Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2026 r., I CSK 3599/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2026 r., I CSK 3599/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 7 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Paweł Grzegorczyk

4 na posiedzeniu niejawnym 7 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.Z. przeciwko C. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w O. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej P.Z. od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce z 30 maja 2025 r., I Ca 186/25,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Uzasadnienie

6 Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398⁴ § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powód P.Z. wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które wiąże się z uzgodnionymi przez strony postanowieniami umownymi ustanawiającymi zakaz konkurencji po ustaniu pełnienia funkcji przez powoda. Powołał się również na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z niewątpliwego naruszenia art. 58, art. 65 i art. 353¹ k.c., a także art. 233 § 1 k.p.c. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).

7 Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem wystąpiła powołana przyczyna kasacyjna. Wniosek nie ujawniał żadnego konkretnego zagadnienia prawnego, ograniczając się do sformułowania określonych tez co do prawidłowego w ocenie skarżącego kształtu umownego zakazu konkurencji m.in. w kontekście jego zakresu i proporcjonalności oraz niedopuszczalności wyłączenia roszczenia odszkodowawczego w razie podjęcia jakiejkolwiek działalności zawodowej i gospodarczej. We wniosku nie wyjaśniono jednak, na czym konkretnie miałyby polegać jurydyczne wątpliwości związane z wykładnią lub stosowaniem powołanych w nim przepisów prawa, nie sformułowano alternatywnych kierunków ich możliwego rozstrzygnięcia, jak również nie wyjaśniono, dlaczego ich rozstrzygnięcie nie jest możliwe przy wykorzystaniu dotychczasowych poglądów orzecznictwa lub nauki prawa. Za wystarczające w tej materii nie może być przy tym uznane ogólnikowe stwierdzenie, że powołane „zagadnienia” są istotne, ponieważ ich rozstrzygnięcie ma – w subiektywnej ocenie skarżącego – znaczenie dla praktyki sądowej.

8 Podłożem oddalenia apelacji powoda było stanowisko Sądu Okręgowego, aprobujące interpretację miarodajnych postanowień umowy stron – w zakresie ustanawiającym zakaz konkurencji – dokonaną w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zgodnie z tą wykładnią, podjęcie przez powoda funkcji w E. Sp. z o.o. w W. nie kolidowało wprawdzie z zakazem konkurencji, skutkowało jednak utratą prawa do odszkodowania. Rozważania wniosku – w zestawieniu z motywami zaskarżonego wyroku – nie przekonywały, iżby stanowisko to mogło być uznane za wadliwe w sposób ewidentny i widoczny już na pierwszy rzut oka, natomiast tylko taka wadliwość zaskarżonego orzeczenia – zgodnie z utrwalonym stanowiskiem – odpowiada przyczynie kasacyjnej określonej w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia

9 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).

10 Ubocznie tylko należało zauważyć, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ujawniał argumentacyjną sprzeczność, przyoblekając te same w istocie kwestie prawne w ramy przyczyn kasacyjnych określonych w art. 398 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Jasne jest tymczasem, że albo w sprawie występuje zagadnienie prawne, a więc kwestia trudna, dotychczas nierozstrzygnięta i wymagająca pogłębionej analizy albo też skarga jest zasadna w sposób oczywisty, co zakłada niewystępowanie w sprawie żadnych zagadnień prawnych lub wątpliwowości (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2011 r., II UK 24/11, z dnia 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14, i z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15).

11 Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tych względów, na podstawie art. 398⁹ § 2, art. 98 § 1-1¹, art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398²¹ k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.G.)