Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 49

Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2025 r. poz. 1826 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1795 [PDF]. Stan prawny na

Tekst nie uwzględnia jeszcze zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 507. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Art. 49.

1. Czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. #

2. Podjęcie czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej, na podstawie odrębnych przepisów, może dotyczyć jedynie przypadków, gdy czynności kontrolne są niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, a także gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska. #

3. W przypadku podjęcia czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, osoba podejmująca kontrolę, po okazaniu legitymacji służbowej i przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, informuje przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o przysługujących im prawach oraz obowiązkach w trakcie kontroli. #

3a. Czynności kontrolne prowadzone z użyciem bezzałogowych statków powietrznych mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli posiadających stosowne uprawnienia do wykonywania takich lotów, bez okazania legitymacji służbowej i poinformowania przedsiębiorcy lub osoby, wobec której podjęto czynności kontrolne, o przysługujących im prawach oraz obowiązkach w trakcie kontroli. #

3b. Loty, o których mowa w ust. 3a, wykonywane są w przypadku, gdy operator bezzałogowego statku powietrznego znajduje się poza terenem, do którego prowadzący działalność posiada tytuł prawny. #

4. Czynności kontrolne mogą być wykonywane przez osoby niebędące pracownikami organu kontroli, jeżeli odrębne przepisy przewidują taką możliwość. #

5. Do pracowników organu kontroli oraz osób, o których mowa w ust. 4, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia pracownika, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. #

6. Zmiana osób upoważnionych do przeprowadzenia kontroli, zakresu przedmiotowego kontroli oraz miejsca wykonywania czynności kontrolnych wymaga każdorazowo wydania odrębnego upoważnienia. Zmiany te nie mogą prowadzić do wydłużenia przewidywanego wcześniej terminu zakończenia kontroli. #

7. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności: #

1) wskazanie podstawy prawnej; #

2) oznaczenie organu kontroli; #

3) datę i miejsce wystawienia; #

4) imię i nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do przeprowadzenia kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej; #

5) oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą; #

6) określenie zakresu przedmiotowego kontroli; #

7) wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli; #

8) imię, nazwisko oraz podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji; #

9) pouczenie o prawach i obowiązkach przedsiębiorcy. #

8. Dokument, który nie spełnia wymagań, o których mowa w ust. 7, nie stanowi podstawy do przeprowadzenia kontroli. #

9. Zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu. #

10. W przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi przedsiębiorcy lub osobie zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 i 1172), lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 1352/19

    …kontroli przedsiębiorcy powinno zawierać wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywany termin zakończenia kontroli (analogicznie art. 49 ust. 7 pkt 7 Prawa przedsiębiorców). Nawiązanie w upoważnieniu do art. 55 Prawa przedsiębiorców wskazującego na ustawowy czas trwania kontroli w odniesieniu do…

  2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 1773/21

    …inspektorów pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Łodzi zostały okazane osobie czynnej w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 49 ust. 10 Prawa przedsiębiorców w związku z art. 97 Kodeksu Cywilnego. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że art.…

  3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 1050/20
  4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 945/20

    …Rozp. 882/2004 – słusznie sąd a quo ocenił, że zachodził przypadek z art. 48 ust. 11 pkt 1 uPp. D. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 49 ust. 9 uPp. Z cyt. przepisu wynika, że zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu. Trafnie sąd pierwszej instancji…

  5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I GSK 1316/21
  6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , VII SA/Wa 1536/19

    …rzeczywistego związku przyczynowego pomiędzy owym zagrożeniem a działaniem Fundacji. Kontynuując Sąd zauważa, że zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa przedsiębiorców czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego…

  7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z , III SA/Gl 833/22

    …do czynności kontrolnych, strona powzięła już wiedzę o jej rozpoczęciu w tym właśnie dniu. Natomiast – jak stanowi art. 49 ust. 7 pkt 7 Prawa przedsiębiorców - termin jej zakończenia jest tylko przewidywany, z czego wynika, że może zostać zmieniony; zarówno przedłużony, jak i skrócony.…

  8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z , III SA/Gl 578/21

    …do zawiadomienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji. Natomiast treść upoważnienia do przeprowadzenia kontroli określa art. 49 ust. 7 Prawa przedsiębiorców stanowiący, że upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności: 1) wskazanie podstawy prawnej; 2) oznaczenie organu…

  9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , VI SA/Wa 2107/24
  10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , V SA/Wa 1537/24

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 49 (25)

Historia zmian

Bez zmian od 18 marca 2026 r.