Art. 50

Pokaż w całym akcie

Art. 50 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Art. 50.
1. W przypadku wystąpienia zagrożenia polegającego na możliwości zniszczenia, uszkodzenia, kradzieży, zaginięcia lub nielegalnego wywiezienia za granicę zabytku ruchomego wpisanego do rejestru albo na Listę Skarbów Dziedzictwa, odpowiednio wojewódzki konserwator zabytków może wydać, a minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego wydaje, decyzję o zabezpieczeniu tego zabytku w formie ustanowienia czasowego zajęcia do czasu usunięcia zagrożenia.
2. Czasowe zajęcie zabytku ruchomego polega na przekazaniu go, w zależności od rodzaju zabytku, do muzeum, archiwum lub biblioteki.
3. W przypadku wystąpienia zagrożenia dla zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru, polegającego na możliwości jego zniszczenia lub uszkodzenia, starosta, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, może wydać decyzję o zabezpieczeniu tego zabytku w formie ustanowienia czasowego zajęcia do czasu usunięcia zagrożenia. Przepisy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.
4. Jeżeli nie jest możliwe usunięcie zagrożenia, o którym mowa w ust. 1 lub 3:
1) zabytek ruchomy może być przejęty przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, w drodze decyzji, na własność Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na cele kultury, oświaty lub turystyki, za odszkodowaniem odpowiadającym wartości rynkowej tego zabytku;
1a) zabytek ruchomy wpisany na Listę Skarbów Dziedzictwa zostaje przejęty przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w drodze decyzji, na własność Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na cele kultury, za odszkodowaniem odpowiadającym wartości rynkowej tego zabytku;
2) zabytek nieruchomy może być na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków wywłaszczony przez starostę na rzecz Skarbu Państwa lub gminy właściwej ze względu na miejsce położenia tego zabytku, w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami.

art. 50 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 maja 2023 r., I OSK 532/22

   …przedmiotowej nieruchomości wystąpili do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o podjęcie, na podstawie art. 50 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm.) dalej: "ustawa o ochronie zabytków", działań mających na celu…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 8 stycznia 2016 r., I OSK 580/14

   …wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie czasowego pozbawienia posiadania nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Odesłanie zawarte w art. 50 ust. 3 zd. 2 ww. ustawy oznacza, że podstawą wydania decyzji w sprawie zabezpieczenia zabytku muszą być odpowiednie przepisy ustawy o gospodarce…

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrok z 15 czerwca 2011 r., II SA/Gd 400/11

   …93 ust. 4 w zw. z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 50 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 8 i § 70 ust. 3 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą…

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 9 października 2023 r., II SA/Rz 641/23
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 3 grudnia 2020 r., I SA/Po 563/20

   …powstania szkód na mieniu lub zdrowiu ludzi. W ocenie Sądu merytorycznemu rozpoznaniu wniosku z dnia 5 lutego 2020 r. nie sprzeciwia się treść art. 50 ust. 4 (zdanie pierwsze) u.o.z. Sąd w składzie rozstrzygającym tę sprawę w pełni podziela wyrażony w judykaturze pogląd, według którego, z…

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok z 3 lipca 2020 r., II SA/Ke 340/20

   …wystąpienia przez konserwatora zabytków o wywłaszczenie nieruchomości od wcześniejszego ustanowienia na jego wniosek czasowego zajęcia, art. 50 ust. 4 pkt 2 miałby inne brzmienie, przykładowo: "Jeżeli pomimo wydania decyzji na podstawie art. 50 ust. 3 nadal nie jest możliwe usunięcie…

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 23 marca 2016 r., II SA/Łd 73/16

   …tego terenu pod łąki czy pastwisko. Natomiast w sytuacji, gdy podstawowe formy ochrony zabytku nie są wystarczające zastosowanie znajduje art. 50 ust. 3 i ust. 4 pkt 3 u.o.z.o.z., w myśl którego jeżeli nie jest możliwe usunięcie zagrożenia dla zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru,…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrok z 10 grudnia 2013 r., II SA/Wr 68/13

   …decyzję S.D. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 126 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 50 (10)

Historia zmian

Bez zmian od 3 czerwca 2026 r.