Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2019 r., VI Ka 992/19

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2019 r., VI Ka 992/19

Tekst

1 Sygnatura akt VI Ka 992/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 13 grudnia 2019 r.

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący sędzia Marcin Schoenborn

5 Protokolant Aleksandra Pawłowska

6 przy udziale Krzysztofa Garbali Prokuratora Prokuratury Rejonowej G. w G.

7 po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2019 r.

8 sprawy P. W. ur. (...) w R.

9 syna S. i A.

10 oskarżonego z art.178a § 1 kk w zw. z art. 178a § 4 kk

11 na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego

12 od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach

13 z dnia 26 sierpnia 2019 r. sygnatura akt III K 184/19

14 na mocy art. 437 § 1 kpk i art. 636 § 1 kpk

15 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

16 2. kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

17 Formularz UK 2

18 Sygnatura akt

19 VI Ka 992/19

20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

21 1

22 1CZĘŚĆ WSTĘPNA

23 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

24 wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 26 sierpnia 2019 r. sygn. akt VI Ka 992/19

25 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

26 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

27 ☐ oskarżyciel posiłkowy

28 ☐ oskarżyciel prywatny

29 ☐ obrońca

30 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

31 ☐ inny

32 0.11.3. Granice zaskarżenia

33 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

34 ☐ na korzyść

35 ☒ na niekorzyść

36 ☐ w całości

37 ☒ w części

38 ☐

39 co do winy

40 ☒

41 co do kary

42 ☐

43 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

44 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

45 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

46 ☐

47 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

48 ☐

49 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

50 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

51 ☐

52 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

53 ☐

54 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

55 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

56 ☒

57 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

58 ☐

59 art. 439 k.p.k.

60 ☐

61 brak zarzutów

62 0.11.4. Wnioski

63 ☐

64 uchylenie

65 ☒

66 zmiana

67 1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

68 0.12.1. Ustalenie faktów

69 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

70 Lp.

71 Oskarżony

72 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

73 Dowód

74 Numer karty

75 2.1.1.1.

76 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

77 Lp.

78 Oskarżony

79 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

80 Dowód

81 Numer karty

82 2.1.2.1.

83 0.12.2. Ocena dowodów

84 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

85 Lp. faktu z pkt 2.1.1

86 Dowód

87 Zwięźle o powodach uznania dowodu

88 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

89 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

90 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

91 Dowód

92 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

93 1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

94 Lp.

95 Zarzut

96 3.1.

97 rażąca niewspółmierność kary polegająca na wymierzeniu oskarżonemu P. W. kary ograniczenia wolności zamiast prawidłowo kary pozbawienia wolności, zważywszy na stopień społecznej szkodliwości czynu oraz cele wychowawcze i zapobiegawcze

98 ☐ zasadny

99 ☐ częściowo zasadny

100 ☒ niezasadny

101 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

102 Podstawą apelacji nie mogą być zarzuty określone w art. 438 pkt 3 i 4 kpk związane z treścią zawartego porozumienia, o którym mowa m.in. w art. 387 kpk, a więc m.in. zarzut rażącej niewspółmierności kary. Tymczasem zaskarżony wyrok zapadł w trybie konsensualnym określonym w art. 387 kpk. Oskarżony po zakończeniu przesłuchania na rozprawie wnioskował o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i wymierzenie mu kary 2 lat ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w rozmiarze 40 godzin miesięcznie, zobowiązanie go w okresie wykonywania tej kary do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu, wnioskował również o orzeczenie dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenia pieniężnego w kwocie 10.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej oraz o obciążenie go kosztami. Przy braku sprzeciwu prokuratora, który nie stawił się na rozprawę, a był o jej terminie prawidłowo zawiadomiony, Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek i wydał wyrok zgodny z wnioskiem oskarżonego, który w zakresie rozstrzygnięć w nim zawartych odpowiada też prawu materialnemu (ewentualna błędna podstawa prawa rozstrzygnięcia nie jest obecnie uchybieniem mieszczącym się w zakresie względnych podstaw odwoławczych z art. 438 kpk).

103 O ocenie, z jakim zarzutem mamy do czynienia w środku odwoławczym wnoszonym od orzeczenia wydanego w trybie konsensualnym, nie decyduje kwalifikacja zarzutu wskazana przez autora tego środka odwoławczego, a faktyczna treść zarzutu (zob. postanowienie SA we Wrocławiu z dnia 24 maja 2016 r., II AKa 90/16, OSAW 2016/3/344). Należało więc przyjąć, że Prokurator nie godząc się w podanych okolicznościach z rodzajem wymierzonej oskarżonemu kary dał też wyraz temu, iż nie uważa tejże kary za wyraz zawartego pomiędzy stronami porozumienia. Stał więc w istocie na stanowisku, że nie dotyczyło go ograniczenie przewidziane w art. 447 § 5 kpk.

104 Z tego względu należało jednak jedynie przyjąć dopuszczalność wywiedzionej apelacji, co poskutkowało jej merytorycznym rozpoznaniem, a nie pozostawieniem bez rozpoznania. Nie skutkowało jednak zasadnością apelacji.

105 Nieobecność prokuratora na rozprawie głównej, prawidłowo zawiadomionego o jej terminie, oznacza, że w wypadku zgłoszenia przez oskarżonego wniosku, o jakim mowa w art. 387 § 1 kpk, nie sprzeciwia się on takiemu wnioskowi. Skuteczne złożenie sprzeciwu wobec wniosku oskarżonego wymaga obecności prokuratora na rozprawie głównej (zob. wyrok SN z dnia 21 sierpnia 2019 r., IV KS 19/19, OSNKW 2019/9/57). Obecny stan prawny zdezaktualizował wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015 r., V KK 240/15 (LEX nr 1783192) pogląd, iż w interesie oskarżonego, który złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze nakłada na sąd powinność, gdy ten widzi możliwość zakończenia zwieńczonego porozumieniem postępowania, zarządzenia przerwy w rozprawie w celu zawiadomienia prokuratora o propozycji oskarżonego. Pogląd ten został sformułowany w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2015 r., gdy prokurator mógł na zasadach ogólnych zaskarżyć wyrok wydany w trybie konsensualnym. Dlatego Sąd Najwyższy w celu zagwarantowania oskarżonemu stabilności wyroku wydanego na jego wniosek, ale pod nieobecność prokuratora, kierując się względami funkcjonalnymi, pogląd taki wyraził. Jednak wprowadzenie art. 447 § 5 kpk sprawiło, że racje, które przyświecały wydaniu wspomnianego orzeczenia, przestały być aktualne, bowiem przepis ten, ograniczając podstawy zaskarżenia wyroku wydanego w trybie konsensualnym, w szczególności blokując mu możliwość zaskarżenia wyroku na niekorzyść oskarżonego z wysunięciem zarzutów określonych w art. 438 pkt 3 i 4 kpk, wystarczająco chroni oskarżonego przed zmianą wyroku w związku z apelacją prokuratora, który nie wyraził sprzeciwu wobec nieobecności na rozprawie.

106 Konsensus nie jest natomiast zawierany pomiędzy sądem a oskarżonym, lecz pomiędzy stronami postępowania, a więc z jednej strony oskarżycielem i pokrzywdzonym, oczywiście gdy ten ostatni występuje w sprawie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, a z drugiej oskarżonym, zaś do kompetencji sądu należy jedynie uwzględnienie lub nie takiego porozumienia, jeżeli zostaną spełnione przesłanki dotyczące tego rodzaju wniosku oskarżonego (zob. wyrok SN z dnia 4 czerwca 2019 r., IV KK 166/18, LEX nr 2727508).

107 Przepis art. 447 § 5 kpk nie może mieć natomiast zastosowania jedynie w odniesieniu do tych uczestników postępowania, którzy nie byli stroną konsensusu, ani też nie mogli mieć jakiegokolwiek wpływu na jego treść (zob. wyrok SN z dnia 4 października 2017 r., SDI 68/17, LEX nr 2395405; wyrok SN z dnia 21 marca 2018 r., SNO 5/18, LEX nr 2531296). Z przyczyn jednak przedstawionych powyżej za takiego uczestnika postępowania nie może uchodzić prokurator, wprawdzie nieobecny na rozprawie, lecz zawiadomiony o jej terminie, stąd też świadomy, że rozprawa może być prowadzona pod jego nieobecność w związku z ukończeniem postępowania przygotowawczego w formie dochodzenia (art. 46 § 2 kpk), a tak było w realiach rozpatrywanej sprawy.

108 Reasumując, prokurator jest związany porozumieniem, na bazie którego zapadł zaskarżony wyrok. Tym samym obejmuje go przepis art. 447 § 5 kpk wprowadzający daleko idące ograniczenia w konstruowania zarzutów odwoławczych w stosunku do orzeczenia, które zostało wydane w jednym z trybów konsensualnych, a konkretnie niepozwalający za podstawę apelacji przyjąć zarzutów z trzeciej i czwartej podstawy odwoławczej, przez co skarżący nie może kwestionować ustaleń faktycznych i wysokości kary objętych porozumieniem. Nakazywało to bez potrzeby szczegółowego odnoszenia się do argumentacji prokuratora ocenić jako nieskuteczny podniesiony w wywiedzionej przez niego apelacji na niekorzyść zarzut rażącej niewspółmierności kary.

109 Wniosek

110 zmiana zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu za przypisane przestępstwo z art. 178a § 4 kk w miejsce kary ograniczenia wolności kary 6 miesięcy pozbawienia wolności

111 ☐ zasadny

112 ☐ częściowo zasadny

113 ☒ niezasadny

114 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

115 Sąd odwoławczy orzeka w granicach zaskarżenia, a gdy w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu również w granicach podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435 kpk, art. 439 § 1 kpk, art. 440 kpk i art. 455 kpk. Przy czym może orzec na niekorzyść oskarżonego jedynie, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy, w granicach zaskarżenia, chyba że ustawa nakazuje wydanie orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia oraz w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w środku odwoławczym, chyba że środek odwoławczy nie pochodzi od oskarżyciela publicznego lub pełnomocnika i nie podniesiono w nim zarzutów albo ustawa nakazuje wydanie orzeczenia niezależnie od podniesionych zarzutów.

116 Tak więc, kiedy Sąd odwoławczy nie mógł stwierdzić uchybienia podniesionego w apelacji prokuratora, a nie miał podstaw do orzekania poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów w wypadkach wskazanych w art. 435 kpk, art. 439 § 1 kpk, art. 440 kpk i art. 455 kpk, nie mógł w żaden sposób zaingerować w treść zaskarżonego wyroku.

117 1 OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

118 4.1.

119 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

120 1ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

121 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

122 0.15.1.1.

123 Przedmiot utrzymania w mocy

124 zaskarżony wyrok w całości, w tym zaskarżone rozstrzygnięcie o karze z punktu 1

125 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

126 Brak podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku.

127 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

128 0.0.15.2.1.

129 Przedmiot i zakres zmiany

130 Zwięźle o powodach zmiany

131 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

132 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

133 5.3.1.1.1.

134 ☐ art. 439 k.p.k.

135 Zwięźle o powodach uchylenia

136 5.3.1.2.1.

137 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

138 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

139 Zwięźle o powodach uchylenia

140 5.3.1.3.1.

141 Konieczność umorzenia postępowania

142 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

143 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

144 5.3.1.4.1.

145 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

146 Zwięźle o powodach uchylenia

147 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

148 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

149 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

150 Przytoczyć okoliczności

151 1Koszty Procesu

152 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

153 Przytoczyć okoliczności

154 2

155 Zasadą wynikającą z art. 636 § 1 kpk jest, że w przypadku nieuwzględnienia środka odwoławczego pochodzącego wyłącznie od oskarżyciela publicznego koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

156 1PODPIS

157 0.11.3. Granice zaskarżenia

158 Kolejny numer załącznika

159 1

160 Podmiot wnoszący apelację

161 oskarżyciel publiczny - Prokurator Prokuratury Rejonowej G. w G.

162 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

163 rozstrzygnięcie o karze z punktu 1 zaskarżonego wyroku

164 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

165 ☐ na korzyść

166 ☒ na niekorzyść

167 ☐ w całości

168 ☒ w części

169 ☐

170 co do winy

171 ☒

172 co do kary

173 ☐

174 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

175 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

176 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

177 ☐

178 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

179 ☐

180 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

181 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

182 ☐

183 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

184 ☐

185 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

186 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

187 ☒

188 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

189 ☐

190 art. 439 k.p.k.

191 ☐

192 brak zarzutów

193 0.11.4. Wnioski

194 ☐

195 uchylenie

196 ☒

197 zmiana