Wyrok z dnia 13 lipca 2026 r., III Ka 467/26

wyrok z dnia 13 lipca 2026 r., III Ka 467/26

Tekst

1 Wyrok

2 Sygn. akt III Ka 467/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

3 Dnia 13 lipca 2026 r.

4 Sąd Okręgowy w Rzeszowie III Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Grażyna Artymiak

5 Protokolant: st.sekr.sądowy Bogumiła Strzępek-Szura przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie – Aliny Danilewicz -Dudek działającej za Prokuraturę Rejonową Łódź – Polesie w Łodzi w ramach pomocy prawnej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2026 r.

6 sprawy [xAnon] oskarżonej o czyn z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie

7 z dnia 12 marca 2026 r., sygnatura akt X K 586/24 I.

8 utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

9 II.

10 zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. [xAnon] kwotę 1.033,20 zł (jeden tysiąc trzydzieści trzy złote dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonej [xAnon] w postępowaniu odwoławczym, III.

11 kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. SSO Grażyna Artymiak

Uzasadnienie

12 Formularz UK 2

13 Sygnatura akt

14 III Ka 467/26

15 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1

16 1.

CZĘŚĆ WSTĘPNA

17 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 marca 2026 r. w sprawie o sygn. akt X K 586/24 przeciwko [xAnon] oskarżonej o czyn z art.286 § 1 kk 1.2. Podmiot wnoszący apelację

18 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy

19 ☐ oskarżyciel prywatny

20 ☐ obrońca

21 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny

22 1.3. Granice zaskarżenia

23 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

24 ☐ na korzyść

25 ☒ na niekorzyść

26 ☒ w całości

27 ☐ w części

28 ☐co do winy

29 ☐co do kary

30 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty

31 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k.

32 ☐brak zarzutów

33 1.4. Wnioski

34 ☒uchylenie

35 ☐Zmiana

36 2.

37 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów

38 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

39 Lp.

40 Oskarżony

41 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

42 Dowód

43 Numer karty

44 1.

45 [xAnon]

46 Uprzednia niekaralność

47 Informacja z [xAnon]

48 k. 287

49 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

50 Lp.

51 Oskarżony

52 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

53 Dowód

54 Numer karty

55 2.2. Ocena dowodów

56 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

57 Lp. faktu z pkt 2.1.1

58 Dowód

59 Zwięźle o powodach uznania dowodu

60 Dotychczasowa niekaralność oskarżonego

61 Informacja z [xAnon]

62 Dowód w postaci informacji z [xAnon] w odniesieniu do oskarżonej [xAnon] nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

63 Dowód

64 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

65 .

66 STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp.

67 Zarzut

68 błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że dowody ujawnione na rozprawie, a w szczególności wyjaśnienia oskarżonej i historia rachunku bankowego w [xAnon], z którego korzystała oskarżona, ustalone na ich podstawie okoliczności w postaci wypłacenia przez oskarżoną kwoty [xAnon] zł pomimo wcześniejszego salda w kwocie [xAnon] zł nie są wystarczające do uznania za udowodniony faktu popełnienia przez oskarżoną przestępstwa z art. 284 § 2 kk w miejsce zarzucanego oskarżonej czynu, podczas gdy dowody te i okoliczności ocenione we wzajemnym ze sobą powiązaniu prowadzą do jednoznacznego wniosku, że oskarżona dopuściła się przestępstwa z art. 284 § 2 kk ☐ zasadny

69 ☐ częściowo zasadny

70 ☒ niezasadny

71 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd odwoławczy nie podzielił postawionego przez Skarżącego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych podniesionego w apelacji oskarżyciela publicznego. Na wstępie zauważyć należy, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami Sądu meriti wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz musi zmierzać do wykazania, jakich konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się Sąd orzekający w ocenie zebranego materiału dowodowego. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom Sądu odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego nie na innych dowodach od tych, na których oparł się Sąd pierwszej instancji, nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez Sąd Rejonowy błędu w ustaleniach faktycznych. Aby środek odwoławczy nie miał wyłącznie polemicznego charakteru, nie może ograniczać się jedynie do negacji stanowiska sądu, zwłaszcza w zakresie oceny materiału dowodowego. Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie, jakich konkretnych uchybień dopuścił się sąd meriti w zakresie zasad wiedzy, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, oceniając zebrany materiał dowodowy. Tymczasem Sąd Rejonowy ustalił – jak przyjmuje Skarżący w apelacji – udostępnienie przez [xAnon], córce oskarżonej [xAnon] rachunku bankowego o numerze [xAnon], założonego na prośbę oskarżonej, z którego korzystała od 2022 r. i były tam wpłacane uzyskiwane przez oskarżoną środki finansowe od jej pracodawcy. Przez jakiś czas była oskarżona z partnerem, który pracował i jego klienci też przelewali pieniądze na ten rachunek. Również Sąd ustalił, iż w dniu 2 czerwca 2023 r. [xAnon] w związku ze sprzedażą moskitiery balkonowej miała podać numer konta na dokonanie przelewu. Okazało się później, że z tego podanego przez nią kona poszły[xAnon] przelewy po [xAnon] zł – trzy na [xAnon] a jeden właśnie na rachunek [xAnon], z którego oskarżona dokonała wypłaty kwoty [xAnon] zł. Oskarżyciel w zarzucie powołując się na wyjaśnienia oskarżonej i dokumentację z historii rachunku bankowego w [xAnon] kwestionuje poczynienie ustaleń faktycznych przez Sąd, które błędnie ocenił, że nie są wystarczające do uznania za udowodniony fakt popełnienia przez oskarżoną przestępstwa z art. 284 § 2 kk w miejsce zarzucanego oskarżonej czynu, podczas gdy dowody te i okoliczności ocenione we wzajemnym ze sobą powiązaniu prowadzą – zdaniem Skarżącego - do jednoznacznego wniosku, że oskarżona dopuściła się przestępstwa z art. 284 § 2 kk. Za oczywiście niewystarczające należy uznać samo przeciwstawienie dowodom, na których oparł się sąd orzekający, występujących w sprawie dowodów przeciwnych, jeśli przy tym nie zostanie wykazane, że to właśnie te dowody przeciwne, ocenione w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego, winny uzyskać walor wiarygodności, zaś dowody stanowiące podstawę ustaleń sądu, w świetle tych samych zasad, są tego waloru pozbawione. Zasadnie o błędzie w ustaleniach faktycznych można mówić wówczas, gdy ustalenia te w ogóle podstawy tej są pozbawione lub też zostały poczynione w oparciu o wadliwie, tj. sprzecznie z zasadą wyrażoną w dyspozycji art. 7 kpk, oceniony materiał dowodowy (wyrok SA w Warszawie z dnia 1 lipca 2014 r., II AKa 10/14). Istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie może bowiem opierać się na forsowaniu własnego poglądu strony na kwestię przedmiotu procesu. Stawiając tego rodzaju zarzut należy wskazać, jakich uchybień w świetle zgodności (lub niezgodności) z treścią dowodu, zasad logiki (błędność rozumowania i wnioskowania) czy sprzeczności (bądź nie) z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy dopuścił się w dokonanej przez siebie ocenie dowodów Sąd pierwszej instancji. W realiach niniejszej sprawy podnoszone przez Skarżącego okoliczności były przedmiotem rozważań Sądu I instancji, czego wyrazem jest treść pisemnego uzasadnienia wyroku. Sąd odwoławczy podziela dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę dowodów, uprawnione jest zatem zaniechanie szczegółowego odnoszenia się do zarzutów podniesionych przez Skarżącego w tej mierze, gdyż byłoby to zbędnym powtarzaniem argumentacji tego Sądu. Skarżący opiera argumentację głównie na zakwestionowaniu dokonanej przez Sąd I instancji ocenie wyjaśnień oskarżonej, wskazuje bowiem, że uzyskane dane od operatora i informacje z Banku są wystarczającym dowodem sprawstwa oskarżonej, jeżeli nie zarzucanego jej czynu stypizowanego jako przestępstwo z art.286 § 1 kk, to stypizowanego z art. 284 § 2 kk. Jednak wyjaśnienia oskarżonej – jak zauważa Sąd Rejonowy są zmieniane. Sama oskarżona po odczytaniu wyjaśnień z postępowania przygotowawczego podaje, że tak wyjaśniała, ale to jest nieprawda. Zapis wyjaśnień oskarżonej składanych w toku rozprawy w dniu 28 maja 2025 r. również nie pozwala na przyjęcie – tak jak chciałby Skarżący - jednoznacznego potwierdzenia „dokonania przywłaszczenia”. Wprawdzie na k. 218 w odpowiedziach oskarżonej na pytania zapisano, że „przyznaję się jedynie do tego, że wybrałam te środki w kwocie [xAnon]zł i je przywłaszczyłam, ale nie mam nic wspólnego z wprowadzeniem w błąd i oszustwem pani [xAnon]”. Jednak wcześniej na k. 217 oskarżona wskazując na korzystanie z rachunku założonego przez mamę podaje: „myślałam że te pieniądze są od klientki na części samochodowe i dlatego wypłaciłam te pieniądze”. W tych okolicznościach nieuprawnionymi jednak są przedstawione w apelacji wnioskowania wywodzące „dowód” na umyślność zachowania oskarżonej z faktu, że jako użytkownik rachunku bankowego udostępnionego jej do korzystania z niego, dokonała wybrania kwoty [xAnon] zł, podczas gdy saldo rachunku wynosiło [xAnon] zł, zanim na konto zostały przelane środki pochodzące z niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez [xAnon], czym – jak wskazuje oskarżyciel publiczny w zarzucie apelacji „dopuściła się przestępstwa z art. 284 § 2 kk”. Te okoliczności nie są jednak wystarczające, by możliwe było przypisanie oskarżonej realizacji znamion tego typu czynu zabronionego. Nie zostały one wykazane. Nie obalił Skarżący prawdziwości wyjaśnień oskarżonej. Oskarżona przyznała wprawdzie, że „wybrała te środki w kwocie [xAnon] zł i je przywłaszczyła”, jednak wcześniej wskazuje” „myślałam, że te pieniądze są od klientki na części samochodowe i dlatego wypłaciłam te pieniądze”. Co nie oznacza samo przez się, że jej wolą było popełnienie zarzucanego jej czynu, czy to stypizowanego jako przestępstwo z art. 286 § 1 kk, czy jak zdaje się narzucać Skarżący z art. 284 § 2 kk. Wręcz oskarżona w swoich wyjaśnieniach wskazuje, iż poznany mężczyzna o imieniu [xAnon], z którym spotkała się 2/3 razy zabrał jej kartę bankomatową i to właśnie on dokonał wypłaty kwoty [xAnon] zł z bankomatu. Z tej wersji wyjaśnień oskarżona w toku rozprawy wycofała się wskazując, że nie była to prawda. Faktem jednak jest, iż nie wiedziała, że pieniądze wpłacone na rachunek jej mamy, z którego korzystała pochodziły z przestępstwa.

72 W procesie karnym obowiązujące domniemanie niewinności nie wymaga dowodzenia. To obalenie tego domniemania wymaga dowodów (wyrok SA w Krakowie z dnia 29 grudnia 2006 r., II AKa 234/06). To zaś sprawia, że ułomności dowodów obciążających nie można stawiać na równi z ułomnościami dowodów odciążających (postanowienie SN z dnia 1 marca 2004 r., II KK 271/03). Obowiązujące w procesie karnym domniemanie niewinności obalić winien oskarżyciel, udowadniając oskarżonej winę. Sąd nie ma żadnego obowiązku poszukiwania z urzędu dowodów wspierających oskarżenie, gdy te dostarczone przez oskarżyciela do skazania nie wystarczą, a on sam do ich uzupełnienia nie dążył (wyrok SA w Katowicach z dnia 8 marca 2007 r., II AKa 33/07). Taki jest bowiem ciężar dowodzenia w procesie karnym. Meritum domniemania niewinności, jako jednego z elementów rzetelnego procesu karnego, sprowadza się zatem do tego, że oskarżona w procesie karnym jest niewinna, a wina musi być jej udowodniona. Z domniemaniem niewinności ściśle związana pozostaje zasada in dubio pro reo nakazująca niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygać na korzyść oskarżonej. Oznacza to, ni mniej, ni więcej, że udowodnienie winy oskarżonej musi być całkowite, pewne i wolne od wątpliwości (wyrok SA w Szczecinie z dnia 20 lutego 2017 r., II AKa 209/16). Przy braku dowodu, który wykazywałby w sposób całkowicie obiektywny trafność twierdzeń oskarżyciela co do zachowań oskarżonej jako sprawcy czynu zabronionego jako przestępstwo, rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wydane musi być z uwzględnieniem zasady domniemania niewinności (art. 5 § 1 kpk). Jej sedno sprowadza się, do tego, że oskarżona w procesie karnym jest niewinna, a „przeciwne” musi być udowodnione ponad wszelką wątpliwość. Sąd Rejonowy w sposób przekonujący przedstawił powody, dla których dał wiarę oskarżonej, nieprzyznającej się do popełnienia zarzucanego jej czynu, a w złożonych wyjaśnieniach nie dopatrzył się świadomości i woli „rozporządzenia cudzym mieniem”. Istotne dla rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności za zarzucany oskarżonej czyn okoliczności ujawnione w toku postępowania przed Sądem I instancji zostały omówione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. W wyczerpującym uzasadnieniu, Sąd meriti poddał logicznej analizie zebrane dowody, w sposób w pełni przekonujący oraz zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, przedstawił, na jakich przesłankach faktycznych i prawnych oparł swoje przekonanie odnośnie wiarygodności tych dowodów, które włączył do podstawy faktycznej wyroku. Nie bez znaczenia dla takiej oceny była bezpośredniość postępowania dowodowego na rozprawie. To właśnie Sąd I instancji miał z tymi dowodami bezpośredni kontakt w toku realizacji czynności dowodowych, oceniał złożone wyjaśnienia i zeznania, kierując się zarówno ich treścią, jak też własnymi spostrzeżeniami i wrażeniami wynikającymi z zachowania się osób przesłuchiwanych, ich reakcji mentalnych na zadawane pytania, postawy w toku realizowanej czynności przesłuchania i stosunku do tej czynności. Sąd I instancji dokonał ustaleń faktycznych opierając się na całokształcie materiału dowodowego, a wyciągając trafne wnioski poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, z których wyciągnął słuszne wnioski co do braku podstaw do przypisania oskarżonej zarzucanego aktem oskarżenia czynu. Sąd Okręgowy podziela zajęte w tej mierze stanowisko. Tego też zdaje się już nie kwestionować Skarżący. Tak też stanowisko oskarżyciela publicznego odbiera obrońca oskarżonej dając temu wyraz w odpowiedzi na apelację. Kontrola instancyjna nie potwierdziła również zasadności podniesionych w środku odwoławczym uchybień. Skarżący zdaje się zapominać, że zagwarantowane konstytucyjnie (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP), przysługujące oskarżonej domniemanie niewinności, nie wymaga dowodzenia; to obalenie tego domniemania wymaga dowodów. Domniemanie niewinności oskarżonej, uwzględniając dyspozycje art. 5 kpk, znajduje przełożenie na rozdział procesowych obowiązków dowodzenia i działanie zasad rozkładu ciężaru dowodu w procesie karnym (wyrok SA w Krakowie z dnia 29 grudnia 2006 r., II AKa 234/06). To powoduje, że nie można traktować na równi niedostatków dowodu obciążającego oskarżoną z niedostatkami jej wyjaśnień, zwłaszcza gdy oskarżona nie przyznaje się do winy i jako takie przyznanie nie można traktować wyrwanej z kontekstu wypowiedzi fragmentu jej wyjaśnień, że wybrała te środki w kwocie [xAnon] zł i je przywłaszczyła. Ze względu na to, że warunkiem

73 sine qua non skazania oskarżonej jest udowodnienie popełnienia przez nią zarzucanego jej czynu ( argumentum ex art. 5 kpk), nie można jej winy (ujęcie procesowe) opierać, jak chce Skarżący, na domniemaniach faktycznych. Sprzeczności w sferze dowodów odciążających nigdy nie są też „równoważne” ze sprzecznościami w zakresie dowodów obciążających. Jeżeli te ostatnie są "wewnętrznie sprzeczne" to zasadnicze i samoistne znaczenie ma to, czy in concreto zakres i charakter tych sprzeczności nie wyłącza w ogóle możliwości uznania tych dowodów za podstawę skazania (wyrok SN z dnia 28 września 1995 r., III KRN 88/95). W tej mierze Skarżącemu nie udało się wykazać wadliwości wnioskowania Sądu Rejonowego, który wykluczył sprawstwo oskarżonej. Według zasad obowiązującej procedury karnej to nie oskarżona musi udowodnić swoją niewinność, lecz oskarżyciel winien udowodnić winę oskarżonej (winę w znaczeniu procesowym rozumianą jako wykazanie sprawstwa zarzucanego czynu, jego bezprawności, karygodności i zawinienia oskarżonej). Przy czym udowodnić, to znaczy wykazać w sposób nie budzący wątpliwości wiarygodnymi dowodami - bezpośrednimi lub pośrednimi. Te ostatnie w postaci tzw. poszlak mogą być uznane za pełnowartościowy dowód winy oskarżonej jedynie wtedy, gdy ich zespół pozwala na ustalenie jednej logicznej wersji zdarzenia, wykluczającej możliwość jakiejkolwiek innej wersji (wyrok SA w Łodzi z dnia 25 maja 1995 r., II AKr 120/95). Dlatego też, dopóki dowody obciążające nie będą pozwalały na pewne ustalenie winy oskarżonej, eliminując wszelkie wątpliwości w tym zakresie, dopóty nawet najmniej przekonujące jej wyjaśnienia muszą być uznane za wiarygodne, gdyż to obowiązkiem oskarżyciela jest dowiedzenie winy osoby, przeciwko której skierował akt oskarżenia, a oskarżona nie musi dowodzić swojej niewinności (wyrok SA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2015 r., II AKa 57/15). Dla wydania wyroku skazującego, wbrew oczekiwaniom Skarżącego, nie wystarczy „uzasadnione podejrzenie” popełnienia przestępstwa, ale całkowita pewność, przy braku jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie (wyrok SA w Katowicach z dnia 9 października 2014 r., II AKa 309/14). Warunkiem odpowiedzialności karnej jest bowiem przełamanie domniemania niewinności, a więc taki stan rzeczy, gdy z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że sprawca dopuścił się zarzucanego mu czynu, wyczerpującego znamiona konkretnego przestępstwa. W przeciwnym wypadku sądy zobowiązane są do respektowania zasady domniemania niewinności, a co więcej do rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonej (postanowienie SN z dnia 24 września 2014 r., IV KK 232/14). Oskarżona zaprzeczyła sprawstwu zarzucanego jej czynu, chociaż przyznała, że korzystała z karty bankomatowej, przy użyciu której dokonała wypłaty kwoty [xAnon] zł i korzystała z konta założonego przez jej mamę [xAnon]. Wprawdzie czyniła to by uniknąć działań egzekucyjnych prowadzonych przez komornika, to jednak zaprzeczyła by znała pokrzywdzoną [xAnon] i miała z nią jakikolwiek kontakt. Przyznała, że wybrała pieniądze w kwocie [xAnon] zł, jednocześnie jednak zaprzeczyła by miała coś wspólnego z wprowadzeniem w błąd i oszustwem pani [xAnon]. Oskarżona naprowadziła również, że na rachunek wpływała jej pensja, ale również pieniądze przelewane przez klientów jej ówczesnego partnera, który pracował. W wyjaśnieniach wskazała, że myślała, że te pieniądze są od klientki na części samochodowe i dlatego je wypłaciła. Wyjaśnienia oskarżonej są zmienne. Wyraźnie wskazuje, że pierwsze wyjaśnienia, rodzące duże wątpliwości i zawierające wiele niewiadomych, nie są prawdziwe. Kolejne wyjaśnienia zdają się być bardzie realne, chociaż dość ogólnikowe. To jednak w zestawieniu z innymi – podnoszonymi także w apelacji – okolicznościami nie dowodzą, że oskarżona współdziałała w doprowadzeniu [xAnon] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem po uprzednim wprowadzeniu jej w błąd. Poza faktem przelania na konto [xAnon], kwoty [xAnon] zł z rachunku bankowego pokrzywdzonej, z którego zostały dokonane [xAnon]przelewy kwot po [xAnon] zł (do limitu dziennych przelewów do kwoty [xAnon] zł) oraz dokonania przez oskarżoną wypłaty kwoty [xAnon] zł, innych okoliczności nie można w sposób niewątpliwy powiązać z osobą oskarżonej. Tymczasem to oskarżyciel winien wykazać okoliczności (w formie udowodnienia albo uprawdopodobnienia), których zaistnienie potwierdza tezy wniesionego i popieranego aktu oskarżenia (wyrok SA w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2015 r., II AKa 219/14). Podobnie rozłożony jest ciężar wykazania trafności zarzutów apelacji. Dla wzruszenia poprawności ocen i wniosków zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego nie jest wystarczające przedstawienie własnej oceny materiału dowodowego i wskazanie na możliwość wyciągnięcia z niej odmiennych wniosków w zakresie stanu faktycznego i jego prawnokarnej oceny, argumentowanych w apelacji. Kontrola instancyjna oceny dowodów nie obejmuje bowiem sfery przekonania sędziowskiego, jaka wiąże się z bezpośredniością przesłuchania osobowych źródeł dowodowych, sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania) albo czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy. Twierdzenia Skarżącego, kwestionującego prawidłowość dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych na podstawie poddanych ocenie dowodów, nie są wystarczająco przekonujące, by podważyć wyciągnięte przez Sąd Rejonowy wnioski. Wskazywane w apelacji fakty dowodowe nie są dostateczne dla ustalenia faktu głównego (sprawstwa zarzucanego oskarżonej czynu, ani też czynu z art. 284 § 2 kk zaproponowanego w zarzucie apelacji), nie wyłączają bowiem wszelkich rozsądnych wątpliwości, które dostrzegł Sąd I instancji uwzględniając przy ocenie całokształtu materiału dowodowego okoliczności przywoływane przez oskarżoną. Jej wyjaśnienia uprawdopodabniały bowiem możliwą, chociaż inną od zarzucanej oskarżonej, wersję wydarzeń, dającą się wyprowadzić z przeprowadzonych w postępowaniu sądowym dowodów w ich wzajemnym powiązaniu. Brak możliwości jednoznacznego ustalenia, w oparciu o dostępne i ujawnione dowody, stanu faktycznego powoduje wystąpienie stanu „niedających się usunąć wątpliwości”, do których nie tylko może, ale musi mieć zastosowanie reguła określona w art. 5 § 2 kpk. Skarżący zdaje się akceptować stanowisko Sądu Rejonowego, co do braku podstaw do przypisania oskarżonej popełnienia typu czynu zabronionego z art.. 286 § 1 kk, jednak nie zgadza się z wydanym wyrokiem uniewinniającym. Z podniesionej w uzasadnieniu apelacji motywacji stara się przekonać, że wprawdzie wykazano niewinność oskarżonej co do popełnienia zarzuconego jej czynu z art. 286 § 1 kk, jednak w ocenie oskarżyciela zachowanie oskarżonej wyczerpuje znamiona typu czynu zabronionego z art. 284 § 2 kk, a Sąd Rejonowy nie biorąc pod uwagę, że dowody ujawnione na rozprawie, a w szczególności wyjaśnienia oskarżonej i historia rachunku bankowego w [xAnon], z którego korzystała oskarżona, błędnie ustalił, iż wypłacenie przez oskarżoną kwoty [xAnon] zł, pomimo wcześniejszego salda w kwocie [xAnon] zł, „nie są wystarczające do uznania za udowodniony faktu popełnienia przez oskarżoną przestępstwa z art. 284 § 2 kk w miejsce zarzucanego oskarżonej czynu”. Zdaniem Skarżącego dowody te i okoliczności ocenione we wzajemnym ze sobą powiązaniu „prowadzą do jednoznacznego wniosku, że oskarżona dopuściła się przestępstwa z art. 284 § 2 kk”. Sąd Rejonowy wydał wyrok uniewinniający, gdyż nie zdołano udowodnić oskarżonej sprawstwa zarzucanego jej czynu. Wniesiona zaś apelacja nie podważyła trafności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego. Obowiązujące w procesie karnym domniemanie niewinności winien obalić oskarżyciel udowadniając winę oskarżonej (wyrok SA w Katowicach z dnia 8 marca 2007 r., II AKa 33/07), nie uczynił tego, co zdaje się dostrzegać, bo nie kwestionuje błędności stanowiska Sądu I instancji w tej mierze, a jedynie, że dowody ujawnione na rozprawie, w tym wyjaśnienia oskarżonej i okoliczność wypłacenia kwoty [xAnon] zł ustalone na podstawie historii operacji na rachunku [xAnon] jego zdaniem były wystarczające do uznania za udowodniony fakt popełnienia przez oskarżoną przestępstwa z art. 284 § 2 kk. W tym miejscu należy zestawić najistotniejsze cechy czynu zarzucanego oskarżonej z art. 286 § 1 kk i czynu, którego popełnienie przez oskarżoną lansuje oskarżyciel publiczny w apelacji. Z punktu widzenia kryteriów tożsamości „czynu z art. 286 § 1 kk - zarzucanego aktem oskarżenia” oraz „czynu z art. 284 § 2 kk – zarzuconego w apelacji”. Sprawca czynu stypizowanego jako przestępstwo z art. 286 § 1 kk musi obejmować swoją świadomością tzw. środek intelektualny wiodący do celu, czyli sposób zachowania, jakim jest wprowadzanie w błąd, wyzyskanie błędu lub wyzyskanie czyjejś niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, jak również musi mieć świadomość, że co najmniej musi uzyskać z tego zachowania korzyść majątkową oraz świadomość więzi przyczynowej pomiędzy zachowaniem a niekorzystnym rozporządzeniem mieniem (wyrok SA w Gdańsku z dnia 27 maja 2021 r., II AKa 433/19). Aby przypisać odpowiedzialność za przestępstwo określone w art. 286 § 1 kk należy bowiem wykazać, że sprawca działał z zamiarem bezpośrednim kierunkowym, a zatem obejmował swoją świadomością i wolą, tak wprowadzenie w błąd innej osoby, jak i to, że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Równocześnie oba te znamiona muszą występować w czasie podejmowania przez sprawcę działań wobec pokrzywdzonego (wyrok SA w Katowicach z dnia 28 marca 2019 r., II AKa 61/19). Chronologia zdarzeń w zestawieniu z przyznawanymi przez oskarżoną okolicznościami związanymi z wypłaceniem kwoty [xAnon] zł, pozwalają zasadnie przyjąć, że w zakresie czynionych ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy nie popełnił zarzucanego mu przez skarżącego błędu w ustaleniach faktycznych. W pierwszym rzędzie podkreślić należy brak po stronie oskarżonej wprowadzenia w błąd pokrzywdzonej, czy wyzyskania błędu. Oskarżona nie miała kontaktu z pokrzywdzoną (przede wszystkim wpłata – dokonanego przez pokrzywdzoną rozporządzenia mieniem – na rachunek [xAnon] zdaje się być przypadkowa) a zatem brak dowodów na przypisanie jej popełnienia czynu z art. 286 § 1 kk, gdyż nie wykazano by swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim (kierunkowym) nie tylko wprowadziła pokrzywdzoną w błąd (wyzyskała błąd), ale także i to, że doprowadziła [xAnon] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem – i jednocześnie chciała wypełnienia tych znamion. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje wprawdzie na wypłatę kwoty [xAnon] zł, jednak nie wykazano, by oskarżona miała świadomość, że środki na rachunku z którego korzystała pochodziły z przestępstwa i stanowiły własność innej osoby („myślałam, że te pieniądze są od klientki na części samochodowe i dlatego wypłaciłam te pieniądze” – k. 217). Nie można w sposób pewny przyjąć, że oskarżona bezprawnie zatrzymała środki pieniężne przelane omyłkowo i zaniechała ich zwrotu prowadząc [xAnon] do pozbawienia jej możliwości realizowania przysługujących jej praw. Przywłaszczeniem jest jakikolwiek przejaw traktowania rzeczy jako swojej. Jednak zamiar przywłaszczenia (

74 animus rem sibi habendi) musi być powiązany ze świadomością sprawcy o braku tytułu prawnego ku temu. Zamanifestowanie przywłaszczenia na zewnątrz musi przyjmować postać zachowania uniemożliwiającego osobie której przysługuje odpowiednie prawo do rzeczy, swobodne nią rozporządzenie. Przywłaszczenie zostaje zatem dokonane w momencie uzewnętrznienia przez sprawcę woli rozporządzenia cudzą rzeczą (cudzym prawem majątkowym) jak własnym z wyłączeniem osoby uprawnionej (wyrok SA w Gdańsku z dnia 14 marca 2024 r., II AKa 305/23). Dla przywłaszczenia w rozumieniu art. 284 § 2 kk nie wystarcza samo rozporządzenie cudzym mieniem jak własnym, lecz musi temu towarzyszyć tzw. animus rem sibi habendi tj. zamiar zatrzymania rzeczy dla siebie bez żadnego ku temu tytułu prawnego i ekwiwalentu (wyrok SA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2022 r., II AKa 276/21). Przestępstwo określone w art. 284 § 2 kk należy do kategorii tzw. przestępstw kierunkowych. Zachowanie sprawcy musi być bowiem ukierunkowane na określony cel, którym w tym wypadku jest włączenie powierzonej rzeczy do majątku sprawcy lub postępowanie z nią jak z własną w inny sposób, co oczywiście wyklucza możliwość popełnienia tego występku z zamiarem wynikowym. Istotnym elementem strony podmiotowej sprzeniewierzenia nie jest również sam fakt odmowy wydania rzeczy powierzonej, lecz powody niezwrócenia tej rzeczy. Powodem tym może być jednak nie tylko wola włączenia rzeczy do swojego majątku, lecz także wola postępowania z nią jak z własną. Innymi słowy, przestępstwo sprzeniewierzenia, stypizowane w art. 284 § 2 kk, polega na przywłaszczeniu przez sprawcę powierzonej mu rzeczy ruchomej. Zważywszy, że sprawcy musi towarzyszyć związany z zamiarem res sibi habendi cel definitywnego pozbawienia osoby powierzającej jej własności jest oczywiste, iż rzecz powierzana musi być dla sprawcy „cudza” (postanowienie SN z dnia 26 października 2023 r., I KK 89/23). Przywłaszczenie, niezależnie od tego, czy popełnione w typie podstawowym, czy kwalifikowanym, polega zasadniczo na włączeniu do majątku sprawcy m.in. rzeczy znajdującej się w jego niebezprawnym posiadaniu. Zamiar włączenia rzeczy do majątku sprawcy może wyrażać się w jakimkolwiek jego zachowaniu, które polega na realizacji uprawnień właścicielskich, a więc np. na posiadaniu rzeczy, dysponowaniu nią, czy też czerpaniu z niej korzyści, przy jednoczesnej świadomości o braku po stronie sprawcy tytułu do władania rzeczą, względnie utraty tytułu do takiego władania. W realiach sprawy brak wykluczenia by oskarżona miała świadomość pochodzenia środków na jej rachunku z przestępstwa (mienie było cudze), wręcz przeciwnie była przekonana, że przelane zostały na rachunek pieniądze od klientki jej partnera na części samochodowe. Przestępstwo przywłaszczenia, we wszystkich postaciach, jest przestępstwem kierunkowym. Oznacza to, że zamiarem sprawcy jest włączenie cudzej rzeczy ruchomej tudzież prawa majątkowego z towarzyszącym mu elementem chęci zatrzymania przedmiotu przestępstwa i traktowania go jak własnego ( animus rem sibi habendi). Tych okoliczności nie wykazano w apelacji, by występowały w sprawie i w sposób niewątpliwy pozwalały na przypisanie oskarżonej [xAnon] sprawstwa typu czynu zabronionego wskazanego w zarzucie apelacji z art. 284 § 2 kk. Przestępstwo sprzeniewierzenia obejmuje rzecz ruchomą powierzoną sprawcy. Wynika z tego, że przywłaszczenie powierzonego prawa majątkowego nie wpływa na surowszą karalność. Przez powierzenie rozumie się przekazanie sprawcy władztwa nad rzeczą z jednoczesnym zastrzeżeniem jej zwrotu osobie uprawnionej. Sprawca nie ma w tym wypadku prawa do rozporządzania rzeczą jak swoją własnością (W. Świda [w:] I. Andrejew, W. Świda, W. Wolter, Kodeks karny..., s. 617; M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas [w:] Kodeks karny..., t. 3, red. A. Zoll, 2017, s. 242). Tych wszystkich elementów nie sposób odnaleźć w zgromadzonym materiale dowodowym poddanym prawnokarnej ocenie najpierw z punktu widzenia realizacji znamion czynu zabronionego z art. 286 § 1 kk (akt oskarżenia) a następnie z art. 284 § 2 kk (zarzut apelacji). W tym zakresie Sąd Odwoławczy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, a tezy stawiane przez oskarżyciela publicznego w uzasadnieniu apelacji uznaje za nieuprawnione ze względu na obowiązywanie ogólnych reguł dowodzenia w procesie karnym i zakazie prowadzenia dowodzenia w oparciu o domniemania faktyczne oraz rozszerzające – niekorzystne dla oskarżonej – wnioskowanie z istniejących odrębnych poszlak, których łańcucha powiązać w sposób niewątpliwy nie wykazano. Prawdziwości okoliczności wskazywanych w wyjaśnieniach oskarżonej w toku przeprowadzonego postępowania nie wykluczono, a tylko to uprawniałoby do uwzględnienia zarzutu skarżącego i jego postulatów wskazanych w apelacji. Nie są bowiem uprawnione, opierające się na wyprowadzaniu wniosków z niedopuszczalnych w procesie karnym domniemań, twierdzenia Skarżącego, że samo już podjęcie z użyciem karty bankomatowej z rachunku bankowego nawet przez inną osobę, motywowane potrzebami finansowymi, pozwala na przyjęcie, iż wpływ środków na udostępniony jej rachunek bankowy – a następnie ich wypłata, stanowi wystarczającą podstawę do przyjęcia, że oskarżona może odpowiadać za popełnienie czynu zabronionego z art. 284 § 2 kk. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że warunkiem odpowiedzialności za przywłaszczenie mienia, o jakim mowa w art. 284 § 2 kk, jest uprzednie powierzenie mienia sprawcy przez pokrzywdzonego. Tymczasem ani pokrzywdzona, ani też oskarżona nie miały takiej świadomości. Jedna w realizacji przelewu środków na rachunek [xAnon], więc jeżeli nie dokonywała niekorzystnego rozporządzenia mieniem (wymóg dla realizacji znamion z art. 286 § 1 kk), a powierzała mienie (wymóg dla realizacji znamion z art. 284 § 2 kk), to nie w kwocie [xAnon] zł, a w tej pobranej z rachunku [xAnon] w granicach limitu do kwoty 4.000 zł. Z drugiej strony oskarżona nie miała świadomości „powierzenia” jej kwoty [xAnon] zł, by właśnie poprzez wypłacenie jej kartą bankomatową ją przywłaszczyć. Jednak chronologia czynności na rachunku w powiązaniu z reakcją [xAnon], która także doprowadziła do zablokowania dalszych operacji na swoim koncie. Tymczasem elementy przedmiotowe oszustwa (także przywłaszczenia) muszą mieścić się w świadomości sprawcy i muszą być objęte jego wolą. Elementy strony podmiotowej podlegają udowodnieniu jak elementy strony przedmiotowej typu czynu zabronionego jako przestępstwo umyślne popełnione z zamiarem bezpośrednim kierunkowym. Nie można zatem uznać za wypełnienie znamion strony podmiotowej oszustwa (także przywłaszczenia) sytuacji, w której chociażby jeden z jej elementów nie był objęty świadomością oskarżonej. Brak jest również realizacji znamion strony podmiotowej w przypadku, gdy oskarżona chociażby jednego z tych elementów nie obejmuje wolą w postaci chęci. Taką zaś sytuację zdaje się dopuszczać Skarżący, zważywszy twierdzenia z uzasadnienia apelacji. Również dla prawidłowego przypisania odpowiedzialności za przywłaszczenie mienia powierzonego konieczne jest wykazanie dozwolonego (prawnie dopuszczalnego) wejścia w posiadanie mienia (uprzednie powierzenie mienia przez pokrzywdzonego) a następnie postąpienia z nim jakby stanowiło własność sprawcy. Zatem przywłaszczeniu mienia musi towarzyszyć zamiar ujmowany jako

75 animus rem sibi habendi. Te elementy strony podmiotowej wymagają udowodnienia. Zamiar taki nie może być dorozumiany, musi być pewny, a nadto udowodniony. Stąd wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wystarczy udowodnić, że od strony przedmiotowej działanie oskarżonej obiektywnie polegało na przywłaszczeniu mienia pokrzywdzonej. Z uwagi na podniesiony zarzut i właściwie dopiero w zarzucie apelacji zarzucenie popełnienia czynu z art. 284 § 2 kk koniecznym staje się zwrócenie uwagi na najbardziej charakterystyczne cechy tego typu czynu zabronionego, decydujące o jego istocie. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że pojęcie powierzenia w Kodeksie karnym jest rozumiane szeroko, m.in. jako przeniesienie władztwa nad rzeczą z uprawnionego na inną osobę, bez prawa rozporządzania nią jak swoją własnością, z jednoczesnym oznaczeniem sposobu jego wykonywania przez tego komu została powierzona. Wystarczy zatem, gdy rzecz zostanie przekazana z konkretnym, wyrażonym chociażby jedynie w sposób dorozumiany poleceniem dotyczącym sposobu wykonywania władztwa nad rzeczą. Okolicznością tworzącą typ kwalifikowany przywłaszczenia w postaci sprzeniewierzenia jest powierzenie sprawcy rzeczy przez jej właściciela. Artykuł 284 § 2 kk reguluje sytuację, w której dochodzi do nadużycia zaufania, jakim obdarzył sprawcę właściciel rzeczy. Musi nastąpić wola obu stron co do uprzedniego przekazania mienia. Rzeczą powierzoną jest przy tym rzecz wydana sprawcy w określonym celu, za dobrowolną zgodą jej właściciela. Powierzenie to przeniesienie władztwa nad rzeczą na inną niż właściciel osobę, powiązane z ustaleniem określonego postępowania z rzeczą przez osobę ją uzyskującą i połączone z zastrzeżeniem konieczności jej zwrotu w przyszłości. Nie jest wykluczona możliwość uzyskania własności przez osobę uzyskującą cudzą rzecz, co może nastąpić w przyszłości, po spełnieniu określonych warunków przez dysponenta cudzej rzeczy (wyrok SA w Szczecinie z dnia 27 lutego 2014 r., II AKa 15/14). Mając na względzie powyżej wskazane względy podniesiony w apelacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie zasługiwał na uwzględnienie.

76 Wniosek

77 o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie ☐ zasadny

78 ☐ częściowo zasadny

79 ☒ niezasadny

80 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec niezasadności podniesionego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Ponieważ zaskarżony wyrok opierał się na całokształcie prawidłowo przeprowadzonych dowodów, poddanych właściwej i mieszczącej się w granicach swobodnej oceny dowodów analizie i wartościowaniu oraz na podstawie tych kompletnych dowodów Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, brak jest jakichkolwiek względów, które miałyby przemawiać za wnioskiem o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania, o co, w tych okolicznościach niezasadnie postulował Skarżący, nie wskazując na luki i potrzebę uzupełnienie postępowania dowodowego. Przekonanie sądu o winie oskarżonej winno zostać ukształtowane w oparciu o wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że przy wyrokowaniu Sąd nie powinien tracić z pola widzenia żadnego dowodu, który dotyczy istotnych w sprawie okoliczności. Zasada ta ma jednak podwójne działanie i winna być także uwzględniana w przypadku wnoszącego środek odwoławczy oskarżyciela publicznego. Poza okolicznościami wskazanymi powyżej w uzasadnieniu w odniesieniu do zarzutu apelacji, zauważyć należy, że nie można „winy oskarżonej” domniemywać jedynie z faktu wypłacenia kwoty [xAnon]zł, wyprowadzonego wyłącznie z historii rachunku bankowego prowadzonego w [xAnon] dla konta [xAnon], z którego korzystała jej córka oskarżona [xAnon], bez obalenia prawdziwości wyjaśnień oskarżonej. Takich wnioskowań i dowodów w tym kierunku w toku postępowania przygotowawczego nie przeprowadzono. O przeprowadzenie dowodów w tym kierunku nie wnioskował oskarżyciel publiczny w toku postępowania sądowego, ani też na możliwe wnioskowanie nie wskazywał Skarżący w apelacji. Sąd Rejonowy w toku postępowania uwzględnił wnioski dowodowe stron. Zwrócić także należy uwagę na stanowisko obrońcy oskarżonej – przekonujące i umotywowane obalające zasadność zarzutu apelacji prokuratora. W procesie karnym, w którym obowiązuje domniemanie niewinności oskarżonej, to na oskarżycielu spoczywa formalny ciężar dowodu (obowiązek dowodzenia podnoszonych twierdzeń dowodowych). Ponosi on także konsekwencje niewykazania trafności tez oskarżenia (ciężar dowodu w znaczeniu materialnym). Nie może bowiem być skuteczną apelacja, która usiłuje obalić zaskarżone orzeczenie opierając się na fragmentarycznie i wybiórczo dokonanej analizie dowodów, wnioskowaniu opierającym się na niedopuszczalnych w procesie karnym domniemaniach faktycznych i prowadzących do rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść oskarżonej, wbrew dyspozycji art. 5 kpk, jak również nie tylko przy braku wykluczenia prawdziwości, ale i w ogóle z pominięciem, okoliczności wskazywanych w wyjaśnieniach oskarżonej. Sąd Rejonowy nie naruszył zakazu rozstrzygania nieusuniętych wątpliwości na niekorzyść oskarżonej, a w tym kierunku zmierza Skarżący w argumentacji wniesionej apelacji. Z tych też względów, wobec braku wskazania uzupełnienia postępowania w kierunku pożądanym przez Skarżącego, nie widząc podstaw faktycznych i prawnych na bazie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i ocenionego w zgodzie z dyspozycją art. 7 kpk, do wydania innego rozstrzygnięcia niż zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku apelacji.

81 4.

82 OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1.

83 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

84 5.

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

85 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.

86 Przedmiot utrzymania w mocy

87 Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 marca 2026 r. (sygn. akt X K 586/24), którym Sąd ten, na podstawie art. 414 § 1 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 kpk, uniewinnił oskarżoną [xAnon] od zarzutu popełnienia czynu z art. 286 § 1 kk, który według zarzutu aktu oskarżenia miał polegać na tym, że oskarżona w dniu 2 czerwca 2023 r. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła [xAnon] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, celem osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim wykorzystaniu rachunku bankowego [xAnon] o numerze [xAnon], kolejno dokonała wypłaty środków z konta przy użyciu karty bankomatowej przypisanej do w/w rachunku bankowego o numerze [xAnon] w kwocie [xAnon] zł, czynem tym działając na szkodę [xAnon] Sąd Okręgowy zaaprobował rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w przedmiocie kosztów procesu w tym: 

88 zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adw. Przemysława Nawojskiego kwotę 1.859,76 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonej z urzędu, obciążenie kosztami procesu, na podstawie art. 632 pkt 2 kpk, Skarbu Państwa. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

89 Nie było żadnych merytorycznych czy formalnych racji, które przemawiałyby za koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i postąpienia w kierunku postulowanym przez Skarżącego, tj. przekazaniu sprawy Sądowi I instancji do ponownego jej rozpoznania. Sąd Rejonowy wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktu oskarżenia i twierdzeń oskarżonej [xAnon], w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na całokształcie materiału dowodowego prawidłowo zgromadzonego w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. W tym zakresie podniesiony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie był zasadny. Dokonana zaś ocena dowodów mieści się w granicach zakreślonych dyspozycją art. 7 kpk i tym samym pozostaje pod ochroną tego przepisu. W procesie karnym udowodnienie winy powinno być pewne, wolne od jakichkolwiek nie usuniętych wątpliwości, o czym zapomina Skarżący. Z tych względów wydanie wyroku uniewinniającego jest konieczne nie tylko wówczas, gdy wykazano niewinność oskarżonej, lecz również wtedy, gdy nie udowodniono, że jest winna popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 286 § 1 kk, czy też z art. 284 § 2 kk (wskazywanego w zarzucie apelacji). W wypadku, gdy nie udowodniono, że oskarżona jest winna popełnienia zarzucanego jej czynu wystarczy, że jej twierdzenia negujące tezy aktu oskarżenia, zostaną uprawdopodobnione. Orzeczenie inne niż uniewinniające, mogło zapaść w niniejszej sprawie tylko po wykluczeniu wiarygodności wyjaśnień oskarżonej (postanowienie SN z dnia 2 grudnia 2002 r., V KK 2/02). Wyrok uniewinniający musi zapaść bowiem w sytuacji, gdy wykazywana przez oskarżoną teza jest wprawdzie nieuprawdopodobniona, ale też nie zdołano udowodnić jej sprawstwa i winy (postanowienie SN z dnia 18 grudnia 2008 r., V KK 267/08). Na organie procesowym ciąży obowiązek udowodnienia winy oskarżonej, w tym także wykazania, iż jej linia obrony jest niemożliwa do zaakceptowania w świetle zebranego materiału dowodowego (wyrok SN z dnia 7 stycznia 2010 r., IV KK 199/09). Sąd bowiem przystępując do rozpoznania każdej sprawy winien zakładać, że osoba przeciwko której skierowano akt oskarżenia musi zostać uniewinniona, jeżeli przedstawione w przewodzie sądowym dowody nie pozwolą sądowi powziąć przekonania, iż jej wina została udowodniona w sposób wyłączający wszelkie wątpliwości (wyrok SA w Katowicach z dnia 28 grudnia 2011 r., II AKa 382/11). Sformułowana w art. 2 § 2 kpk zasada prawdy materialnej wprowadza w procesie karnym wymóg opierania wszelkich rozstrzygnięć na zgodnych z prawdą ustaleniach faktycznych, przez które rozumie się ustalenia udowodnione, czyli takie, gdy w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzonemu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny (wyrok SN z dnia 28 marca 2008 r., III KK 484/07). Obowiązek udowodnienia jednak odnosić należy tylko do ustaleń niekorzystnych dla oskarżonej, jako że ona sama korzysta z domniemania niewinności (art. 5 § 1 kpk), a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na jej korzyść (art. 5 § 2 kpk). Ze względu na te zasady wydanie wyroku uniewinniającego jest konieczne zarówno wówczas, gdy wykazano niewinność oskarżonej, jak i wtedy - co chyba częściej ma miejsce - gdy nie udowodniono, że jest ona winna popełnienia zarzucanego jej czynu. W tym ostatnim wypadku wystarczy zatem, że twierdzenia oskarżonej, negujące tezy aktu oskarżenia, zostaną uprawdopodobnione. Udowodnienie winy oskarżonej musi być całkowite, pewne, wolne od wątpliwości (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2011 r., WA 30/10), zaś wątpliwości płynące ze stanu dowodowego, wbrew oczekiwaniom Skarżącego, nie mogą prowadzić do wnioskowania niekorzystnego dla oskarżonej (wyrok SA z Łodzi z dnia 15 maja 2014 r., II AKa 78/14). Warunkiem odpowiedzialności karnej jest przełamanie domniemania niewinności, a więc taki stan rzeczy, gdy z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że osoba przeciwko której wniesiono akt oskarżenia dopuściła się zarzucanego jej czynu, wyczerpującego znamiona konkretnego zarzucanego jej przestępstwa. Dlatego też, dopóki dowody obciążające nie będą pozwalały na pewne ustalenie winy oskarżonej, eliminując wszelkie wątpliwości w tym zakresie, dopóty nawet najmniej przekonujące wyjaśnienia oskarżonej muszą być uznane za wiarygodne, gdyż to obowiązkiem oskarżyciela jest dowiedzenie winy, a oskarżona nie musi dowodzić swojej niewinności (wyrok SA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2015 r., II AKa 57/15). W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. Wobec pełności i kompletności przeprowadzonych w sposób poprawny dowodów, niezasadności zarzutu błędnych ustaleń faktycznych, którego skuteczność mogła wystąpić tylko wtedy, gdyby Skarżący wykazałby, że Sąd orzekający – oceniając dowody – naruszył zasady logicznego rozumowania, przy ich ocenie nie uwzględnił wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Ocena dowodów dokonana z zachowaniem wymienionych kryteriów pozostaje pod ochroną art. 7 kpk, gdy nadto Sąd nie orzeknie z obrazą art. 410 kpk i art. 424 kpk oraz nie uchybi dyrektywnie art. 5 § 2 kpk. Tego rodzaju uchybień tak w procesie dokonywania ustaleń faktycznych, jak też w odniesieniu do uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, Sąd odwoławczy nie stwierdził i ich istnienia w żadnym stopniu nie uwiarygodnił Skarżący. Przy braku podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji brak jest merytorycznych podstaw do uwzględnienia wniosków oskarżyciela publicznego. Oparcie zaś orzeczenia na kompletnym materiale dowodowym, uwzględniając całokształt omówionych powyżej okoliczności oraz podzielając stanowisko Sądu I instancji, jak również wobec niestwierdzenia uchybień z art. 439 kpk i art. 440 kpk, Sąd Okręgowy uznał, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości. Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 437 kpk, art. 449 kpk i art. 456 kpk, Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego.

90 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

91 1.

92 Przedmiot i zakres zmiany

93 Zwięźle o powodach zmiany

94 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

95 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1.

96 ☐ art. 439 k.p.k.

97 Zwięźle o powodach uchylenia

98 2.1.

99 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

100 Zwięźle o powodach uchylenia

101 3.1.

102 Konieczność umorzenia postępowania

103 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

104 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1.

105 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

106 Zwięźle o powodach uchylenia

107 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

108 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

109 Przytoczyć okoliczności

110 6.

111 Koszty Procesu

112 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

113 Przytoczyć okoliczności

114 II

III

115 W postępowaniu odwoławczym oskarżona [xAnon] korzystała z pomocy prawnej udzielanej jej przez ustanowionego z urzędu obrońcy w osobie adw. Przemysława Nawojskiego. W myśl art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Stąd też Sąd Odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. Przemysława Nawojskiego kwotę 1.033,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonej [xAnon] w postępowaniu odwoławczym. Wysokość zasądzonej kwoty wynika z dyspozycji § 17 ust. 2 pkt 4 oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2026, poz. 87) i obejmuje opłatę minimalną za obronę przed sądem okręgowym jako sądem II instancji w wysokości 840 zł powiększoną o należny podatek VAT w wysokości 193,20 zł Wobec nieuwzględnienia apelacji oskarżyciela publicznego od wyroku uniewinniającego oskarżoną [xAnon] od popełnienia zarzucanego jej czynu, stosownie do dyspozycji art. 636 § 1 kpk, Sąd Okręgowy kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążył Skarb Państwa. 7.

PODPIS

116 SSO Grażyna Artymiak

117 1.3. Granice zaskarżenia

118 Kolejny numer załącznika

119 1

120 Podmiot wnoszący apelację

121 Oskarżyciel publiczny

122 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 12 marca 2026 r. (sygn. akt X K 586/24) przeciwko [xAnon] 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

123 ☐ na korzyść

124 ☒ na niekorzyść

125 ☒ w całości

126 ☐ w części

127 ☐co do winy

128 ☐co do kary

129 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty

130 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k.

131 ☐brak zarzutów

132 1.4. Wnioski

133 ☒uchylenie

134 ☐zmiana