Art. 554
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 490 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 421 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 638 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 760 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 882 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 901 [PDF]. Stan prawny na
Art. 554.
§ 1. Żądanie odszkodowania należy zgłosić w sądzie okręgowym, w którego okręgu wydano orzeczenie w pierwszej instancji, a w wypadku określonym w art. 552 § 4 – w sądzie okręgowym właściwym ze względu na miejsce, w którym nastąpiło zwolnienie tymczasowo aresztowanego lub zwolnienie zatrzymanego. #
§ 2. Sąd okręgowy orzeka wyrokiem na rozprawie w składzie jednego sędziego. #
§ 2a. Stronami w postępowaniu są: wnioskodawca, prokurator oraz Skarb Państwa. #
§ 2b. Organem reprezentującym Skarb Państwa jest: #
1) prezes sądu, w którym wydano ostatnie orzeczenie kończące postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej, stosowania środka zapobiegawczego, środka zabezpieczającego lub zatrzymania, albo #
2) prezes sądu pierwszej instancji, w którym wydano zmienione orzeczenie – jeżeli orzeczeniem, o którym mowa w pkt 1, zmieniono orzeczenie sądu pierwszej instancji i zastosowano środek, w związku z którym nie przysługuje odszkodowanie w myśl niniejszego rozdziału, albo #
3) organ, który dokonał zatrzymania – jeżeli sąd uwzględnił zażalenie na zatrzymanie albo jeżeli sąd nie rozpoznawał zażalenia na zatrzymanie. #
§ 3. O terminie rozprawy zawiadamia się wnioskodawcę, prokuratora oraz organ reprezentujący Skarb Państwa, przesyłając odpis wniosku. #
§ 4. Postępowanie jest wolne od kosztów sądowych. W razie uwzględnienia roszczeń choćby w części wnioskodawcy przysługuje od Skarbu Państwa zwrot uzasadnionych wydatków, w tym z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika. #
Art. 554 Kodeksu postępowania karnego Art. 554. § 1. Żądanie odszkodowania należy zgłosić w sądzie okręgowym, w którego okręgu wydano orzeczenie w pierwszej instancji, a w wypadku określonym w art. 552 § 4 – w sądzie okręgowym właściwym ze względu na miejsce, w którym nastąpiło zwolnienie tymczasowo aresztowanego lub zwolnienie zatrzymanego. § 2. Sąd okręgowy orzeka wyrokiem na rozprawie w składzie jednego sędziego. § 2a. Stronami w postępowaniu są: wnioskodawca, prokurator oraz Skarb Państwa. § 2b. Organem reprezentującym Skarb Państwa jest: 1) prezes sądu, w którym wydano ostatnie orzeczenie kończące postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej, stosowania środka zapobiegawczego, środka zabezpieczającego lub zatrzymania, albo 2) prezes sądu pierwszej instancji, w którym wydano zmienione orzeczenie – jeżeli orzeczeniem, o którym mowa w pkt 1, zmieniono orzeczenie sądu pierwszej instancji i zastosowano środek, w związku z którym nie przysługuje odszkodowanie w myśl niniejszego rozdziału, albo 3) organ, który dokonał zatrzymania – jeżeli sąd uwzględnił zażalenie na zatrzymanie albo jeżeli sąd nie rozpoznawał zażalenia na zatrzymanie. § 3. O terminie rozprawy zawiadamia się wnioskodawcę, prokuratora oraz organ reprezentujący Skarb Państwa, przesyłając odpis wniosku. § 4. Postępowanie jest wolne od kosztów sądowych. W razie uwzględnienia roszczeń choćby w części wnioskodawcy przysługuje od Skarbu Państwa zwrot uzasadnionych wydatków, w tym z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika.
art. 554 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)
art. 554 k.p.k.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, wyrok z , WA 12/13
…dwa tysiące pięćset dwadzieścia jeden 86/100 złotych), a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 2. na podstawie art. 554 § 2 k.p.k. postępowanie wolne jest od kosztów. 2 UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r., na podstawie art. 552 § 4…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 24/13
…s. 179-181). Kodeks nie wypowiada się o charakterze udziału prokuratora w tych sytuacjach, ale przewidując ich rozpoznawanie na rozprawie (art. 554 § 2 k.p.k. i art. 573 § 1 k.p.k.) czy wskazując wprost możliwość inicjatywy prokuratora (art. 570 k.p.k.), jednoznacznie takiego udziału wymaga.…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , WA 14/13
…kwotą odpowiednią rekompensującą jego krzywdy stanowić będzie 100.000 zł zadośćuczynienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 554 § 2 k.p.k.
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II KK 358/16
…r., w sprawie VIII Ko …/14, na podstawie art. 407 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zw. z art. 552a § 1 k.p.k. i art. 554 § 2 k.p.k. w zw. z art. 30 ustawy z dnia 27 września 2013 r. - o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, zasądzono…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II KK 162/13
…w kasacji pełnomocnika wnioskodawcy. W tej sytuacji orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. Biorąc pod uwagę zasadę zawarta w art. 554 § 2 k.p.k. i względy słuszności, o których mowa w art. 624 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zwolnił J. J. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II KK 149/22
…art. 407 ust 1 Ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2206 ) w zw. z art. 552 k.p.k. i art. 554 § 2 k.p.k. - wniosek A. T. przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego umieszczenia w ośrodku…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , WA 5/15
…w sytuacji, gdy z przyczyn obiektywnych udowodnienie wysokości żądania odszkodowania jest niemożliwe lub nader utrudnione, 4. naruszenie art. 554 § 2 k.p.k. w zw. z § 14 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 3 adwokackie oraz…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II KK 64/14
…przepisów wskazanych w punkcie 2 postanowienia, zaś w odniesieniu do kosztów sądowych postępowania kasacyjnego zastosowanie ma przepis art. 554 § 2 k.p.k.
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II KK 269/14
…M. o sygn. akt … 49/11. Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt … 288/13 Sąd Okręgowy w P. – na zasadzie art. 552 § 4 k.p.k., art. 554 § 2 zd. 3 k.p.k. – żądanie wnioskodawcy oddalił. Orzekł także w przedmiocie kosztów sądowych oraz kosztów udzielonej wnioskodawcy pomocy prawnej…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , WA 28/14
…wniósł o zasądzenie na jej rzecz kwoty 127 500 zł (k. 35). Wojskowy Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r., na podstawie art. 554 § 2 k.p.k. i art. 556 § 1 k.p.k. zasądził od Skarbu Państwa – Departamentu Budżetowego MON na rzecz I. G. kwotę 127 500 zł wraz z ustawowymi odsetkami…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 554 (706)
Historia zmian
Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.