Art. 553
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 490 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 421 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 638 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 760 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 882 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 901 [PDF]. Stan prawny na
Art. 553.
§ 1. Roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie nie przysługuje temu, kto w zamiarze wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania złożył fałszywe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub fałszywe wyjaśnienie i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie skazania, tymczasowego aresztowania, zastosowania środka zabezpieczającego albo zatrzymanie. #
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do osób składających oświadczenie w warunkach określonych w art. 171 § 4, 5 i 7, jak również gdy szkoda lub krzywda powstała na skutek przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązku przez funkcjonariusza publicznego. #
§ 3. W wypadku przyczynienia się przez oskarżonego do wydania orzeczenia, o którym mowa w § 1, przepis art. 362 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. #
Art. 553 Kodeksu postępowania karnego Art. 553. § 1. Roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie nie przysługuje temu, kto w zamiarze wprowadzenia w błąd sądu lub organu ścigania złożył fałszywe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub fałszywe wyjaśnienie i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie skazania, tymczasowego aresztowania, zastosowania środka zabezpieczającego albo zatrzymanie. § 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do osób składających oświadczenie w warunkach określonych w art. 171 § 4, 5 i 7, jak również gdy szkoda lub krzywda powstała na skutek przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązku przez funkcjonariusza publicznego. § 3. W wypadku przyczynienia się przez oskarżonego do wydania orzeczenia, o którym mowa w § 1, przepis art. 362 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio.
art. 553 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)
art. 553 k.p.k.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , V KKN 377/01
…(i to jedynie częściowe) Skarbu Państwa od opartej na ryzyku odpowiedzialności, następuje wyłącznie na podstawie przesłanek określonych w art. 553 k.p.k., a ponadto, iż „kiedy przy stosowaniu tymczasowego aresztowania sąd nie dopuścił się obrazy prawa procesowego (przepisów rozdziału 28) i nie…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III KK 177/05
…podstawy rozstrzygnięcia podnosząc, że może ona „budzić wątpliwości interpretacyjne”, w szczególności w odniesieniu do zastosowania treści art. 553 § 1 k.p.k. W tych rozważaniach Sądu odwoławczego zabrakło jednak klarownej interpretacji przesłanek wynikających z powołanego przepisu. Wynika z niego…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V KK 464/12
…szkody jaką poniósł wnioskodawca przez Skarb Państwa ogranicza się do minimalnej różnicy zarobków za okres internowania, a nadto tegoż art. 553 kpk w związku z art.445 § 1 i art. 448 kc poprzez przyjęcie niewspółmiernie niskiej w stosunku do doznaje krzywdy kwoty zadośćuczynienia, 4 2.…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II KK 30/15
…regulują 4 odpowiedzialność Skarbu Państwa związaną z niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem (art. 552 § 4 k.p.k., art. 553 § 1 k.p.k.). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego, akceptujące stanowisko Sądu I instancji w zakresie przyczyn oddalenia żądań…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V KKN 481/99
…Niezbędne stanie się również rozważenie czy zachodzą w sprawie przesłanki wyłączenia, bądź ograniczenia tej odpowiedzialności, wymienione w art. 553 k.p.k.. W razie ewentualnego przyjęcia, że stosowane wobec wnioskodawcy tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne, Sąd Apelacyjny…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II KK 142/18
…podane tam orzecznictwo). Przytoczone wywody zachowują swoją aktualność zarówno na gruncie art. 552 § 4 k.p.k., jak i uchylonego przepisu art. 553 § 2 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r.). Sąd pierwszej instancji, którego rozstrzygnięcie zostało zaakceptowane przez Sąd…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV KO 25/15
…zł, oddalono. Od powyższego wyroku apelację wniósł pełnomocnik wnioskodawcy. Zarzucając obrazę prawa materialnego - art. 362 k.c. w zw. z art. 553 § 3 k.p.k. oraz art. 8 ust. 1, 1a i 3 ustawy lutowej, jak też obrazę prawa procesowego - art. 410 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k., wniósł o zmianę…
- Sąd Okręgowy w Słupsku, wyrok z , II Ko 3/16
…§ 4 k.p.k. z tytułu odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. Wskazać należy, że ustawa przewiduje w treści art. 553 k.p.k. dwie okoliczności egzoneracyjne. Pierwsza z nich (art. 553 § 1 k.p.k.) to zachowanie osoby, która została tymczasowo aresztowana, podjęte w…
- Sąd Okręgowy w Słupsku, wyrok z , II Ko 2/16
…z art. 552 § 4 k.p.k. z tytułu odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. Ustawa przewiduje przy tym w treści art. 553 k.p.k. dwie okoliczności egzoneracyjne. Pierwsza z nich (art. 553 § 1 k.p.k.) to zachowanie osoby, która została tymczasowo aresztowana, podjęte w…
- Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z , II AKa 510/15
…nie wskazał w sposób prawidłowy i precyzyjny na uchybienie popełnione przez sąd I instancji, nie dostrzegając, że orzeczenie to zapadło z obrazą art. 553 § 4 kpk, to jednak skutecznie wyraził swój zamysł zaskarżenia orzeczenia zarówno w zakresie dot. odszkodowania, jak i zadośćuczynienia. W świetle…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 553 (100)
Historia zmian
Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.