Art. 556

Pokaż w całym akcie

Art. 556 Kodeksu postępowania karnego
Art. 556.
§ 1. W razie śmierci oskarżonego prawo do odszkodowania przysługuje temu, kto wskutek wykonania kary lub niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania utracił:
1) należne mu od uprawnionego z mocy ustawy utrzymanie;
2) stale dostarczane mu przez zmarłego utrzymanie, jeżeli względy słuszności przemawiają za przyznaniem odszkodowania.
§ 2. Żądanie odszkodowania należy zgłosić w terminie przewidzianym w art. 555 lub w ciągu roku od śmierci oskarżonego.
§ 3. Żądający odszkodowania może ustanowić pełnomocnika. Przepisy art. 78–81 stosuje się odpowiednio.
§ 4. Upoważnienie do obrony udzielone obrońcy w sprawie zachowuje moc jako upoważnienie do działania w charakterze pełnomocnika.

art. 556 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 556 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 grudnia 2006 r., WA 34/06

   …dostarczał swojej córce należne jej utrzymanie. Rozważając drugi zarzut apelacji, Sąd Najwyższy nie dopatrzył się naruszenia przez art. 556 § 1 k.p.k. konstytucyjnych zasad równości obywateli wobec prawa oraz zasad wynagrodzenia szkody wyrządzonej obywatelom przez niezgodne z prawem…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 marca 2006 r., I KZP 1/06

   …jest także przesłanek do zasądzenia na rzecz takowych osób (a w przypadku ich śmierci małżonków, dzieci i rodziców) odszkodowania w trybie art. 556 § 1 k.p.k. Nie mają też one tytułu prawnego do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia w oparciu o regulacje zawarte w ustawie z dnia 23 lutego…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 października 2014 r., WA 28/14

   …wskutek wykonania kary lub niewątpliwie niesłusznego aresztowania utracił m. in. należne mu od 4 uprawnionego w mocy ustawy utrzymanie (art. 556 § 1 k.p.k.). Jest rzeczą oczywistą, że Z. G. zobowiązany był do dostarczania środków utrzymania na potrzeby swojej żony i syna (art. 128 ustawy z dnia…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 czerwca 2013 r., IV CZ 53/13

   …pełnomocnika z urzędu, zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w T. o wyznaczenie pełnomocnika, w trybie art. 79 § 3 w związku z art. 556 § 3 k.p.k.; Okręgowa Rada Adwokacka w T. wyznaczyła pełnomocnikiem powoda z urzędu, w sprawie sygn. II Ko …/11, adw. E. P.- W. Następnie,…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 czerwca 2002 r., WZ 13/02

   …do działania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie (art. 556 § 4 k.p.k.). Trzeba również podkreślić, że kodeks postępowania karnego z 1997 r., który już obowiązywał w czasie, gdy toczyło się postępowanie o…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 czerwca 2001 r., WZ 26/01

   …W złożonym do Wojskowego Sądu Okręgowego w W. wniosku Wanda S. i Maria S.- G. expressis verbis wskazały jako podstawę swych żądań m. in. art. 556 k.p.k.. Z tych też względów sąd pierwszej instancji miał obowiązek analizy żądania w aspekcie ewentualnych uprawnień wnioskodawczyń w zakresie…

7. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 27 września 2017 r., II AKa 151/17

   …pełnomocnika wnioskodawców nie zasługuje na uwzględnienie. V/1. Nietrafnie zarzuca się w apelacji, że zaskarżony wyrok zapadł z obrazą art. 556 § 1 k.p.k. Wbrew twierdzeniom autora tego środka odwoławczego, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i zasadnie przyjął,…

8. Sąd Okręgowy w Warszawie, uzasadnienie z 20 lutego 2023 r., XVIII Ko 71/21

   …i szkód ich rodzin związanych z pozbawieniem wolności jednego z członków. Jakkolwiek orzecznictwo sądów wskazuje na odrębność roszczenia z art. 556 k.p.k. to jednak nie należy tego rozumieć jako możliwości dwukrotnego dochodzenia odszkodowania. Odrębność oznacza nakaz oceny zasadności roszczeń z…

9. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, uzasadnienie z 31 stycznia 2022 r., II AKa 238/21

   …osiągałby dochody w wysokości dwukrotności stawki przeciętnego wynagrodzenia, 2. obraza przepisów postępowania, tj. art. 322 k.p.c. w zw. z art. 556 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy udowodnienie wysokości szkody materialnej doznanej przez wnioskodawcę z uwagi na znaczny upływ…

10. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, wyrok z 30 sierpnia 2012 r., II AKa 79/12

    …zachodzą przesłanki do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie syna wnioskodawców. Z treści art. 556 § 1 k.p.k. wynika, że w razie śmierci oskarżonego prawo do odszkodowania przysługuje temu, kto wskutek wykonania kary lub niewątpliwie niesłusznego…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 556 (40)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.