Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2022 r., II AKa 70/22

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2022 r., II AKa 70/22

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 70/22

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 stycznia 2022 roku w sprawie II Ko 744/21

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☒ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☐ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☐ w całości

21 ☒ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☒

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☒

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☒

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

38 ☐

39 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

40 ☐

41 art. 439 k.p.k.

42 ☐

43 brak zarzutów

44 1.4. Wnioski

45 ☐

46 uchylenie

47 ☒

48 zmiana

49 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

50 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

51 1.5. Ustalenie faktów

52 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

53 Lp.

54 Oskarżony

55 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

56 Dowód

57 Numer karty

58 2.1.1.1.

59 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

60 Lp.

61 Oskarżony

62 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

63 Dowód

64 Numer karty

65 2.1.2.1.

66 1.6. Ocena dowodów

67 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

68 Lp. faktu z pkt 2.1.1

69 Dowód

70 Zwięźle o powodach uznania dowodu

71 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

72 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

73 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

76 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

77 Lp.

78 Zarzut

79 3.1.

80 Pełnomocnik Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w Zielonej Górze zarzucił:

81 1. na postawie art. 438 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na naruszeniu przepisu:

82 a) art. 552 § 4 k.p.k. poprzez błędną ocenę przesłanek warunkujących powstanie po stronie wnioskodawcy roszczenia o zadośćuczynienie i przyjęcie, że zostały one spełnione, podczas gdy:

83 - postanowienie o umorzeniu śledztwa, w którym wnioskodawca upatruje podstawy do uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia, tj. postanowienie z dnia 31 grudnia 2020 r. (sygn. akt PO I Ds. 91.2020) dotyczy wyłącznie czynu popełnionego w nocy z 24 na 25 stycznia 2018 r. w K., natomiast postanowienie o zastosowaniu wobec wnioskodawcy tymczasowego aresztowania dotyczyło czterech czynów (w nocy 14 września 2016 r. w K., w dniu 14 października 2016 r. w S., w dniu 22 czerwca 2018 r. w K. (1) i w nocy z 24 na 25 stycznia 2018 r. w K.), a umorzenie wyłącznie ostatniego z ww. czterech czynów,

84 - tymczasowe aresztowanie zastosowane wobec wnioskodawcy w chwili jego zastosowania i trwania było zasadne, a więc nie było niewątpliwie niesłuszne, a w konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa o których mowa w art, 552 § 4 k.p.k.,

85 b) art. 558 k.p.k. w zw. z art. 321 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. tj. z dnia 17 września 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805) z późn. zm. (zwanej dalej k.p.c.) poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwoty zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku podczas gdy wnioskodawca żądał zasądzenie zadośćuczynienia w określonej kwocie (45,000,00 zł) i nie żądał przy tym zasądzenia odsetek, tj. zasądzenie ponad żądanie wniosku,

86 c) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 445 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. tj. z dnia 16 września 2020 r, (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740) z późn, zm. (zwanej dalej k.c.) poprzez dokonanie przez Sąd I instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie przesłanek uzasadniających wysokość zadośćuczynienia i w konsekwencji przyznania zadośćuczynienia w wysokości rażąco zawyżonej, która prowadzi do nadmiernego wzbogacenia wnioskodawcy, podczas gdy całokształt okoliczności sprawy, w tym okoliczności zatrzymania, okres izolacji, warunki w jakich znajdował się wnioskodawca, w żaden sposób nie uzasadniają przyznania zadośćuczynienia w kwocie aż 45.000,00 zł,

87 d) art. 410 k.p.k. poprzez pominięcie przy wyrokowaniu ujawnionych w toku rozprawy głównej okoliczności istotnych dla ustalenia rozmiaru doznanej krzywdy, wynikających wprost z przesłuchania samego wnioskodawcy, z których wynika, że w czasie tymczasowego aresztowania wnioskodawcy, ani ze strony współosadzonych, ani ze strony strażników, nie spotkała go żadna przemoc fizyczna, podczas gdy okoliczność ta winna mieć istotne znaczenie przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia i winna wpłynąć na jego ustalenie w niższej wysokości,

88 e) art. 554 § 4 k.p.k. w zw. z § 11 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) z późn. zm. (zwanego dalej r.k.a.) poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwoty 288,00 zł, podczas gdy z ww. przepisu wynika wprost, że kwota należna wnioskodawcy od Skarbu Państwa w razie uwzględnienia roszczeń choćby w części zwrot uzasadnionych wydatków tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika wynosi 240,00 zł,

89 2. a w konsekwencji powyższych naruszeń, na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k., błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawie orzeczenia, mających wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że:

90 a) tymczasowe aresztowanie stosowane wobec wnioskodawcy było niewątpliwie niesłuszne, a w konsekwencji, że wnioskodawcy należne jest zadośćuczynienie za krzywdę, podczas gdy tymczasowe aresztowanie, stosowane wobec wnioskodawcy było w czasie jego zastosowania i trwania uzasadnione wystąpieniem ustawowych przesłanek tymczasowego aresztowania,

91 b) kwota 45.000,00 zł jest odpowiednią sumą zadośćuczynienia dla rekompensaty krzywdy wnioskodawcy w wyniku tymczasowego aresztowania, podczas gdy suma ta jest znacznie zawyżona i zamiast spełniać funkcję kompensacyjną prowadzi do nadmiernego wzbogacenia wnioskodawcy.

92 ☒ zasadny

93 ☒ częściowo zasadny

94 ☐ niezasadny

95 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

96 Apelację pełnomocnika Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w Zielonej Górze należało uznać za częściowo zasadną, tj. w zakresie wydania rozstrzygnięcia o odsetkach, a więc ponad żądanie, co w świetle stosowanych w tym postępowaniu reguł procesu cywilnego należy uznać za nieprawidłowe oraz wysokości zwrotu wnioskodawcy kosztów pełnomocnika.

97 W orzecznictwie i piśmiennictwie wypowiadany jest pogląd, aczkolwiek niejednolicie (zob. tak np. Świecki Dariusz (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany Opublikowano: LEX/el. 2022), że w postępowaniu o odszkodowanie lub zadośćuczynienie ma zastosowanie art. 321 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie (por. uzasadnienie postanowienia SN z 18.02.2011 r., II KK 289/10, OSNKW 2011/4, poz. 36; wyrok SA w Białymstoku z 25.09.2012 r., II AKa 156/12, KZS 2012/11, poz. 93; wyrok SA we Wrocławiu z 6.06.2012 r., II AKa 144/12, LEX nr 1213770). Sąd Apelacyjny przychylając się do przywołanego stanowiska uwzględnił zarzut i wniosek środka zaskarżenia w tym zakresie.

98 Jeżeli chodzi o zwrot wydatków wnioskodawcy z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika na podstawie art. 554 § 4 k.p.k., to ma rację skarżąca, że wnioskodawcy przysługiwał zwrot kwoty 240 zł, gdyż odbył się tylko jeden termin rozprawy, a nie 288 zł, jak za dwa, stosownie do treści § 11 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zmianami).

99 Pozostałe zarzuty apelacji są bezzasadne. Nie jest tak, że nie wystąpiły przesłanki do zasądzenia zadośćuczynienia, gdyż nie zapadły postanowienia umarzające postępowanie w stosunku do wszystkich czynów stanowiących podstawę tymczasowego aresztowania. W aktach w niniejszej sprawie znajdują się one: na k. 65-72 do czynu z 14.09.2016r. popełnionego w K. – pkt I postanowienia o tymczasowym aresztowaniu, na k. 73-77 do czynu z 22.06.2018r. popełnionego w K. (1) – pkt III postanowienia o tymczasowym aresztowaniu, na k. 78-84 do czynu z 14.10.2016r. popełnionego w S. – pkt III postanowienia o tymczasowym aresztowaniu oraz na k. 450-6 w sprawie PO I Ds. 91.2020 do czynu z 24 na 25 stycznia 2018r. popełnionego w K. – pkt IV postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. W związku z powyższym zarzut z punktu 1.a) jest oczywiście bezzasadny.

100 Podobny charakter ma kwestionowanie zasadności przyznanego zadośćuczynienia z powołaniem się na błędną interpretację pojęcia niewątpliwej niesłuszności. Już dawno judykatura w tym i Sąd Najwyższy oraz piśmiennictwo odstąpiły od przedstawianej interpretacji niewątpliwej niesłuszności

101 tymczasowego aresztowania z punktu widzenia jedynie ex tunc. Obecnie ustalenie "niewątpliwej niesłuszności" wymaga najpierw analizy stosowania tymczasowego aresztowania w aspekcie przepisów rozdziału 28 k.p.k., a jeżeli stosowanie tego środka zapobiegawczego nie naruszyło tych przepisów, to następnie dokonanie, przez pryzmat ostatecznego rezultatu w tej sprawie, analizy całokształtu okoliczności aż do chwili rozstrzygnięcia wniosku o odszkodowanie przez sąd, ze szczególnym jednak uwzględnieniem okresu stosowania tymczasowego aresztowania. Sam fakt prawomocnego uniewinnienia czy umorzenia postępowania nie ma zatem decydującego znaczenia dla przyjęcia "niewątpliwej niesłuszności" tymczasowego aresztowania. Niewątpliwie niesłuszne jest bowiem tylko takie tymczasowego aresztowanie, które spowodowało dolegliwość, jakiej oskarżony (podejrzany) nie powinien był doznać w świetle całokształtu okoliczności, a więc i ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, w której taki środek stosowano. I tak też jest w przypadku wnioskodawcy. Kwestię zasad odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania Sąd Najwyższy rozważył szczegółowo w uchwale I KZP 27/99, OSNKW 1999, nr 11-12, poz. 72, stwierdzając, że opiera się ona na zasadzie ryzyka, a ponadto, że niewątpliwie niesłuszne w rozumieniu art. 552 § 4 jest takie tymczasowe aresztowanie, które było stosowane z obrazą przepisów rozdziału 28 k.p.k. (zob. także SN I KZP 5/06, OSNKW 2006, nr 6, poz. 55, z glosą K. Sychty, WPP 2007, nr 2, s. 151), oraz tymczasowe aresztowanie oskarżonego (podejrzanego) powodujące dolegliwość, której nie powinien doznać, w świetle całokształtu okoliczności ustalonych w sprawie, a także, w szczególności, prawomocnego jej rozstrzygnięcia (zob. też SN IV KKN 807/98, Prok. i Pr. 2000, nr 5, s. 15). Uchwała ta nie wywołała ocen krytycznych w piśmiennictwie i spotkała się w zasadzie z aprobatą (zob. m.in. A. Bulsiewicz, Konstytucyjna ochrona wolności i praw...; P. Kruszyński, Z problematyki odszkodowania...; K.J. Pawelec, glosa do tej uchwały, Mon. Praw. 2000, nr 5; S. Zabłocki, Przegląd orzecznictwa, Palestra 2000, z. 1). W uzasadnieniu do uchwały I KZP 27/99 Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, co następuje: "Punktem wyjścia rozważań dotyczących problematyki odszkodowania za niesłuszne tymczasowe aresztowanie musi być unormowanie art. 41 ust. 5 Konstytucji RP, w którym stwierdza się, że każdy bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania. Ta zasada konstytucyjna, co oczywiste, odnosi się też do pozbawienia wolności w wyniku stosowania tymczasowego aresztowania. Ten przepis Konstytucji RP pozostaje w zgodzie z postanowieniami Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, której art. 5 ust. 5 stanowi, że każdy, kto został pokrzywdzony przez niezgodne z treścią tego artykułu zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo do odszkodowania. Z kolei przepisy rozdziału 28 k.p.k., dotyczące zasad stosowania tymczasowego aresztowania, nie pozostają w sprzeczności z unormowaniami art. 5 ust. 1 EKPC, przewidując nawet surowsze reguły stosowania tego środka zapobiegawczego.

102 Oceniając wysokość przyznanego zadośćuczynienia nie można zgodzić się ze skarżąca, iż jest ono zawyżone i prowadzi do nadmiernego wzbogacenia wnioskodawcy, przewyższa rozmiar krzywdy wyrządzonej mu poprzez niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie i nie odpowiada aktualnej stopie życiowej społeczeństwa.

103 Zważyć na wstępie należy, iż okres tymczasowego aresztowania wnioskodawcy trwał nie 4 miesiące i 2 tygodnie, a dłużej, bo, skoro K. G. został zatrzymany 9 kwietnia 2019 roku, a zwolniony 23 września 2019 roku (k. 2587 akt PO I Ds. 91.2020), to trwał 5 miesięcy i 14 dni. A więc za dłuższy czas izolacji, niż ma na uwadze skarżąca przyznana została kwota 45 000 zł. A więc już z tego powodu argument niewspółmierności traci na znaczeniu. Nie może w tej sytuacji stanowić powodu do obniżenia to, że wnioskodawca podczas izolacji nie spotkał się z przemocą fizyczną. Gdyby tak było wtedy zasądzić by mu należało wyższą sumę. Niekorzystne następstwa podnoszone w zarzutach i wskazane przez Sąd Okręgowy i na dodatek dłuższa izolacja niż miał ja na uwadze także Sad Okręgowy należy uznać za wystarczające do przyznania zadośćuczynienia w kwocie 45 000 zł. Jest to suma umiarkowana i dostoswana do stopy życiowej społeczeństwa, zważywszy na to, ile obecnie wynosi średnie miesięczne wynagrodzenie, które za pierwszy kwartał 2022 roku opiewa na 6235,22 zł. Trudno zatem uznać, nawet świetle przyznawanych tego typu rekompensat w innych sprawach, że kwota rekompensaty jest wygórowania oraz spowoduje nadmierne wzbogacenie w sytuacji rosnącej szybko inflacji. Ustalając jej wysokość nie możemy zapominać też o tym, iż ma być ona ekwiwalentna, a więc finansowo odczuwalna dla pokrzywdzonego, co nie zapewniłaby suma proponowana przez skarżącą.

104 Odnośnie jeszcze sposobu ukształtowania wysokości zadośćuczynienia to warto odwołać się do wypracowanych reguł stosowanych w orzecznictwie w tego typu sprawach i przywołać je niżej. Ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest "odpowiednia", należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego (post. SN z 27.7.2005 r., II KK 54/05, OSNwSK 2005, Nr 1, poz. 1423; zob. także post. SN z 5.5.2005 r., V KK 413/04, OSNwSK 2005, poz. 928; wyr. SN z 26.8.2004 r., WA 18/04, OSNwSK 2004, Nr 1, poz. 1487; post. SN z 19.10.2010 r., II KK 196/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 1973; wyr. SA we Wrocławiu z 15.2.2012 r., II AKa 8/12, Legalis). Pamiętać jednak należy, że ustalanie wysokości zadośćuczynienia ma charakter indywidualny, co oznacza, że sąd nie może stosować jakichś ogólnych wskaźników, matematycznych przeliczników, ale winien uwzględnić całokształt okoliczności konkretnej sprawy (wyr. SA w Lublinie z 2.2.2012 r., II AKa 268/11, KZS 2012, Nr 9, poz. 74). Zarzut nieodpowiedniego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny tylko wtedy, gdyby zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty naruszyło zasady ustalania wysokości tego zadośćuczynienia. O rażącym naruszeniu tych zasad mogłoby świadczyć przyznanie zadośćuczynienia "symbolicznego" bądź też kwoty wygórowanej, prowadzącej do niestosownego wzbogacenia (zob. wyr. SA w Krakowie z 9.4.2008 r., II AKa 46/08, KZS 2008, Nr 6, poz. 48; wyr. SA w Warszawie z 20.2.2013 r., II AKa 32/13, Legalis. W orzecznictwie wskazuje się, że "do elementów, które należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, należy także przeciętna stopa życiowa społeczeństwa. Odwołanie się do owej przeciętnej stopy życiowej pozwala bowiem w pewien sposób obiektywizować przyznane zadośćuczynienie za krzywdy, które z natury rzeczy u poszczególnych pokrzywdzonych ma subiektywny wymiar. "Kwotę zadośćuczynienia należy oznaczać z umiarem, stosownie do realiów społecznych, jak zamożność mieszkańców, wartość pieniądza itp., by nie pozostało poczucie krzywdy niesłusznie tymczasowo aresztowanego, ale by orzeczenie nie było sposobem uzyskania nadmiernych korzyści finansowych" (wyr. SA w Katowicach z 3.11.2017 r., II AKa 342/17, Legalis). I te wszystkie kryteria, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zasądzona na rzecz K. G. suma zadośćuczynienia posiada.

105 Odnośnie jeszcze do proponowanych przez autorkę apelacji przeliczników miesięcznych, to warto dodać, iż i jak wielokrotnie przyjmował to SA w Szczecinie np. w sprawach II AKa 10/20, II AKa 64/20, II AKa 74/22 obliczenia wysokości zadośćuczynienia odwołujące się w pierwszej kolejności do miesięcznego wynagrodzenia i wyliczanie ewentualnego zadośćuczynienia za miesięczne pozbawienie wolności nie przekonują, jako że krzywdy trwającej określony czas, dłuższy bądź krótszy, ze względu na jej niewymierny i indywidualny charakter, nie sposób przeliczać według tych reguł. Jak zauważył to również SA w Katowicach w wyroku z 10.09.2009 r. II AKa 240/09 LEX nr 1271853 przy internowaniu: „Przyznanej sumy zadośćuczynienia za internowanie wyłącznie poprzez ustalanie stawki za każdy dzień czy też miesiąc izolacji nie jest właściwe. Gdy izolacja była wynikiem wykonania decyzji o internowaniu, przyjęcie takiego przelicznika nie znajduje żadnego uzasadnienia i musi być zakwestionowane”. Odwoływanie się zatem do średnich określających poziom wynagrodzenia może mieć tylko bardzo orientacyjny charakter wskazujący na poziom życia społeczeństwa. Jak zauważa się to w piśmiennictwie (zob. np. Komentarz do art. 552 KPK red. Skorupka 2021, wyd. 5/Jasiński Legalis), odwoływanie się do średniego wynagrodzenia z chwili orzekania stanowi kryterium pomocnicze przy określaniu wysokości zadośćuczynienia, które, zdaniem Sądu Apelacyjnego, ilustruje poziom, stopę życiową społeczeństwa, którą należy uwzględniać przy miarkowaniu sumy zadośćuczynienia.

106 Odnośnie jeszcze sposobów ustalania zadośćuczynienia to tak w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie podkreśla się, iż nie jest zasadne przyjmowanie jakichś ścisłych kryteriów np. kwot stanowiących zadośćuczynienie za jeden miesiąc, dzień izolacji, służących jako sposób ustalania zadośćuczynienia za cały okres pozbawienia wolności, albowiem zadośćuczynienie powinno być ustalane za cały ten okres, a nie jako iloczyn liczby miesięcy i kwoty zadośćuczynienia, przypadającego za jeden miesiąc czy dzień. Nie jest bowiem odpowiednie przeliczanie sumy zadośćuczynienia poprzez ustalanie stawki miesięcznej (zob. np. wyr. SA w Łodzi z 21.2.2008 r., II AKa 13/08, Prok. i Pr. - wkł. 2009, Nr 5, poz. 48); bądź ustalenie zadośćuczynienia poprzez stosowanie określonych przeliczników wynikających z kodeksu karnego, w tym także relatywizujących wielkość zadośćuczynienia do stawek grzywny odpowiadających jednemu dniowi pozbawienia wolności w rozumieniu przepisu art. 63 § 1 kk (zob. np. wyr. SA w Katowicach z 10.3.2005 r., II AKa 55/05, KZS 2005, Nr 7-8, poz. 144). Przyjąć należy, że "nawet krótkotrwałe bezprawne pozbawienie wolności człowieka wyrządza mu znaczną krzywdę. To, że z oczywistych względów różnorodne dolegliwości związane z pozbawieniem człowieka wolności zazwyczaj rosną wraz z wydłużaniem się jego czasu (ze względu na skutki osobiste, rodzinne, społeczne), nie może przesłaniać okoliczności, że – zwłaszcza w przypadku osób, które spotykają się z taką sytuacją po raz pierwszy – największy stres i naturalny lęk, czasem szok wywołują pierwsze godziny i dni więziennej izolacji, co winno znaleźć stosowne odzwierciedlenie w wysokości zasądzonego zadośćuczynienia" (wyr. SA w Katowicach z 16.11.2006 r., II AKa 359/06, KZS 2007, Nr 5, poz. 92). Tych przesłanek nie uwzględnia matematyczny sposób ustalania wysokości zadośćuczynienia. W związku z powyższym kwestionowanie wysokości i sposobu miarkowania zadośćuczynienia należy uznać za bezzasadne.

107 Wniosek

108 Mając na uwadze powyżej postawione zarzuty, na podstawie art. 427 § 1 i art. 437 k.p.k. wniósł o:

109 I. zamianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie żądania wniosku całości,

110 II. zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz strony postępowania Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w Zielonej Górze zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obydwie instancje, a ewentualnie

111 III. obniżenie zasądzonej kwoty zadośćuczynienia do 16,792,65 zł.

112 ☐ zasadny

113 ☒ częściowo zasadny

114 ☐ niezasadny

115 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

116 Powody uznania żądań za zasadne lub bezzasadne przedstawiono wyżej przy omawianiu podniesionych zarzutów, a w zakresie wniosku o zwrot kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika Skarbu Państwa niżej przy kosztach procesu.

117 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

118 4.1.

119 Nie wystąpiły.

120 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

121 Nie zaistniały.

122 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

123 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

124 5.1.1.

125 Przedmiot utrzymania w mocy

126 Rozstrzygnięcie o zadośćuczynieniu i wydatkach postępowania.

127 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

128 Wskazane przy omawianiu apelacji pełnomocnika Skarbu Państwa.

129 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

130 5.2.1.

131 Przedmiot i zakres zmiany

132 Odsetki i zwrot wnioskodawcy wydatków za jednego pełnomocnika.

133 Zwięźle o powodach zmiany

134 Wskazane wyżej przy omawianiu zarzutów pełnomocnika Skarbu Państwa.

135 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

136 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

137 5.3.1.1.1.

138 Nie dotyczy.

139 ☐ art. 439 k.p.k.

140 Zwięźle o powodach uchylenia

141 Nie wystąpiły.

142 5.3.1.2.1.

143 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

144 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

145 Zwięźle o powodach uchylenia

146 Nie wystąpiły.

147 5.3.1.3.1.

148 Konieczność umorzenia postępowania

149 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

150 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

151 Nie zaistniały

152 5.3.1.4.1.

153 Nie było.

154 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

155 Zwięźle o powodach uchylenia

156 Nie wystąpiły.

157 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

158 Nie było podstaw do ich formułowania.

159 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

160 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

161 Przytoczyć okoliczności

162 Nie było.

163 6. Koszty Procesu

164 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

165 Przytoczyć okoliczności

III.

166 Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na zasadzie wyrażonej w przepisie art. 554 § 2 k.p.k. Zważyć należy, w odniesieniu do wniosku skarżącej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, że do postępowania o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie, niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, zastosowanie mają przepisy o kosztach sądowych zawarte w kodeksie postępowania karnego, który kwestię kosztów reguluje odmiennie niż procedura cywilna (zob. pod. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2012 r. II AKa 144/12 LEX nr 1213770). Zgodnie zaś z przepisem art. 620 k.p.k., wydatki związane z ustanowieniem obrońcy i pełnomocnika wykłada strona, która go ustanowiła. W tej sytuacji nie było podstaw do zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego wydatków poniesionych przez niego na wynagrodzenie ustanowionego przez siebie pełnomocnika. Przepis art. 554 § 4 k.p.k. przewiduje jedynie zwrot uzasadnionych wydatków wnioskodawcy z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika, co nastąpiło w tej sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ale z błędem co do kwoty, którą Sąd Okręgowy przyznał, a co Sąd Apelacyjny poprawił w pkt I wyroku. Zgodnie z treścią art. 554§2 postępowanie wolne jest od kosztów, dlatego orzeczono jak w punkcie III wyroku Sądu odwoławczego.

167 7. PODPIS

168 SSA Robert Mąka SSA Andrzej Olszewski SSA Stanisław Kucharczyk

169 1.11. Granice zaskarżenia

170 Kolejny numer załącznika

171 1

172 Podmiot wnoszący apelację

173 Pełnomocnik przedstawiciela Skarbu Państwa Prezesa Sądu Okręgowego w Zielonej Górze

174 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

175 zadośćuczynienie

176 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

177 ☐ na korzyść

178 ☒ na niekorzyść

179 ☐ w całości

180 ☒ w części

181 ☐

182 co do winy

183 ☐

184 co do kary

185 ☒

186 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

187 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

188 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

189 ☐

190 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

191 ☐

192 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

193 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

194 ☒

195 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

196 ☒

197 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

198 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

199 ☐

200 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

201 ☐

202 art. 439 k.p.k.

203 ☐

204 brak zarzutów

205 0.1.1.4. Wnioski

206 ☐

207 uchylenie

208 ☒

209 zmiana