Art. 101

Pokaż w całym akcie

Art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Art. 101.
1. Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
2. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
2a. W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.
3. W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 106 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przepisów wydanych na podstawie art. 107 ust. 1 tej ustawy oraz cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, można przyznać świadczenia wymienione w art. 37–42 i 47–50.
5. Do przyznawania świadczeń w miejscu pobytu nie stosuje się kwot kryteriów dochodowych podwyższonych zgodnie z art. 8 ust. 2.
6. Dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki.
7. Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu.

art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 7 września 2005 r., I OW 163/05

   …miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64 poz. 593 ze zm./ ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa w…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 2 sierpnia 2005 r., I OW 34/05

   …zważył, co następuje: Przepisem określającym właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ust. 1 przywołanego przepisu ustanowiono podstawową regułę w tym względzie, zgodnie z którą właściwość miejscową…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 15 listopada 2012 r., I OW 144/12

   …miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 22 czerwca 2005 r., I OW 43/05

   …dla ustalenia właściwości miejscowej w przypadku spraw z zakresu pomocy społecznej dla osób bezdomnych jest przepis art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64 poz. 593 ze zm./. Stanowi on, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 2 września 2009 r., I OW 85/09

   …2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 10 lutego 2009 r., I OW 164/08

   …załatwienia sprawy administracyjnej zgodnie z właściwością miejscową. Postanowienie to zostało wydane w oparciu o art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2008 Nr 115, poz. 728). Z przesłanych akt jak wyjaśniono wynika, że B. C. ma lat [...] , jest osobą…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 13 kwietnia 2022 r., I OW 212/21

   …K. D. w domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży. Wójt Gminy Gostynin przekazując wniosek powołał się na art. 101 ust.2a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 25 czerwca 2021 r., I OW 310/20

   …z wyżywieniem. Dla rozpoznania zaistniałego w niniejszej sprawie sporu o właściwość istotne znaczenie ma treść art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., dalej jako "u.p.s."). Zgodnie z tym przepisem właściwość miejscową gminy…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 20 listopada 2019 r., I OW 87/19

   …o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.). Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm., dalej u.p.s.) o właściwości miejscowej organów gminy w sprawach pomocy…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 13 grudnia 2012 r., I OW 158/12

    …wniosku K.K. o przyznanie pomocy finansowej. Przepisem określającym właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest art. 101 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z jego treścią,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 101 (1374)

Historia zmian

Bez zmian od 28 kwietnia 2026 r.