Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 200

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 399 [PDF]. Stan prawny na

Art. 200.

1. W sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady: #

1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych; #

2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy; #

3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2; #

4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty. #

2. Wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali przez osoby, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniu hipotecznemu na użytkowaniu wieczystym gruntów lub wyodrębnionych częściach tych gruntów, które te osoby nabyły. Hipoteka powstaje z dniem wpisu do księgi wieczystej. Wpis hipoteki następuje po bezskutecznym upływie terminu na zaspokojenie wierzytelności, wyznaczonego w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2. Przy zabezpieczeniu hipotecznym stosuje się odpowiednio przepisy o księgach wieczystych i hipotece, z zastrzeżeniem następujących zasad: #

1) podstawą wpisu hipoteki jest decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2; #

2) wierzytelności zabezpieczone hipotecznie podlegają w chwili zapłaty waloryzacji według zasad obowiązujących przy zwrocie wywłaszczonych nieruchomości i nie podlegają oprocentowaniu; #

3) w razie sprzedaży, wynajęcia, wydzierżawienia albo innego odpłatnego udostępnienia nieruchomości lub ich części, na których dokonano zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności, wierzytelność staje się natychmiast wymagalna w części równej korzyściom uzyskanym z tego tytułu; za korzyści te uważa się przychody pomniejszone o koszty związane z zawarciem umowy; #

4) w razie ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, udział w użytkowaniu wieczystym gruntów oraz udział we współwłasności części wspólnych budynku związane z prawem własności tego lokalu są wolne od hipoteki. #

5) (uchylony) #

3. Wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali wygasają z chwilą: #

1) przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa lub przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy; #

2) wydania zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2016 r. poz. 981 i 1174). #

4. Nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich. #

5. Windykację należności, o których mowa w ust. 2 pkt 3, prowadzi właściwy organ. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z , I OPS 2/23

    …samoistny dowód stwierdzenia posiadania wskazanego w tej decyzji gruntu w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.). Z tych względów, na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o…

  2. NSA w Warszawie (przed reformą), postanowienie z , OSA 6/01

    …gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwową osobę prawną na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./, jeżeli nie toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia tych…

  3. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z , OPK 19/00

    …przez Kolegium sprawy są decyzje uwłaszczeniowe wydane przez Zarząd Związku Komunalnego Gmin ds. Wodociągów i Kanalizacji w Cz., na podstawie art. 200 w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/, zwanej dalej ustawą o…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 786/09

    …wskazały, że uwłaszczenie państwowych jednostek badawczo-rozwojowych może być rozpatrywane w kontekście art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach…

  5. NSA w Warszawie (przed reformą), postanowienie z , I SA 1725/99

    …i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./, także w trybie przewidzianym przez przepisy art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ - nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych…

  6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1900/06

    …prawa materialnego, Naczelny Sąd administracyjny ocenił go jako niezasadny. Będący podstawą uwłaszczenia przepis art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2602 ze zm.) nakazuje wprawdzie uwzględniać stan prawny nieruchomości w dniu 5…

  7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 57/06

    …rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w par. 2 art. 183 ustawy. W myśl art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./ w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia…

  8. NSA oz. w Poznaniu, wyrok z , II SA/Po 2183/99

    …Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/ zamieszczony w dziale VII ustawy zatytułowanej "Przepisy przejściowe, zmiany…

  9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 607/10

    …sprawy. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] lutego 2001 r., nr [...], działając na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990 r. przez…

  10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 426/08

    …się do ustalenia odpłatności za nabycie własności budynku biurowego. Sąd opierając się na przepisie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., obecnie Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 200 (499)

Historia zmian

Bez zmian od 10 marca 2026 r.