Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2026 r., I CSK 443/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2026 r., I CSK 443/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 12 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Mariusz Łodko

4 na posiedzeniu niejawnym 12 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.Ł. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 3 października 2024 r., I ACa 1594/23,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od Banku spółki akcyjnej w W. na rzecz K.Ł. 2 700 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu odpisu niniejszego postanowienia.

Uzasadnienie

7 Bank spółka akcyjna w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 3 października 2024 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadnił potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c.), tj.: art. 56 oraz art. 65 § 2 w zw. z art. 385¹ § 1 i 2 oraz art. 385² k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w zw. z art. 288 TFUE oraz art. 2 i 54 Traktatu akcesyjnego w zw. z art. 2 i 9 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji. Skarżący powołał się również na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.), wynikającą z naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 455 w zw. z art. 481 § 1 w zw. z art. 358 § 2 k.c.

8 W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód K.Ł. wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

9 Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparty na potrzebie wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c.) powinien zawierać wyjaśnienie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).

10 Skarga kasacyjna pozwanego kryteriów tych nie spełnia. Skarżący potrzebę wykładni powołanych w skardze kasacyjnej przepisów, połączył z problemem, czy ocena zgodności z prawem postanowień umowy kredytu zawartej przed akcesją Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.), możliwa jest przez odwołanie się do dyrektywy 93/13 oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W ocenie skarżącego umowa kredytu zawarta przed tą datą, powinna być oceniana z uwzględnieniem stanu prawnego z dnia jej zawarcia. Z ustaleń faktycznych Sądu meriti wynika, że łącząca strony umowa kredytu została zawarta 6 kwietnia 2004 r. W tej dacie obowiązywał już art. 385¹ k.c., który – w obecnym brzmieniu – wszedł w życie 1 lipca 2000 r., w związku z implementacją przez Polskę dyrektywy 93/13 (zob. art. 18 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny). Sąd meriti powołując podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał m.in. art. 385¹ i nast. k.c. Związek między tymi przepisami, dotyczącymi niedozwolonych postanowień umownych, a dyrektywą 93/13 jest tak ścisły, że zastosowanie i wykładnia art. 385¹ k.c. nie może różnić się od wykładni postanowień dyrektywy 93/13, w tym wymaga uwzględnienia orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE ukształtowanego na gruncie tej dyrektywy (zob. postanowienia SN z 25 listopada 2025 r., I CSK 1501/25, i z 25 marca 2026 r., I CSK 1710/24).

11 W uchwale całej Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), Sąd Najwyższy wyjaśnił natomiast, jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności postanowień umowy kredytu, który odnosi się również do umów kredytu zawartych przed 1 maja 2004 r., do których mają zastosowanie przypisy Kodeksu cywilnego dotyczące niedozwolonych postanowień umownych (art. 385¹-385³ k.c.). Uznanie, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie pozwala na przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. Skutkiem niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego jest niezwiązanie stron umową także w pozostałym zakresie.

12 Oznacza to, że nie jest możliwe wypełnienie powstałych w umowie luk po usunięciu z niej abuzywnej klauzuli waloryzacyjnej przez odwołanie się m.in. do art. 358 § 2 k.c. (zob. wyrok SN z 10 października 2025 r., II CSKP 471/24). Ponadto przepis ten wszedł w życie 24 stycznia 2009 r. (zob. ustawę z dnia 23 października 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz ustawy - Prawo dewizowe, Dz.U. 2008 r. Nr 228, poz. 1506). Niedopuszczalne byłoby więc stosowanie tego przepisu w odniesieniu do przedmiotowej umowy kredytu zawartej w 2004 r., a więc przed wejściem w życie tego przepisu (zob. wyrok SN z 28 kwietnia 2022 r., II CSKP 40/22). Nie jest też możliwe wypełnienie powstałych w umowie luk po usunięciu z niej abuzywnej klauzuli waloryzacyjnej przez odwołanie się do art. 56 k.c., art. 65 k.c., art. 354 k.c. czy przepisów prawa wekslowego (zob. wyroki SN: z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22; z 18 kwietnia 2023 r., II CSKP 1511/22, i z 4 czerwca 2024 r., II CSKP 1213/22).

13 Przedstawione przez pozwanego argumenty nie przekonują również o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, uzasadnionej naruszeniem przez Sąd meriti art. 455 w zw. z art. 481 § 1 w zw. z art. 358 § 2 k.c., w związku z błędnym przyjęciem, że od świadczenia pieniężnego zasądzonego w walucie obcej (CHF), należne są odsetki ustawowe za opóźnienie, obliczone według takiej samej stopy, jak dla świadczeń pieniężnych w walucie krajowej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że obowiązujące przepisy prawa, w szczególności art. 481 k.c., nie różnicują wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie w zależności od waluty, w jakiej została zasądzona należność główna. W każdym przypadku należy zatem stosować stawkę określoną w art. 481 § 2 k.c., gdyż przepisy nie przewidują odmiennej stawki w odniesieniu do waluty obcej (zob. wyrok SN z 9 lutego 2026 r., II CSKP 269/24, oraz postanowienia SN:

14 z 22 lipca 2025 r., I CSK 964/25; z 29 maja 2025 r., I CSK 126/24;

15 z 31 lipca 2025 r., I CSK 1365/24; z 22 stycznia 2026 r., I CSK 2388/24; z 25 lutego 2026 r., I CSK 405/24; z 16 kwietnia 2026 r., I CSK 513/26; z 29 maja 2026 r., I CSK 3537/24).

16 Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu, w szczególności nieważności postępowania (art. 398⁹ § 1 pkt 3 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1, 1¹ i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.