Art. 91a
Tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 334 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2024 r. poz. 1907 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 526 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 820 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1178 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1609 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1172 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 370 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: ustawa z dnia (Dz. U. z 2026 r. poz. 26), która w zakresie zmian tego aktu wejdzie w życie z dniem ; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1123.
Art. 91a.
§ 1. Sędziemu obejmującemu stanowisko w sądzie rejonowym przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce pierwszej. Sędziemu obejmującemu stanowisko w sądzie okręgowym przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce czwartej, a jeżeli na niższym stanowisku otrzymywał już wynagrodzenie w stawce czwartej albo piątej – przysługuje mu wynagrodzenie zasadnicze w stawce, odpowiednio, piątej albo szóstej. Sędziemu obejmującemu stanowisko w sądzie apelacyjnym przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce siódmej, a jeżeli na niższym stanowisku otrzymywał już wynagrodzenie w stawce siódmej albo ósmej – przysługuje mu wynagrodzenie zasadnicze w stawce, odpowiednio, ósmej albo dziewiątej. #
§ 2. Jeżeli przed objęciem stanowiska sędziowskiego sędzia zajmował inne, odpowiednio równorzędne, stanowisko sędziowskie lub prokuratorskie, na obejmowanym stanowisku przysługuje mu wynagrodzenie zasadnicze w stawce nie niższej od stawki, w której przysługiwało mu na stanowisku zajmowanym poprzednio. #
§ 3. Wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawce bezpośrednio wyższej po upływie kolejnych pięciu lat pracy na danym stanowisku sędziowskim. #
§ 4. Do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego dolicza się okres pracy na stanowisku asesora sądowego. #
§ 5. Sędziemu, któremu z chwilą objęcia stanowiska w sądzie okręgowym przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w stawce czwartej albo piątej, a także sędziemu, któremu z chwilą objęcia stanowiska w sądzie apelacyjnym przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w stawce siódmej albo ósmej, do okresu pracy niezbędnego do uzyskania wynagrodzenia w stawce bezpośrednio wyższej zalicza się okres pracy na stanowisku bezpośrednio niższym, w którym sędziemu przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w stawce, odpowiednio, trzeciej albo czwartej, szóstej albo siódmej. #
§ 6. Okres pracy, o którym mowa w § 3, ulega wydłużeniu o trzy lata w razie ukarania sędziego w tym czasie karą dyscyplinarną inną niż kara upomnienia, trzykrotnego wytknięcia uchybienia, o którym mowa w art. 40 lub trzykrotnego zwrócenia uwagi w trybie określonym w art. 37 § 4. #
Art. 91a Prawa o ustroju sądów powszechnych Art. 91a. § 1. Sędziemu obejmującemu stanowisko w sądzie rejonowym przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce pierwszej. Sędziemu obejmującemu stanowisko w sądzie okręgowym przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce czwartej, a jeżeli na niższym stanowisku otrzymywał już wynagrodzenie w stawce czwartej albo piątej – przysługuje mu wynagrodzenie zasadnicze w stawce, odpowiednio, piątej albo szóstej. Sędziemu obejmującemu stanowisko w sądzie apelacyjnym przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce siódmej, a jeżeli na niższym stanowisku otrzymywał już wynagrodzenie w stawce siódmej albo ósmej – przysługuje mu wynagrodzenie zasadnicze w stawce, odpowiednio, ósmej albo dziewiątej. § 2. Jeżeli przed objęciem stanowiska sędziowskiego sędzia zajmował inne, odpowiednio równorzędne, stanowisko sędziowskie lub prokuratorskie, na obejmowanym stanowisku przysługuje mu wynagrodzenie zasadnicze w stawce nie niższej od stawki, w której przysługiwało mu na stanowisku zajmowanym poprzednio. § 3. Wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawce bezpośrednio wyższej po upływie kolejnych pięciu lat pracy na danym stanowisku sędziowskim. § 4. Do okresu pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego dolicza się okres pracy na stanowisku asesora sądowego. § 5. Sędziemu, któremu z chwilą objęcia stanowiska w sądzie okręgowym przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w stawce czwartej albo piątej, a także sędziemu, któremu z chwilą objęcia stanowiska w sądzie apelacyjnym przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w stawce siódmej albo ósmej, do okresu pracy niezbędnego do uzyskania wynagrodzenia w stawce bezpośrednio wyższej zalicza się okres pracy na stanowisku bezpośrednio niższym, w którym sędziemu przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w stawce, odpowiednio, trzeciej albo czwartej, szóstej albo siódmej. § 6. Okres pracy, o którym mowa w § 3, ulega wydłużeniu o trzy lata w razie ukarania sędziego w tym czasie karą dyscyplinarną inną niż kara upomnienia, trzykrotnego wytknięcia uchybienia, o którym mowa w art. 40 lub trzykrotnego zwrócenia uwagi w trybie określonym w art. 37 § 4.
art. 91a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)
art. 91a u.s.p.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III PK 107/14
…lat pracy na danym stanowisku sędziowskim. Ustawodawca prawo do wyższej stawki uzależnia od kolejnych pięciu lat pracy na danym stanowisku (art. 91a § 1 usp). O wzroście (postępie) stawki decyduje więc staż pracy sędziego na zajmowanym stanowisku. Ta zwykła reguła objęła wszystkich sędziów…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II PK 64/12
…„Wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie, różnicuje staż pracy lub pełnione funkcje". Po art. 91 dodano art. 91a. Zgodnie z jego § 1: „Sędziemu obejmującemu stanowisko w sądzie rejonowym przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce pierwszej. Sędziemu…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 306/13
…regulacji w tym zakresie. Przepis art. 100 § 3 dotyczy jedynie „wysokości i terminów waloryzacji uposażeń sędziów w stanie spoczynku”. Natomiast art. 91a § 6 pusp przewiduje możliwość wydłużenia okresu, o którym 9 mowa w art. 91a § 3, wymaganego do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego w…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II PZP 2/11
…„wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie różnicuje staż pracy lub pełnione funkcje”, a po art. 91 dodano art. 91a w brzmieniu: „§ 1. Sędziemu obejmującemu stanowisko w sądzie rejonowym przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce pierwszej. Sędziemu…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III KRS 6/09
…się porównaniem do regulacji wynagrodzenia sędziów. Ustawodawca posługuje się bowiem w obu przypadkach (regulacje wynagrodzenia - art. 91a u.s.p., awans poziomy - art. 64a u.s.p.) odmienną terminologią. Na potrzeby wynagrodzenia za pracę mówi się o doliczaniu określonego czasu do okresu…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III PZP 6/15
…Prawa, w którym także posłużono się pojęciem stawki wynagrodzenia „bezpośrednio wyższej”. Zdaniem Sądu Okręgowego, za przyjęciem stanowiska, że art. 91a § 3 7 Prawa o u.s.p. pozwala zaliczyć do wskazanego w nim okresu pięcioletniego również okresy sprzed 1 stycznia 2009 r. przemawia po pierwsze…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II BP 23/10
…22 stycznia 2009 r. niż tych, którzy awans poziomy otrzymali przed tą datą. Powód wywodzi swoje roszczenie także z treści art. 91a § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, zgodnie z którym sędziemu obejmującemu stanowisko w sądzie rejonowym przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III KRS 10/09
…przepisu. W skardze swej skarżąca przedstawia argumentację porównawczą dotyczącą warunków wynagradzania sędziego wskazując, że zgodnie z art. 91a § 4 u.s.p. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych do okresu pracy na stanowisku…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , WZ 56/09
…w składzie orzekającym. A skoro tak, to następstwa wytyku odnoszą się do konkretnych praw i mają wymierne materialne konsekwencje (por. np. art. 91a u.s.p. w zw. z art. 70 u.s.w.). Konstatacja ta ma decydujące znaczenie, bowiem, jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny, sposób procedowania sądu w…
- Sąd Okręgowy w Elblągu, wyrok z , IV Pa 67/15
…uwzględnieniu, gdyż Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego. Już po dacie wydania zaskarżonego orzeczenia wykładnia art. 91a§3 usp i przepisów ustawy zmieniającej w sprawie o praktycznie identycznym stanie faktycznym została przeprowadzona przez Sąd Najwyższy. W wyroku…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 91a (36)
Historia zmian
Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.