzinie swobodnego korzystania z nieruchomości z racji panujących toksycznych zapachów z hodowli bydła, zaś z drugiej, iż nie może być w takich warunkach jakichkolwiek wątpliwości co do rzeczywistych intencji oskarżonej pytanej przez dziennikarza wprost o jej spór o toksyczne sąsiedztwo hodowli sąsiedzkiej, co przy istnieniu sporu tego już od lat, połączonego z wieloma formalnymi skargami ze strony oskarżonej do szeregu organów państwowych z prośbami i żądaniami o pomoc, wywołuje logiczny skutek, iż na kanwie licznych naruszeń prawa sąsiedztwa miała ona wszelkie podstawy by odpowiedzieć pytającemu dziennikarzowi, któremu zastrzegła brak prawa do publikacji jej słów i wizerunku, iż w jej ocenie sąsiedzi naruszając prawo są przestępcami, w szczególności, że oskarżona posiadała wiedzę, że sąsiedzi dokonali samowoli budowlanej potwierdzonej przez orzeczenia właściwych organów, która w czasie jej wykonywania stanowiła przestępstwo, a co najmniej jeden z członków rodziny sąsiadów odbywał wyrok pozbawienia wolności za przestępstwo-jeden z braci P. (K. P.).
104 Apelacja oskarżonej
105 1 obraza prawa materialnego art. 212 § 1 k.k. (pomówienie osób o postępowanie i właściwości mogące ich poniżyć w opinii publicznej) poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu stanowiące w istocie przekroczenie granic oskarżenia w świetle reguły niezmienności przedmiotu procesu, poprzez istotnie odmienne określenie istotnych zmian: w dacie czynu, jego opisie i sposobie jego popełnienia oraz w istotnych okoliczności czynu, a w konsekwencji przyjęcie istotnie odmiennej kwalifikacji czynu w stosunku do zarzutu oskarżenia z art. 216 § 2 k.k. jako występku znieważenia za pomocą środków masowego przekazu tj. podczas nagrania w programie (...),
106 2 rażące błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego orzeczenia i mające istotny wpływ na jego treść polegające na uznaniu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym zwłaszcza zabezpieczony w sprawie nielegalnie uzyskany przez dziennikarza zapis jego prywatnej rozmowy z oskarżoną jak też zeznania oskarżycieli prywatnych oraz osób trzecich w charakterze świadków jacy w sprawie zostali przesłuchani upoważnia do uznania oskarżonej za sprawcę występku z art. 212 § 1 k.k. na szkodę wszystkich trzech oskarżycieli prywatnych, poprzez zasadniczo wadliwe uznanie, że:
107 - akt oskarżenia w przedmiotowej sprawie złożony został przez oskarżyciela P. P., do którego następnie przyłączyli się jego ojciec i brat - obejmował czyn z art. 212 § 2 k.k., który to Sąd I instancji opisał w petitum wydanego wyroku (vide treść sentencji zaskarżonego orzeczenia), gdy faktycznie nie jest to ustalenie prawdziwe, co wynika wprost z lektury aktu oskarżenia z dnia 1 sierpnia 2022r, jaki w biurze Podawczym Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze złożył P. P.osobiście w dniu 2 sierpnia 2022r. o godzinie 11.40 o treści zarzutu: „o to, że: podczas nagrania w programie (...) za pomocą środków masowego komunikowania publicznie znieważyła P. P. słowami "przestępca”, „(...)” tj. o czyn z art. 216 § 2 k.k.”, zaś z pierwszego zdania uzasadnienia tego oskarżenia wynika ,że W dniu 06.08.2021r. podczas nagrania w programie (...) w miejscowości C., pod adresem C. 121. Pani M. C. znieważyła mnie...”
108 - oskarżona dopuściła się tego czynu co najmniej dwukrotnie albowiem zarówno w dniu 2 jak i 3 sierpnia 2021r., które to oba wskazano jako data czynu, gdy nieformalna rozmowa prywatna z dziennikarzem miała w istocie miejsce tylko jeden raz,
109 - oskarżona swą wypowiedzią pozbawioną zarówno wskazania personalnego jak i innych wskazań mogących spersonifikować osoby (w liczbie mnogiej) dokonała określenia cech właśnie tych oskarżycieli posiłkowych i właśnie wyłącznie ich, a przy tym iż użycie liczby mnogiej dawało podstawę by wskazać trzy osoby nie zaś dwie, a także o ile członków rodziny P., to z jakich powodów nie innych członków tej rodziny, gdy faktycznie brak było podstaw dowodowych do właśnie takich ustaleń, które należy potraktować za dowolne, jakie poczynił Sąd I instancji,
110 - oskarżona prowadziła rozmowę z dziennikarzem w obecności P. P.stojącego w pobliżu, gdy materiał dowodowy w sposób dostateczny zaprzecza aby prawdziwym było zeznanie tegoż P. P., iż tam przebywał i jakąkolwiek wypowiedź oskarżonej wtedy słyszał,
111 - oskarżona działała w bezpośrednim zamiarze pomówienia któregokolwiek z oskarżycieli prywatnych, czy jakąkolwiek inną osobę, że jest sprawcą czynu zabronionego zgwałcenia, o jakim mowa Kodeksie Karnym w art. 197 i następnych, w sytuacji gdy wypowiedź jej skierowana do osoby intelektualnie świadomej - zawodowego dziennikarza telewizyjnego (choć prywatnie) i w sposób absolutnie oczywisty zarówno wynikała z napiętej sytuacji sąsiedzkiej na tle narosłego sporu o czynienie prowadzoną hodowlą nie do zniesienia warunków mieszkaniowych dla rodziny C., o co przecież dziennikarz ów wprost dopytywał jak też żadnej mierze nie może być przedmiotem wyrwanego z kontekstu wyrazu skoro (vide zapis nielegalnego nagrania!!) w sposób jednoznaczny wyraz gwałciciel czy gwałciciele pojawia się w tej wypowiedzi wyłącznie w zestawieniu precyzującym i wskazuje ,że chodzi tylko i wyłącznie o gwałcenie praw do nieskrępowanego zamieszkiwania przez rodzinę C. co jest niemożliwe z racji zwłaszcza narastających fetorów pochodzących z rozrastającej się niewspółmiernie sąsiedzkiej hodowli bydła i pobliskich pomieszczeń hodowlanych, zaś sama oskarżona wyłącznie wypowiedziała pojęcie „gwałciciel czy gwałciciele” tylko w kontekście naruszania jej praw obywatelskich, przy czym poczyniona przez Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu uwaga, iż zastosowane pojęcie gwałcenie praw i uprawnień stanowi „specyficzną figurę retoryczną” nie może oprzeć się krytyce gdy jest to pojęcie wybitnie popularne zwłaszcza zestawienie gwałcenia, czy gwałtu z prawami obywatelskimi, a zatem próba oderwania obu pojęć jak sugerują to oskarżyciele, a Sąd w pełni bezkrytycznie aprobuje nadając mu rangę inwektyw i świadomego oskarżania o sprawstwo czynu z art. 197 kk,
112 - oskarżona działała świadomie i z zamiarem bezpośrednim w celu pomówienia trzech członków rodziny P. w celu poniżenia ich w opinii publicznej, że są to przestępcy, w sytuacji gdy z jednej strony pomówienie takie nie zostało sprecyzowane w sposób dostateczny, naturalnie poza wyłącznie jednym kontekstem tej wypowiedzi, związanym ze sporem sąsiedzkim o uniemożliwianie jej i jej rodzinie swobodnego korzystania z nieruchomości z racji panujących toksycznych zapachów z hodowli bydła, zaś z drugiej, iż nie może być w takich warunkach jakichkolwiek wątpliwości co do rzeczywistych intencji oskarżonej pytanej przez dziennikarza wprost o jej spór o toksyczne sąsiedztwo hodowli sąsiedzkiej, co przy istnieniu sporu tego już od lat, połączonego z wieloma formalnymi skargami ze strony oskarżonej do szeregu organów państwowych z prośbami i żądaniami o pomoc, wywołuje logiczny skutek, iż na kanwie licznych naruszeń prawa sąsiedztwa miała ona wszelkie podstawy by odpowiedzieć pytającemu dziennikarzowi, któremu zastrzegła brak prawa do publikacji jej słów i wizerunku, iż w jej ocenie sąsiedzi naruszając prawo są przestępcami, w szczególności, że oskarżona posiadała wiedzę, że sąsiedzi dokonali samowoli budowlanej potwierdzonej przez orzeczenia właściwych organów, która w czasie jej wykonywania stanowiła przestępstwo, a co najmniej jeden z członków rodziny sąsiadów odbywał wyrok pozbawienia wolności za przestępstwo-jeden z braci P. (K. P.).
113 ☐ zasadny
114 ☐ częściowo zasadny
115 ☒ niezasadny
116 ☐ zasadny
117 ☒ częściowo zasadny
118 ☐ niezasadny
119 ☐ zasadny
120 ☐ częściowo zasadny
121 ☒ niezasadny
122 ☐ zasadny
123 ☒ częściowo zasadny
124 ☐ niezasadny
125 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
126 Nie jest zasadny podniesiony przez oskarżona i obrońcę( w obu apelacjach zarzuty są identyczne) zarzut przekroczenia granic skargi. Oceny, czy doszło do naruszenia określonej w art. 14 § 1 kpk zasady skargowości dokonuje się bowiem z punktu widzenia konkretnego zdarzenia faktycznego, którego dotyczy akt oskarżenia. W przedmiotowej sprawie bez wątpienia zachodzi identyczność przedmiotu zamachu, identyczność kręgu podmiotów oskarżonych o udział w zdarzeniu, tożsamość miejsca i czasu zdarzenia, jak też zachowanie wspólnych znamion w opisie czynu zarzuconego i przypisanego. Nie ma przy tym znaczenia przyjęta przez oskarżyciela kwalifikacja prawna czynu w akcie oskarżenia, bo ten element aktu oskarżenia stanowi jedynie propozycje, jaka sądu orzekającego w żaden sposób nie wiąże. Rację ma natomiast oskarżona i jej obrońca, negując opis daty czynu. Z opisu tego rzeczywiście bowiem wynika, jakoby oskarżona podjęła zarzucone jej zachowanie dwukrotnie, to jest w dniach 2 i 3 sierpnia 2021r., co nie odpowiada prawdzie. Wszak do zdarzenia doszło, co bezsporne, tylko raz, w trakcie nagrywania przez stacje (...)programu ,,(...)”. Sąd Rejonowy ustalił, że nagranie to miało miejsce w dniach 2 i 3 sierpnia 2021r. Oznacza to, że oskarżona określiła pokrzywdzonych mianem ,,przestępców” i ,,gwałcicieli prawa” albo w dniu 2, albo tez 3 sierpnia 2021r. W tym zakresie zatem zaskarżony wyrok należało zmienić. Z zapisu przeprowadzonej z oskarżoną przez dziennikarza stacji (...)rozmowy, jak również z korelujących z nim wyjaśnień M. C. wynika nadto, że jej wypowiedź dotyczyła kwestii pogwałcenia praw, nie zaś zgwałcenia. Także zatem i w tym zakresie zaskarżony wyrok należało zmienić po to, by co do omawianej materii nie istniało jakiekolwiek niedomówienie. W pozostałym zakresie zarzuty, zawarte w obu apelacjach są bezzasadne. Słusznie Sąd Rejonowy ustalił, że wolą oskarżonej nie było zniesławienie pokrzywdzonych za pomocą środków masowego komunikowania. Wszak nie wyraziła ona zgody na publikację swojego wizerunku i swoich wypowiedzi, zaś do takiej publikacji doszło wyłącznie z samowolnej inicjatywy realizującego program dziennikarza. Nie zmienia to jednak oceny, że w realiach przedmiotowej sprawy doszło do pomówienia przez M. C. wszystkich trzech pokrzywdzonych. Przepis art. 212 kk nie zawiera bliższego określenia czynności sprawczej. Pomówienie polega zatem na podnoszeniu zarzutów o treści zniesławiającej a zatem na zarzucaniu czegoś komuś, oskarżaniu o coś, czy też przypisywaniu nieprawdziwych zarzutów i musi odnosić się do postępowania, które może poniżyć daną osobę (a także podmiot zbiorowy) w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Nie należy natomiast do znamion przestępstwa zniesławienia to, czy pomówienie spowodowało wskazane w ustawie skutki. Możliwe jest pomówienie uczynione w formie wypowiedzi adresowanej wyłącznie do jednej, ściśle oznaczonej osoby, bez zamiaru szerszego upowszechniania jego treści, a nawet z wyraźnym zastrzeżeniem, żeby informacja nie była przekazywana dalej (J. Wojciechowski [w:] Kodeks karny..., t. 1, red. A. Wąsek, 2006, s. 1085). Odbiorcą zniesławiającego zarzutu nie może być jedynie pokrzywdzony, którego on dotyczy. Przepis art. 212 § 1 zawiera jednoznaczny zwrot: „pomawia inną osobę”. Występuje zatem osoba trzecia, wobec której pokrzywdzony zostaje pomówiony. Musi mieć ona zdolność do rozpoznania treści zniesławiającego zarzutu. Wszystkie te elementy miały miejsce w przedmiotowej sprawie. Wszak M. C., oznajmiając dziennikarzowi, że pokrzywdzeni są przestępcami i gwałcicielami prawa wiedziała, że takie wypowiedzi mogą ich poniżyć. Wiedziała również, że werbalizacje te nie są prawdziwe, żaden z pokrzywdzonych nie był bowiem wówczas osobą prawomocnie skazaną i nie zostało stwierdzone przez żaden uprawniony podmiot, że prowadzona przez nich działalność rolnicza nie jest zgodna z prawem. Odbiorcą tego zarzutu był dziennikarz, który bez wątpienia miał zdolność do rozpoznania treści zniesławiającego zarzutu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że skoro- o czym oskarżona wiedziała- uciążliwą dla niej działalność prowadzą wszyscy pokrzywdzeni- to oceniane wypowiedzi dotyczyły w równym stopniu P., R. i S. P.. Te okoliczności sprawiają, że wbrew zawartym w apelacjach zarzutom Sąd Rejonowy trafnie przypisał oskarżonej i sprawstwo i winę.
127 Wniosek
128 - wobec treści zarzut w pkt. 1 o umorzenie postępowania karnego,
129 zaś na wypadek jego nieuwzględnienia
130 - wobec zarzutu w pkt. 2 o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej,
131 a jednocześnie o zasądzenie na rzecz oskarżonej solidarnie od oskarżycieli prywatnych poniesionych przez nią kosztów, w tym przede wszystkim kosztu zawodowego zastępstwa procesowego w wysokości zarówno wnioskowanej do protokołu rozprawy Sądu I instancji w głosach końcowych jak też kosztu tego zastępstwa w postępowaniu odwoławczym w kwocie 2.000 złotych wraz z podatkiem VAT.
132 ☐ zasadny
133 ☐ częściowo zasadny
134 ☒ niezasadny
135 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
136 Podniesione w apelacji zarzuty nie okazały się zasadne a co za tym idzie również zawarte w niej, korelujące z zarzutami wnioski zasadne nie są.
137 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
138 1.
139 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
140 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
141 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
142 1.
143 Przedmiot utrzymania w mocy
144 Zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy co do sprawstwa i winy oskarżonej oraz kosztów sądowych..
145 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
146 Wyrok Sądu I instancji jest wolny w tym zakresie od uchybień, opisanych w apelacji i nie zawiera on również uchybień, o jakich mowa w art. 439 kpk i art. 440 kpk..
147 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
148 1.
149 Przedmiot i zakres zmiany
150 Zaskarżony wyrok został zmieniony poprzez dokonanie korekty ustaleń faktycznych, korekty stopnia winy i społecznej szkodliwości a także w zakresie wymiaru kary i środków kompensacyjnych.
151 Zwięźle o powodach zmiany
152 Obie apelacje skierowane zostały na korzyść oskarżonej przeciwko całości wydanego przez Sąd I instancji wyroku. Oznacza to, że Sąd był zobligowany do analizy tegoż orzeczenia na korzyść oskarżonej w całości. W pełni podzielając zawarte w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku argumenty w zakresie kwestii przedawnienia karalności nie można jednak było podzielić stanowiska Sądu Rejonowego co do potrzeby wymierzenia oskarżonej kary. Jak bowiem trafnie stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 marca 2021 r. (II KK 422/20, LEX nr 3177785) bezwzględne egzekwowanie ochrony interesów jednostki, wynikającej z art. 212 § 1 k.k. oraz uznanie, że osoby pomawiane mają absolutne i niepodlegające ograniczeniom prawo do ochrony ze strony państwa, które reagować ma na pomówienia za pomocą prawa karnego byłoby niezasadne z punktu widzenia istoty społeczeństwa demokratycznego, w którym wolność wypowiedzi ma charakter fundamentalny. Podnieść należy, że swoim zachowaniem oskarżona nie zmierzała do wyrządzenia pokrzywdzonym poważnej szkody na ich czci, skoro nie zgodziła się na upublicznienie swojej wypowiedzi. Można przy tym zrozumieć jej subiektywne poczucie krzywdy, warunkowane prowadzeniem przez pokrzywdzonych chowu bydła a zatem działalności z natury uciążliwej dla sąsiadów. Z drugiej jednak strony ta ich rolnicza działalność prowadzona była zgodnie z prawem i w miejscu do tego przeznaczonym. W żaden zatem sposób pokrzywdzonym nie sposób przypisywać zachowań o charakterze wiktymologicznym. Tak oni, jak też inne osoby o zdarzeniu dowiedziały się na skutek niezgodnych z wola sprawczyni działań dziennikarza, który wbrew woli M. C. upublicznił jej wypowiedź. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarówno stopień winy oskarżonej, jak tez stopień społecznej szkodliwości dokonanego przez nią czynu nie przekraczają progu pojęcia ,,znaczne”, co wobec dotychczasowej niekaralności oskarżonej uzasadnia zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania. Również, jeśli zważyć na zasadę indywidualizacji odpowiedzialności karnej, wysokość orzeczonych przez Sąd Rejonowy nawiązek podlegać musiała korekcie. Faktem jest, że -co wynika z zeznań pokrzywdzonych – o dokonanym przez oskarżona pomówieniu dowiedziało się wiele osób, w dodatku odebrane ono zostało w kategoriach zgwałcenia, nie zaś pogwałcenia prawa, lecz nie można za to obarczać odpowiedzialnością oskarżonej. Wszak, jak zostało już wskazane, do upublicznienia jej wypowiedzi doszło wbrew jej woli a ponadto M. C. nie może odpowiadać za to, że jej wypowiedź została przez inna osobę zrozumiana opacznie. Roczny okres próby i nawiązki w kwocie po 1000 zł na rzecz każdego z pokrzywdzonych to środki o charakterze prawnokarnym, jakie w ocenie Sądu są wystarczające, by unaocznić M. C. naganność jej postepowania, skłonić do przestrzegania w przyszłości porządku prawnego i zadośćuczynić krzywdom, odniesionym przez pokrzywdzonych.
153 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
154 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
155 1.1.
157 Zwięźle o powodach uchylenia
158 2.1.
159 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
161 Zwięźle o powodach uchylenia
162 3.1.
163 Konieczność umorzenia postępowania
165 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
166 4.1.
168 Zwięźle o powodach uchylenia
169 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
170 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
171 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
172 Przytoczyć okoliczności
III
173 Podstawą prawna zawartego w punkcie III wyroku rozstrzygnięcia jest art. 629 kpk w zw. z art. 634 kpk
174 6. Koszty Procesu
175 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
176 Przytoczyć okoliczności
177 IV
178 Wywiedzione przez obrońcę i oskarżoną apelacje okazały się w części zasadne. W tej sytuacji, zgodnie z unormowaniami, zawartymi w art. 633 kpk i art. 636 § 2 kpk zasadne jest zwolnienie oskarżonej od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
179 7. PODPIS
180 1.3. Granice zaskarżenia
181 Kolejny numer załącznika
182 1
183 Podmiot wnoszący apelację
184 Obrońca i oskarżona
185 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
186 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
187 ☒ na korzyść
188 ☐ na niekorzyść
189 ☒ w całości
190 ☐ w części
191 ☐
192 co do winy
193 ☐
194 co do kary
195 ☐
196 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
197 1.3.2. Podniesione zarzuty
198 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
199 ☐
200 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
201 ☐
202 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
203 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
204 ☒
205 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
206 ☒
207 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
208 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
209 ☐
210 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
211 ☐
213 ☐
214 brak zarzutów
215 1.4. Wnioski
216 ☐
217 uchylenie
218 ☒
219 zmiana
Powołane przepisy
- Kodeks karny, art. 66 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 67 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 197
- Kodeks karny, art. 212 (§ 1, § 2)
- Kodeks karny, art. 216 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 14 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 437 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 438
- Kodeks postępowania karnego, art. 439
- Kodeks postępowania karnego, art. 440
- Kodeks postępowania karnego, art. 454 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 629
- Kodeks postępowania karnego, art. 633
- Kodeks postępowania karnego, art. 634
- Kodeks postępowania karnego, art. 636 (§ 2)