Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2024 r., II AKa 150/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2024 r., II AKa 150/24

Tekst

1 Sygnatura akt II AKa 150/24

2 1.

3 2.WYROK

4 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

5 Dnia 11 grudnia 2024 r.

6 5.Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:

7 Przewodniczący SSA Piotr Kaczmarek

8 Sędziowie: SA Bogusław Tocicki

9 SO del. do SA Daniel Kliś (spr.)

10 Protokolant: Katarzyna Szypuła

11 7.przy udziale Beaty Lorenc-Kociubińskiej prokuratora Prokuratury (...)

12 8.po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy

13 9.E. P. (1) (P.)

14 10. oskarżonego o czyn z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk

15 11.M. G. (G.)

16 12.oskarżonego o czyn z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk

17 13.na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonych

18 14.od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu

19 15.z dnia 5 lutego 2024 r. sygn. akt III K 435/23

20 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

21 1. na podstawie art. 440 kpk z opisu czynu przypisanego oskarżonym E. P. (1) i M. G. eliminuje ustalenie o niebezpiecznym charakterze pistoletu pneumatycznego, którym posłużyli się oskarżeni;

22 2. za podstawę skazania w warunkach art. 64§1 kk w odniesieniu do M. G. przyjmuje uprzednie skazanie za umyślne przestępstwo podobne z art. 279§1 kk;

23 3. tak przypisany czyn kwalifikuje jako przestępstwo z art. 280§1 kk przy zastosowaniu art. 64§1 kk oraz art. 4 §1 kk przyjmując brzmienie ustawy Kodeks karny na dzień 30.09.2023r. i za to przestępstwo na podstawie art. 280§1 kk wymierza oskarżonemu E. P. (1) karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności oraz oskarżonemu M. G. karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

24 4. na podstawie art. 63§1 kk na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności zalicza oskarżonym okresy zatrzymania i tymczasowego aresztowania od 9.06.2023r. godz. 9:30 do 6.10.2023r. godz. 13:45;

25 II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

26 III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. D. i adw. B. M. po 1476 zł, w tym należny podatek od towar ów i usług, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonego M. G. i oskarżonego E. P. (1) w postępowaniu odwoławczym;

27 IV. zwalnia oskarżonych z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, poniesionymi wydatkami obciążając Skarb Państwa.

Uzasadnienie

28 Formularz UK 2

29 Sygnatura akt

30 II AKa 150/24

31 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

32 2

33 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

34 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

35 Wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 5 lutego 2024 r., sygn. akt III K 435/23

36 1.2. Podmiot wnoszący apelację

37 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

38 ☐ oskarżyciel posiłkowy

39 ☐ oskarżyciel prywatny

40 ☒ obrońca

41 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

42 ☐ inny

43 1.3. Granice zaskarżenia

44 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

45 ☒ na korzyść

46 ☐ na niekorzyść

47 ☐ w całości

48 ☒ w części

49 ☐

50 co do winy

51 ☒

52 co do kary

53 ☒

54 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

55 1.1.2. Podniesione zarzuty

56 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

57 ☐

58 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

59 ☒

60 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

61 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

62 ☐

63 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

64 ☐

65 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

66 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

67 ☒

68 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

69 ☐

70 art. 439 k.p.k.

71 ☐

72 brak zarzutów

73 1.4. Wnioski

74 ☐

75 uchylenie

76 ☒

77 Zmiana

78 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

79 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

80 1.5. Ustalenie faktów

81 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

82 Lp.

83 Oskarżony

84 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

85 Dowód

86 Numer karty

87 2.1.1.1.

88 E. P. (1)

89 Uprzednia karalność oskarżonego oraz jego pozytywne zachowanie podczas pobyty w jednostce penitencjarnej w okresie 9.06.2023 r. – 6.10.2023 r.

90 dane o karalności dotyczące oskarżonego E. P. (1)

91 514-516,

92 opinia

93 530-1,

94 2.1.1.2.

95 M. G.

96 Uprzednia karalność oskarżonego oraz jego zachowanie podczas pobyty w jednostce penitencjarnej w okresie 9.06.2023 r. – 6.10.2023 r., oceniane jako umiarkowane,

97 dane o karalności dotyczące oskarżonego M. G.

98 517-525,

99 opinia

100 532-3,

101 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

102 Lp.

103 Oskarżony

104 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

105 Dowód

106 Numer karty

107 2.1.2.1.

108 1.6. Ocena dowodów

109 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

110 Lp. faktu z pkt 2.1.1

111 Dowód

112 Zwięźle o powodach uznania dowodu

113 2.1.1.1

114 dane o karalności dotyczące oskarżonego E. P. (1)

115 obiektywy i niekwestionowany dowód z dokumentu

116 opinia dyrektora AŚ we W.

117 obiektywy i niekwestionowany dowód z dokumentu

118 2.1.1.2

119 dane o karalności dotyczące oskarżonego M. G.

120 obiektywy i niekwestionowany dowód z dokumentu

121 opinia dyrektora AŚ we W.

122 obiektywy i niekwestionowany dowód z dokumentu

123 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

124 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

125 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

126 Dowód

127 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

128 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

129 Lp.

130 Zarzut

131 3.1.

132 Obrońca oskarżonego E. P. (1) zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 46 § 2 k.k. poprzez zasądzenie nawiązki na rzecz pokrzywdzonych obok orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, podczas gdy zasądzenie kwoty tytułem naprawienia szkody w myśl art. 46 § 1 k.k. wyłącza możliwość zasądzenia nawiązki na podstawie art. 46 § 2 k.k.

133 ☐ zasadny

134 ☐ częściowo zasadny

135 ☒ niezasadny

136 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

137 Na wstępie wskazać należy, iż w przypadku gdy podstawą zarzutu odwoławczego jest art. 438 pkt 1a k.p.k., to należy w zarzucie wykazać, że obraza przepisu prawa materialnego w innym wypadku niż dotyczący kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu powoduje, że to rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu. Dopiero spełnienie tego warunku prowadzi do skuteczności zarzutu. W art. 438 pkt 1a k.p.k. zakłada się bowiem, że pomimo stwierdzonego uchybienia, dotknięte nim rozstrzygnięcie może odpowiadać prawu, co w konsekwencji wyklucza możliwość zmiany tego orzeczenia.

138 Apelujący obrońca upatruje naruszenie art. 46 § 2 k.k. w jednoczesnym orzeczeniu wobec oskarżonych obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej Z. G. (pkt IV części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku) oraz nawiązek na rzecz pokrzywdzonych Z. G. i M. S. (pkt III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku). W ocenie Sądu Apelacyjnego jest to założenie błędne. Przede wszystkim wskazać należy, iż w sytuacji kiedy sprawca wyrządził pokrzywdzonemu i szkodę, i krzywdę, sąd, na wniosek pokrzywdzonego, w razie skazania sprawcy jest zobowiązany orzec wobec sprawcy zarówno obowiązek naprawienia szkody, jak i obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (zob. np. postanowienie SN z 9.07.2013 r., II KK 161/13, LEX nr 1391443; wyrok SN z 5.04.2017 r., III KK 418/16, LEX nr 2278297). Przepis art. 46 § 1 k.k. nie tylko dopuszcza możliwość jednoczesnego orzeczenia wobec sprawcy obowiązku naprawienia szkody majątkowej i wynagrodzenia za szkodę niemajątkową w postaci zadośćuczynienia, ale i taki obowiązek kreuje w razie prawidłowego zgłoszenia odpowiednich roszczeń przez uprawniony podmiot, o ile rzecz jasna szkody obu rodzajów wystąpiły i nie zaistniały okoliczności wyłączające stosowanie w danym układzie tego środka. Nie wymaga szerszego komentarza, że orzeczenie nawiązki jest możliwe tak w przypadku szkód materialnych jak i niematerialnych, choć w tym drugim przypadku, z uwagi na ocenne kryteria ustalania wysokości zadośćuczynienia – co niewątpliwie zbliża ten środek kompensacyjny do samej nawiązki – winno następować wyjątkowo. Rację jednak trzeba przyznać apelującemu, iż nie ma możliwości kumulowania obowiązku z art. 46 § 1 k.k. w zakresie szkód i krzywd ustalonych w toku procesu i dodatkowo ewentualnej nawiązki z art. 46 § 2 k.k. związanej z tym samym obowiązkiem. W piśmiennictwie zasadnie przyjmuje się, że możliwe jest jednak orzeczenie odszkodowania, choćby w części, na podstawie art. 46 § 1 k.k. oraz nawiązki z art. 46 § 2 k.k. zamiast zadośćuczynienia pieniężnego lub odwrotnie (tak T. Oczkowski w Konarska-Wrzosek Violetta (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV teza 13 komentarza do art. 46).

139 Przechodząc dalej w rozważaniach, wskazać należy na rzecz bezsporną. Nie budzi bowiem wątpliwości, że przestępstwo określone w art. 280 k.k. ma dwa przedmioty ochrony. Przepis ten chroni zarówno prawo własności, posiadanie oraz inne prawa rzeczowe i obligacyjne przysługujące danej osobie do rzeczy, a także nietykalność, wolność, zdrowie i życie człowieka. W rozpoznawanej sprawie wskutek przestępczego zachowania oskarżonych obok spowodowania szkody majątkowej u pokrzywdzonej Z. G. (ustalonej na kwotę co najmniej 2.000 zł) doszło do naruszenia dóbr osobistych obu pokrzywdzonych rozbojem, takich jak poczucie bezpieczeństwa oraz wolność, o czym pokrzywdzone Z. G. i M. S. zeznawały na rozprawie przed Sądem Okręgowym. Sąd ten był zatem w pełni uprawniony do łącznego orzeczenia odszkodowania oraz zadośćuczynienia na rzecz Z. G. oraz zadośćuczynienia na rzecz M. S., a wobec złożenia wniosków przez pokrzywdzone w terminie przewidzianym przez przepis art. 49a § 1 k.p.k. (vide karty 447-448), był do tego zobligowany. Zadośćuczynienie za krzywdę ma rekompensować szkodę niemajątkową, która wiąże się z naruszeniem czysto subiektywnych przeżyć człowieka, z cierpieniem fizycznym i psychicznym. W badanej sprawie przez stres i cierpienie psychiczne pokrzywdzonych wobec których sprawcy dokonali rozboju z użyciem pistoletu pneumatycznego. Kwota zadośćuczynienia powinna być zatem orzeczona w rozsądnych granicach, z jednej strony dostosowana do poziomu krzywdy, a z drugiej strony nie może być nadmierna, wygórowana, oderwana od stopy życiowej społeczeństwa, zatem orzeczona w rozsądnych granicach. W ocenie Sądu Apelacyjnego przyznane przez Sąd I instancji w pkt III kwoty po 1.000 zł odpowiadają powyższym kryteriom i uwzględniają zakres krzywd doznanych przez Z. G. oraz M. S. w związku z dokonanym na ich szkodę przestępstwem rozboju. Kwoty te winny być jednak orzeczone na podstawie art. 46 § 1 k.k. tytułem zadośćuczynienia a nie jako nawiązki z art. 46 § 2 k.k. To że stanowią one rekompensatę za doznane przez pokrzywdzone krzywdy nie budzi wątpliwości w świetle pisemnych motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia (wytknąć jednak należy, iż omyłkowo wskazuje się tam, że pokrzywdzone domagały się nawiązek, podczas gdy w złożonych wnioskach jest mowa o zadośćuczynieniu). Z powyższego wynika, że nie doszło do niedopuszczalnej kumulacji obowiązku naprawienia szkody z art. 46 § 1 k.k. (pkt IV zaskarżonego wyroku) i dodatkowo nawiązki z art. 46 § 2 k.k. jako surogatu tego obowiązku (pkt III zaskarżonego wyroku). Zdaniem Sądu II instancji doszło do naruszenia prawa materialnego w zakresie rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 46 § 2 k.k., gdyż Sąd merytoryczny zamiast nawiązki na tej podstawie winien orzec na rzecz pokrzywdzonych zadośćuczynienie na zasadzie art. 46 § 1 k.k., jednak pomimo tego uchybienia orzeczenie o rekompensacie pokrzywdzonym wyrządzonych krzywd odpowiada prawu. W takiej sytuacji przywołany na wstępie przepis art. 438 pkt 1a k.p.k. wyklucza ingerencję Sądu Apelacyjnego.

140 Wniosek

141 W związku z powyższym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie pkt III zaskarżonego wyroku.

142 ☐ zasadny

143 ☐ częściowo zasadny

144 ☒ niezasadny

145 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

146 Sąd odwoławczy, nie znajdując podstaw mogących skutecznie podważyć zaskarżony wyrok w odniesieniu do pkt III i IV części dyspozytywnej – uznając podniesiony zarzut za niezasadny, o czym była mowa powyżej – utrzymał go w tym zakresie w mocy, na podstawie przepisu art. 437 § 1 k.p.k.

147 3.2.

148 Obrońca oskarżonego E. P. (1) zarzucił ponadto rażącą niewspółmierność kary poprzez przyjęcie, iż kara „3 lat” pobawienia wolności jest karą właściwą, podczas gdy Sąd pominął warunki osobiste oskarżonego.

149 ☐ zasadny

150 ☐ częściowo zasadny

151 ☐ niezasadny

152 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

153 Z uwagi na dokonaną przez Sąd Apelacyjny zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie opisu czynu przypisanego oskarżonym oraz zakwalifikowanie go jako występku z art. 280 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 64 § 1 k.k., w miejsce przyjętej kwalifikacji z art. 280 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 64 § 1 k.k. – zgodnie z dyspozycją art. 440 k.p.k., o czym szerzej w dalszej części rozważań – i wynikającą z tego konieczność orzeczenia wobec oskarżonego E. P. (1) nowej sankcji karnej, rozpoznanie wskazanego powyżej zarzutu było bezprzedmiotowe (art. 436 k.p.k.).

154 Wniosek

155 W związku z powyższym zarzutem skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

156 ☐ zasadny

157 ☐ częściowo zasadny

158 ☐ niezasadny

159 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

160 -------------------

161 3.3.

162 Obrońca oskarżonego M. G. zarzucił rażącą niewspółmierność kary, polegająca na orzeczeniu wobec oskarżonego kary pobawienia wolności w wymiarze 4 lat w sytuacji, kiedy wymierzenie kary łagodniejszej spełniłoby wszelkie cele prewencji ogólnej i indywidualnej.

163 ☐ zasadny

164 ☐ częściowo zasadny

165 ☐ niezasadny

166 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

167 Z uwagi na dokonaną przez Sąd Apelacyjny zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie opisu czynu przypisanego oskarżonym oraz zakwalifikowanie go jako występku z art. 280 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 64 § 1 k.k., w miejsce przyjętej kwalifikacji z art. 280 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 64 § 1 k.k. – zgodnie z dyspozycją art. 440 k.p.k., o czym szerzej w dalszej części rozważań – i wynikającą z tego konieczność orzeczenia wobec oskarżonego M. G. nowej sankcji karnej, rozpoznanie wskazanego powyżej zarzutu było bezprzedmiotowe (art. 436 k.p.k.).

168 Wniosek

169 W związku z powyższym zarzutem skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu M. G. łagodniejszej.

170 ☐ zasadny

171 ☐ częściowo zasadny

172 ☐ niezasadny

173 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

174 -------------------

175 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

176 4.1.

177 Kierując się dyspozycją art. 440 k.p.k. z opisu czynu przypisanego oskarżonym wyeliminowano ustalenie o niebezpiecznym charakterze pistoletu pneumatycznego, którym posłużyli się oskarżeni E. P. (1) oraz M. G., za podstawę skazania w warunkach art. 64 § 1 k.k. w odniesieniu do M. G. przyjęto uprzednie skazanie za umyślne przestępstwo podobne z art. 279 § 1 k.k., co skutkowało przyjęciem kwalifikacji z art. 280 § 1 k.k. i wymierzeniem oskarżonym nowych sankcji karnych.

178 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

179 W ocenie Sądu Apelacyjnego błędna była konkluzja Sądu merytorycznego, iż pistolet którym posłużyli się oskarżeni E. P. (1) oraz M. G., stanowił przedmiot podobnie niebezpieczny do broni palnej w rozumieniu art. 280 § 2 k.k. Takie ustalenie, skutkujące przyjęciem typu kwalifikowanego rozboju z art. 280 § 2 k.k., powoduje, że zaskarżony wyrok dotknięty jest rażącą niesprawiedliwością, o jakiej jest mowa w art. 440 k.p.k. W konsekwencji Sąd Apelacyjny zobowiązany był do dokonania korekty zaskarżonego orzeczenia w opisanym powyżej zakresie. Szersze motywy orzeczenia reformatoryjnego zostaną przedstawione w dalszej części rozważań.

180 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

181 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

182 5.1.1.

183 Przedmiot utrzymania w mocy

184 Rozstrzygnięcia z pkt III i IV części dyspozytywnej.

185 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

186 Motywy przedstawiono w pkt 3.1

187 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

188 5.2.1.

189 Przedmiot i zakres zmiany

190 Zaskarżony wyrok został zmieniony w ten sposób, że:

191 1. na podstawie art. 440 k.p.k. z opisu czynu przypisanego oskarżonym wyeliminowano ustalenie o niebezpiecznym charakterze pistoletu pneumatycznego, którym posłużyli się oskarżeni E. P. (1) oraz M. G.;

192 2. za podstawę skazania w warunkach art. 64 § 1 k.k. w odniesieniu do M. G. przyjęto uprzednie skazanie za umyślne przestępstwo podobne z art. 279 § 1 k.k.;

193 3. tak przypisany czyn został zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 64 § 1 k.k. oraz art. 4 § 1 k.k., przyjmując brzmienie ustawy Kodeks karny na dzień 30.09.2023 r. i za to na podstawie art. 280 § 1 k.k. wymierzono oskarżonemu E. P. (1) karę 3 lat pozbawienia wolności oraz oskarżonemu M. G. karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

194 4. na podstawie art. art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonych kar pozbawiania wolności zaliczono oskarżonym okresy ich zatrzymania i tymczasowego aresztowania od 9.06.2023 r. godz. 9:30 do 6.10.2023 r. godz. 13:45.

195 Zwięźle o powodach zmiany

196 Już na samym wstępie trzeba podkreślić, że skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy. Warto jednak zwrócić uwagę na opis czynu przypisanego oskarżonym, jak i passus części motywacyjnej wydanego orzeczenia, w którym odniesiono się do pistoletu pneumatycznego, którym posłużyli się oskarżeni podczas przypisanego im przestępstwa kwalifikowanego rozboju z art. 280 § 2 k.k. Otóż w ślad za zarzutem aktu oskarżenia Sąd I instancji ustala, iż był to „ przedmiot niebezpieczny”. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, Sąd ten wskazuje ponadto, iż był to „ pistolet z którego wystrzelić można naboje o średnicy kal. 4,5 mm, ze średnią wartością początkowej energii kinetycznej pocisków wystrzeliwanych z lufy tego pistoletu – 2,4 J, z opisywanej przez pokrzywdzone odległości około metra z pewnością stanowi przedmiot niebezpieczny dla życia czy zdrowia innych osób”. Stwierdzenie to poprzedzone jest ustaleniem – wynikającym z klarownej i niekwestionowanej opinii Laboratorium (...) we W. z przeprowadzonych badań z zakresu broni i balistyki Nr (...) z 24.08.2023 r. (karty 162-264) – iż przedmiotowy pistolet pneumatyczny W. mod. (...) kal. (...) mm nr (...) produkcji tajwańskiej, nie jest bronią palną w rozumieniu ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, jak i bronią pneumatyczną w rozumieniu tej ustawy, ponieważ początkowa energia kinetyczna pocisków wystrzeliwanych z jego lufy nie przekraczała 17 J (wynosiła 2,4 J). Wskazać w tym miejscu należy, iż fakt, że przedmiotowy pistolet nie stanowił broni palnej oraz broni pneumatycznej w rozumieniu przywołanej ustawy, nie wyklucza automatycznie uznania go za przedmiot podobnie niebezpieczny do broni palnej. Niedopuszczalne jest jednak czynienie domniemania, że każdy pistolet miotający pociski przy użyciu sprężonego gazu (popularne wiatrówki) stanowi przedmiot podobnie niebezpieczny jak broń palna. Kierując się powszechnym poglądem orzecznictwa, że innym podobnie niebezpiecznym narzędziem w rozumieniu art. 280 § 2 k.k., jest taki przedmiot, którego każde normalne użycie przeciwko innemu człowiekowi zawsze stwarza, podobnie jak użycie broni palnej lub noża, realne zagrożenie dla życia (zob. np. postanowienie SN z 29.05.2003 r., I KZP 13/03, OSNKW 2003/7–8, poz. 69, wyrok SA w Katowicach z 29.09.2011 r., II AKa 352/11, LEX nr 1102920, wyrok SA we Wrocławiu z 13.12.2003 r., OSA 2004/7/51; wyrok SA w Gdańsku z 19.12.1996 r. sygn. akt II AKa 344/96, Prok. i Pr. z 1997 r., z. 7-8, poz. 21), stwierdzić należy, że pistolet pneumatyczny, którym posłużyli się oskarżeni, nie był przedmiotem podobnie niebezpiecznym do broni palnej. Jak wskazano powyżej, pociski wystrzeliwane z przedmiotowego pistoletu pneumatycznego, przy wykorzystaniu sprężonego gazu, cechowała stosunkowo niewielka siła. Z przywołanej opinii z zakresu broni i balistyki wynika, iż energia kinetyczna pocisku nie przekraczała 2,4 J, a więc była ponad 7-krotnie słabsza niż w przypadku broni pneumatycznej w rozumieniu art. 8 ustawy o broni i amunicji. Skoro zaś ustawodawca, jako narzędzie niebezpieczne dla życia i zdrowia uznaje pistolet pneumatyczny, który wystrzeliwuje pocisk z siłą co najmniej 17 J, a contrario uznać należy, że cechy takiej nie posiada pistolet, który nadaje pociskowi siłę znacząco mniejszą (vide wyrok tut. Sądu Apelacyjnego z 18 kwietnia 2012 r., II AKa 99/12, LEX nr 1163713).

197 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż oczywiście błędna była konkluzja Sądu merytorycznego, iż pistolet którym posłużyli się oskarżeni E. P. (1) oraz M. G., stanowił przedmiot podobnie niebezpieczny do broni palnej w rozumieniu art. 280 § 2 k.k. Takie ustalenie, skutkujące przyjęciem typu kwalifikowanego rozboju z art. 280 § 2 k.k., powoduje, że zaskarżony wyrok dotknięty jest rażącą niesprawiedliwością, o jakiej jest mowa w art. 440 k.p.k. Jest przecież poza sporem, iż powyższe przekłada się na ustawowe zagrożenie, a tym samym na wymiar orzeczonej wobec oskarżonych sankcji karnych. Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 440 k.p.k., jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega ono zmianie na korzyść oskarżonego albo uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Sąd Apelacyjny zobowiązany był więc do dokonania opisanej powyżej korekty zaskarżonego wyroku.

198 Z uwagi na błędne przyjęcie w odniesieniu do oskarżonego M. G., jako podstawy skazania w warunkach art. 64 § 1 k.k. uprzedniego skazania za przestępstwo z art. 281 k.k., w sytuacji gdy za taki występek wobec niego wyrok nie zapadł (vide odpis wyroku w sprawie VK 26/16 oraz dane o karalności z kart 423-424, 517-525), a był skazany za inne umyślne przestępstwo podobne, tj. z art. 279 § 1 k.k., konieczne było sanowanie i tego uchybienia.

199 Konsekwencją zmiany opisu czynu oraz jego kwalifikacji prawnej było następcze orzeczenie o sankcji karnej na podstawie przepisu art. 280 § 1 k.k. Wymierzając oskarżonym kary pozbawienia wolności Sąd Apelacyjny kierował się dyrektywami określonymi w art. 53 k.k. Uwzględniono zatem stopień społecznej szkodliwości czynu jak i zawinienie sprawców. Oceniając finalnie przypisane im przestępstwo w ramach sędziowskiego wymiaru kary Sąd Apelacyjny uznał, że wymierzone oskarżonym: E. P. (1) kara 3 lat pozbawienia wolności oraz M. G. kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, są w pełni uzasadnione, biorąc przede wszystkim pod uwagę stopień winy każdego z oskarżonych oraz stopień społecznej szkodliwości przypisanego im przestępstwa, przy uwzględnieniu dominującej roli oskarżonego E. P. (1) podczas jego realizacji i wcześniejszego przygotowania (nabycie pistoletu pneumatycznego), a czego nie dostrzegł Sąd Okręgowy wymierzając oskarżonym jednowymiarowe kary. Mając na uwadze wręcz zuchwały i uprzednio zaplanowany sposób działania oskarżonych uznać należy, iż stopień ich zawinienia jest wysoki. Ponadto występek będący przedmiotem osądu w niniejszej sprawie nie był incydentalnym zachowaniem oskarżonych. Z danych o karalności oraz z opisów wyroków wynika, iż tak E. P. (1) jak i M. G. dopuszczali się już uprzednio szeregu przestępstw przeciwko mieniu (E. P. (1) także z użyciem przemocy), za które zostali już prawomocnie skazani. Okolicznością obciążającą przy wymiarze kar poszczególnym oskarżonym była więc ich uprzednia karalność skutkująca przyjęciem kwalifikacji prawnej z art. 64 §1 kk.

200 Uwzględniono również rodzaj naruszonych dóbr, w tym wywołane przez oskarżonych poczucie zagrożenia u młodych pokrzywdzonych, poprzez działanie wspólne i przy użyciu pistoletu pneumatycznego, którego właściwości pokrzywdzone przecież nie mogły znać, co nie tylko znacznie zwiększało przewagę nad ofiarami rozboju ale i potęgowało u nich poczucie zagrożenia. Jakkolwiek Z. G. odniosła stosunkowo niewielką stratę, to jednak oskarżeni, którzy nie kwestionowali swego sprawstwa, wyrządzonej szkody dotychczas nie naprawili. Nie zrobili również nic by wyrównać ofiarom rozboju niewątpliwie krzywdy.

201 Całokształt przedstawionych okoliczności sprawił, iż Sąd Apelacyjny orzekł jak w dyspozytywnej części wyroku, uznając że orzeczone kary są współmierne do stopnia szkodliwości społecznej w/w czynu i stopnia zawinienia sprawców. Wydane rozstrzygnięcie będzie skutecznym środkiem do zwalczania tego typu przestępczości, a indywidualnie wobec oskarżonych pozwoli na zrozumienie ich błędnego postępowania i uniknięcie w przyszłości podobnych czynów.

202 Zaliczenie okresów zatrzymania i tymczasowego aresztowania na poczet realnie wykonywanych kar wynika z treści powołanego przepisu prawa.

203 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

204 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

205 5.3.1.1.1.

206 ☐ art. 439 k.p.k.

207 Zwięźle o powodach uchylenia

208 5.3.1.2.1.

209 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

210 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

211 Zwięźle o powodach uchylenia

212 5.3.1.3.1.

213 Konieczność umorzenia postępowania

214 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

215 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

216 5.3.1.4.1.

217 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

218 Zwięźle o powodach uchylenia

219 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

220 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

221 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

222 Przytoczyć okoliczności

223 6. Koszty Procesu

224 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

225 Przytoczyć okoliczności

III, IV

226 Orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze zapadło w oparciu o przepis art. 624 § 1 k.p.k., którymi obciążono Skarb Państwa - przy uwzględnieniu możliwości płatniczych i sytuacji materialnej oskarżonych oraz perspektywy wykonywania kary izolacyjnej. Zaś przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. M. oraz Adwokat K. D. kwot po 1.476 złotych, tytułem kosztów obrony z urzędu oskarżonych w postepowaniu odwoławczym w oparciu o § 17 ust. 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

227 7. PODPIS

228 SSA Bogusław Tocicki SSA Piotr Kaczmarek SSO(del.do SA) Daniel Kliś

229 1.11. Granice zaskarżenia

230 Kolejny numer załącznika

231 1

232 Podmiot wnoszący apelację

233 obrońca oskarżonego E. P. (1)

234 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

235 Wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 5 lutego 2024 r., sygn. akt III K 435/23

236 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

237 ☒ na korzyść

238 ☐ na niekorzyść

239 ☐ w całości

240 ☒ w części

241 ☐

242 co do winy

243 ☒

244 co do kary

245 ☒

246 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

247 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

248 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

249 ☐

250 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

251 ☒

252 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

253 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

254 ☐

255 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

256 ☐

257 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

258 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

259 ☒

260 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

261 ☐

262 art. 439 k.p.k.

263 ☐

264 brak zarzutów

265 0.1.1.4. Wnioski

266 ☐

267 uchylenie

268 ☒

269 zmiana

270 1.12. Granice zaskarżenia

271 Kolejny numer załącznika

272 2

273 Podmiot wnoszący apelację

274 obrońca oskarżonego M. G.

275 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

276 Wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 5 lutego 2024 r., sygn. akt III K 435/23

277 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

278 ☒ na korzyść

279 ☐ na niekorzyść

280 ☐ w całości

281 ☒ w części

282 ☐

283 co do winy

284 ☒

285 co do kary

286 ☐

287 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

288 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

289 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

290 ☐

291 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

292 ☐

293 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

294 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

295 ☐

296 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

297 ☐

298 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

299 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

300 ☒

301 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

302 ☐

303 art. 439 k.p.k.

304 ☐

305 brak zarzutów

306 0.1.1.4. Wnioski

307 ☐

308 uchylenie

309 ☒

310 zmiana