Art. 108

Pokaż w całym akcie

Art. 108 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Art. 108.
1. W celu określenia sposobu współdziałania w rozwiązywaniu problemów osoby lub rodziny znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej pracownik socjalny zatrudniony w ośrodku pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – w centrum usług społecznych, lub w powiatowym centrum pomocy rodzinie może zawrzeć kontrakt socjalny z tą osobą lub rodziną, w celu wzmocnienia aktywności i samodzielności życiowej, zawodowej lub przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu.
1a. Kontrakt socjalny z osobą bezdomną zawiera pracownik socjalny ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie, który odpowiada za realizację oraz ocenę realizacji działań zawartych w kontrakcie. W takim przypadku treść kontraktu socjalnego przed jego zawarciem uzgadnia się z pracownikiem socjalnym ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.
2. W przypadku bezrobotnych podpisanie kontraktu socjalnego, w ramach którego są realizowane działania na rzecz wzmocnienia aktywności bezrobotnego, może być dokonywane na podstawie skierowania powiatowego urzędu pracy na zasadach określonych w art. 198 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
3. Za osobę, z którą zawarto kontrakt socjalny, o której mowa w ust. 2, ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – centrum usług społecznych, opłaca składkę na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, wzór kontraktu socjalnego, uwzględniając indywidualne cechy osoby podpisującej kontrakt socjalny.

art. 108 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 marca 2015 r., I OSK 2259/13

   …odmową dostarczenia żądanego dokumentu. Faktów tych w żaden inny sposób nie udowodnił, choć miał taki prawny obowiązek (art. 6 pkt 6 i art. 108 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 ups). Utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych jest pogląd, że niewykonanie postanowień kontraktu…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 grudnia 2015 r., I OSK 1235/14

   …ust.2 ustawy o pomocy społecznej). Szczególnym przypadkiem braku współdziałania jest odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, o którym mowa w art.108 ust.1 wskazanej ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.3 ust.7 pkt 1,2,3,5,6 ustawy o pomocy społecznej stwierdzić należy, że dokonanie…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 grudnia 2015 r., I OSK 1685/15

   …ust.2 ustawy o pomocy społecznej). Szczególnym przypadkiem braku współdziałania jest odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, o którym mowa w art.108 ust.1 wskazanej ustawy. Wbrew argumentom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie można uznać, że skarżący podejmował szereg działań…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 maja 2017 r., I OSK 489/17

   …w formie zasiłków celowych, pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek warunkujących ich przyznanie; 2) art. 108 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ pomocy społecznej może samodzielnie bez uzyskania akceptacji…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 kwietnia 2017 r., I OSK 3304/15

   …Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 4, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 11 ust. 2, art. 38, art. 39 oraz art. 108 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.), a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 kwietnia 2017 r., I OSK 44/16

   …Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie: art. 4, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 11 ust. 2, art. 39, art. 108 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2013.182.); art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc w…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 kwietnia 2017 r., I OSK 43/16
8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 grudnia 2015 r., I OSK 2034/15
9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 grudnia 2015 r., I OSK 2070/14

   …podstawy prawne decyzji określonych w pkt 1, 3, 4 i 5 podało art. 4, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 11 ust. 2, art. 39 i art. 108 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm., dalej w skrócie u.p.s.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 grudnia 2015 r., I OSK 1236/14

    …ze zm. zwany dalej K.p.a.) oraz art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 4, art. 8, art. 11, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39, art. 102, art. 104, art. 106, art. 108, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm. zwanej dalej u.p.s.) oraz § 1…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 108 (64)

Historia zmian

Bez zmian od 28 kwietnia 2026 r.