Art. 55
Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2025 r. poz. 1826 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1795 [PDF]. Stan prawny na
Tekst nie uwzględnia jeszcze zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 507. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
Art. 55.
1. Czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do: #
1) mikroprzedsiębiorców – 6 dni roboczych; #
2) małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych; #
3) średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych; #
4) pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych. #
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli: #
1) ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej; #
2) przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia; #
3) przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska; #
4) kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów; #
5) kontrola jest prowadzona na podstawie art. 23b lub art. 23r ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne; #
6) kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług przed dokonaniem tego zwrotu; #
7) przeprowadzenie kontroli jest realizacją obowiązków wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej o ochronie konkurencji lub przepisów prawa Unii Europejskiej w zakresie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej; #
8) kontrola dotyczy podmiotów, którym na mocy odrębnych przepisów właściwy organ wydał decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi – w zakresie związanym z wykonaniem tej decyzji; #
9) kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym; #
10) kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków poniesionych w związku z budową pierwszego własnego mieszkania; #
11) kontrola jest kontrolą amerykańskich rachunków raportowanych uregulowaną w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o wykonywaniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA. #
3. Przedłużenie czasu trwania kontroli jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie. Uzasadnienie doręcza się przedsiębiorcy. Przedłużenie czasu trwania kontroli nie może naruszać terminów, o których mowa w ust. 1. #
4. Przedłużenie czasu trwania kontroli możliwe jest także, jeżeli w toku kontroli zostanie ujawnione zaniżenie zobowiązania podatkowego w wysokości przekraczającej równowartość 10 % kwoty zadeklarowanego zobowiązania podatkowego, jednak nie niższej niż 500 złotych, lub zawyżenie straty w wysokości przekraczającej równowartość 50 % kwoty zadeklarowanej straty, jednak nie niższej niż 2500 złotych, albo w przypadku ujawnienia faktu niezłożenia deklaracji pomimo takiego obowiązku. #
5. Organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o ujawnionych okolicznościach, o których mowa w ust. 4, jednocześnie wskazując zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy. Uzasadnienie przedłużenia czasu trwania kontroli doręcza się przedsiębiorcy. #
6. Czas trwania kontroli, o której mowa w ust. 4, nie może spowodować przekroczenia odpowiednio dwukrotności czasu określonego w ust. 1. #
6a. Przedłużenie czasu trwania kontroli u mikroprzedsiębiorcy jest możliwe, jeżeli po zakończeniu przeprowadzania czynności kontrolnych w siedzibie przedsiębiorcy lub miejscu wykonywania działalności gospodarczej pozostały do przeprowadzenia jedynie czynności kontrolne związane z gromadzeniem i analizą dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz sporządzenie protokołu kontroli. Czynności te mogą być przeprowadzane w siedzibie organu kontroli lub w sposób zdalny, o którym mowa w art. 51 ust. 3a, bez zgody przedsiębiorcy. Przedłużenie to nie może spowodować przekroczenia dwukrotności czasu określonego w ust. 1 pkt 1. #
7. Jeżeli wyniki kontroli wykazały rażące naruszenie przepisów prawa przez przedsiębiorcę, można przeprowadzić powtórną kontrolę w tym samym zakresie przedmiotowym w danym roku kalendarzowym, a czas jej trwania nie może przekraczać 7 dni. Czasu trwania powtórnej kontroli nie wlicza się do czasu, o którym mowa w ust. 1. #
Art. 55 Prawa przedsiębiorców Art. 55. 1. Czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do: 1) mikroprzedsiębiorców – 6 dni roboczych; 2) małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych; 3) średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych; 4) pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli: 1) ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej; 2) przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia; 3) przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska; 4) kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów; 5) kontrola jest prowadzona na podstawie art. 23b lub art. 23r ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne; 6) kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług przed dokonaniem tego zwrotu; 7) przeprowadzenie kontroli jest realizacją obowiązków wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej o ochronie konkurencji lub przepisów prawa Unii Europejskiej w zakresie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej; 8) kontrola dotyczy podmiotów, którym na mocy odrębnych przepisów właściwy organ wydał decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi – w zakresie związanym z wykonaniem tej decyzji; 9) kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym; 10) kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków poniesionych w związku z budową pierwszego własnego mieszkania; 11) kontrola jest kontrolą amerykańskich rachunków raportowanych uregulowaną w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o wykonywaniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA. 3. Przedłużenie czasu trwania kontroli jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie. Uzasadnienie doręcza się przedsiębiorcy. Przedłużenie czasu trwania kontroli nie może naruszać terminów, o których mowa w ust. 1. 4. Przedłużenie czasu trwania kontroli możliwe jest także, jeżeli w toku kontroli zostanie ujawnione zaniżenie zobowiązania podatkowego w wysokości przekraczającej równowartość 10 % kwoty zadeklarowanego zobowiązania podatkowego, jednak nie niższej niż 500 złotych, lub zawyżenie straty w wysokości przekraczającej równowartość 50 % kwoty zadeklarowanej straty, jednak nie niższej niż 2500 złotych, albo w przypadku ujawnienia faktu niezłożenia deklaracji pomimo takiego obowiązku. 5. Organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o ujawnionych okolicznościach, o których mowa w ust. 4, jednocześnie wskazując zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy. Uzasadnienie przedłużenia czasu trwania kontroli doręcza się przedsiębiorcy. 6. Czas trwania kontroli, o której mowa w ust. 4, nie może spowodować przekroczenia odpowiednio dwukrotności czasu określonego w ust. 1. 6a. Przedłużenie czasu trwania kontroli u mikroprzedsiębiorcy jest możliwe, jeżeli po zakończeniu przeprowadzania czynności kontrolnych w siedzibie przedsiębiorcy lub miejscu wykonywania działalności gospodarczej pozostały do przeprowadzenia jedynie czynności kontrolne związane z gromadzeniem i analizą dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz sporządzenie protokołu kontroli. Czynności te mogą być przeprowadzane w siedzibie organu kontroli lub w sposób zdalny, o którym mowa w art. 51 ust. 3a, bez zgody przedsiębiorcy. Przedłużenie to nie może spowodować przekroczenia dwukrotności czasu określonego w ust. 1 pkt 1. 7. Jeżeli wyniki kontroli wykazały rażące naruszenie przepisów prawa przez przedsiębiorcę, można przeprowadzić powtórną kontrolę w tym samym zakresie przedmiotowym w danym roku kalendarzowym, a czas jej trwania nie może przekraczać 7 dni. Czasu trwania powtórnej kontroli nie wlicza się do czasu, o którym mowa w ust. 1.
art. 55 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, 1795 i 1826)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I FSK 806/20
…do organu pierwszej instancji sprzeciw wobec podjęcia i prowadzenia czynności kontrolnych, wskazując na naruszenie art. 48 ust. 1 p.p. oraz art. 55 ust. 1 pkt. 3 p.p., 5) Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 5 lutego 2019 r. orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych, 6)…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 2495/20
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I GSK 135/24
…brak odrębnej, specjalnej dla organów ubezpieczenia społecznego definicji poszczególnych rodzajów przedsiębiorców wymienionych w art. 55 ust. 1 Prawa przedsiębiorców wyklucza możliwość pominięcia określonego w art. 7 ust. 1 nast. tego aktu znaczenia tych pojęć. Pogląd niniejszy pozostaje zgodny z…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I GSK 1316/21
…zakończenia kontroli jest nieprawidłowe. W istocie bowiem organ kontroli nie określił terminu zakończenia kontroli ale wskazał na przewidziany w art. 55 ust. 1 pkt 3 czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym, który nie może przekraczać w…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , VII SA/Wa 1536/19
…dalej należy wskazać, że ponownym sprzeciwem z dnia 15 marca 2019 r. Fundacja, powołując się na art. 49 ust. 7 pkt 7 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa przedsiębiorców zgłosiła sprzeciw wobec czynności kontrolnych prowadzonych względem niej. W uzasadnieniu wyjaśniła, że w dniu 12 marca 2019 r.…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrok z , III SA/Kr 1484/23
…skarżącej nie można skutecznie w okolicznościach faktycznych sprawy zarzucić naruszenia prawa, tym bardziej, że postanowienia art. 55 ust. 2 Prawa przedsiębiorców wprost stanowią, ze w przewidzianych w ust. 1 art. 55 limitów czasu trwania kontroli nie stosuje się, jeżeli właśnie ratyfikowane…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , III SAB/Wa 32/20
…Naczelnik nie jest też właściwym adresatem zarzutu "obejścia prawa", jakie miało mieć miejsce w związku z powołaniem się na art. 55 ust. 2 Prawa przedsiębiorców, a to poprzez wyłączenie czasowego limitu prowadzonej kontroli i możliwości wniesienia sprzeciwu. Faktem jest, że Ustawodawca w…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrok z , I SA/Bd 334/22
…w inny sposób". Sąd przyznaje też rację organowi, że podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 55 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 55 ust. 2 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, pozostaje bez związku z argumentacją Skarżącego dotyczącą postępowania karnego skarbowego, jego wczesnego stadium i podjętych w…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z , I SA/Po 416/21
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok z , II SA/Ke 1020/20
…czynności z naruszeniem art. 58 (a także innych przepisów ustawy: art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1 i art. 55 ust. 1 i 2), przedsiębiorca może wnieść sprzeciw w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 55 (36)
Historia zmian
Bez zmian od 18 marca 2026 r.