Art. 18

Pokaż w całym akcie

Art. 18 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Art. 18.
§ 1. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
§ 2. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.
§ 3. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.
§ 4. (uchylony)

art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 i 846)

art. 18 p.p.s.a.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 23 maja 2005 r., I OPS 3/05

   …1 pkt 5 i par. 3 Kpc oraz art. 40 par. 1 pkt 6 i par. 3 Kpk wskazuje, że nie można w regulacji zawartej w przepisach art. 18 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopatrywać się wyłączenia sędziego od orzekania "co do skargi kasacyjnej", tj. od badania wymogów formalnych…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09

   …wskazanej w nim Sędziego Elżbiety Rischki od rozpoznawania sprawy skarżącego nie odpowiadają przesłankom wyłączenia, wymienionym w art. 18 § 1 p.p.s.a. i art. 19 p.p.s.a. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. przewiduje ustawowe przesłanki wyłączenia sędziego tj. z mocy samej ustawy. Z woli…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 lutego 2012 r., I OSK 1513/11

   …sędziów-sędzia NSA Szczepan Prax, sędzia NSA Wiesław Morys i sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska. Powyższa sytuacja wyczerpuje dyspozycję art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie,…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 lipca 2010 r., I GSK 1020/09

   …Sąd Administracyjny nie ocenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., albowiem w składzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 listopada 2010 r., II OSK 1865/10

   …- orzekało dwóch tych samych sędziów- sędzia NSA Henryk Dolecki i sędzia NSA Stefan Kłosowski. Powyższa sytuacja wyczerpuje dyspozycję art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie,…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 15 marca 2016 r., I OZ 203/16

   …Administracyjny zważył, co następuje: Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 29 czerwca 2012 r., II OZ 559/12

   …ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) oraz w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 5 maja 2009 r., II OSK 685/08

   …"w obu tych postępowania, przy wydawaniu wyroków w przedmiotowej sprawie, który z mocy prawa podlegał wyłączeniu w świetle art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". Wynika to z tego, że w przedmiotowej sprawie na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu skarżący w ogóle nie…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 28 stycznia 2015 r., II OZ 40/15

   …właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 P.p.s.a. Należą do nich sprawy: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 6 marca 2012 r., II OZ 86/12

    …co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 18 (3687)

Historia zmian

Bez zmian od 15 stycznia 2026 r.