Art. 49

Pokaż w całym akcie

Art. 49 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
Art. 49.
§ 1. Nie można przez umowę majątkową małżeńską rozszerzyć wspólności na:
1) przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny;
2) prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
3) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
4) wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak również wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
5) niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków.
§ 2. W razie wątpliwości uważa się, że przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków nie zostały włączone do wspólności.

art. 49 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236)

art. 49 k.r.o.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 czerwca 2023 r., III CZP 106/22

   …zawartych w art. 31 i 33 k.r.o. jest możliwe jedynie w wyniku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej, z zachowaniem ustawowych ograniczeń (art. 49 § 1 k.r.o.). Nie dochodziło przy tym do ograniczenia woli przekazującego gospodarstwo rolne, gdyż zasady wynikające z Kodeksu rodzinnego i…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 września 2011 r., II GSK 961/10

   …prawidłowej odpowiedzi na omawiane pytanie wystarczającą była znajomość przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w szczególności zaś art. 49 § 1 Kro, zawierającego w tym zakresie negatywny katalog praw i przedmiotów. Pytanie zostało sformułowane jasno i jednoznacznie, ze wskazaniem na…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 września 2011 r., II GSK 962/10

   …z tego aktu prawnego. Stąd należy uznać, że na wskazane w teście pytanie można było udzielić tylko jednej prawidłowej odpowiedzi – "C". Przepisy art. 49 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.r. i o. wprost eliminowały jako poprawne odpowiedzi podane w pkt "A" i "B", będące cytatami wskazanych przepisów,…

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 12 kwietnia 2010 r., VI SA/Wa 280/10

   …swoje stanowisko zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W tym bowiem celu sięgnął po przepis art. 33 k.r.o. by wskazać na relację jego zapisów do art. 49 k.r.o. Zgodnie z art. 33 w pkt 2 do majątku osobistego każdego z małżonków zaliczono przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub…

5. Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 26 czerwca 2026 r., X C 755/25

   …ustawowej przedmioty nabyte przez nich przed zawarciem małżeństwa. Kodeks wprowadza pewne ograniczenia w tym zakresie, enumeratywnie wyliczone w art. 49 kro. Umowa rozszerzająca wspólność może – stosownie do woli stron – działać tylko na przyszłość bądź także wstecz. W pierwszym przypadku, do…

6. Sąd Okręgowy w Szczecinie, uzasadnienie z 31 maja 2019 r., II Ca 751/18

   …ona tego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, ale z umowy wynika również, że do tej umowy ma zastosowanie norma prawna zawarta w art. 49 k.r.o. Analizując tę normę prawną należy dojść do wniosku, że jeżeli chodzi o przedmioty nabyte przez małżonka zawierającego umowę o rozszerzenie…

7. Sąd Okręgowy w Kielcach, postanowienie z 7 października 2016 r., II Ca 800/16

   …o czym będzie dalej mowa - dwie inne przesłanki nieważności, jedną opartą na regulacji art. 83 § 1 k.c., i drugą opartą na regulacji art. 49 § 3 k.r.o. i mającą świadczyć o sprzeczności tej umowy z tym przepisem prawa. Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że do oceny skutków prawnych…

8. Sąd Rejonowy w Giżycku, postanowienie z 1 października 2019 r., I Ns 183/18

   …w w/w nieruchomości. Pochodził on bowiem w części z darowizn udzielonych wnioskodawczyni przez rodzinę wnioskodawczyni, a zatem zgodnie z art. 49 § 1 k.r.o. nie wchodzą one w skład majątku wspólnego. W pozostałej części zaś wnioskodawczyni samodzielnie gromadziła podstawowe przedmioty niezbędne…

9. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, zarządzenie z 6 listopada 2017 r., I C 121/16

   …powyższego, zgodnie z art. 33 pkt 2 k.r.o. darowana łącznie kwota 620.000 zł stanowi odrębny przedmiot majątku I. M.. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 pkt 1 k.r.o. nie można przez umowę majątkową małżeńską rozszerzyć wspólności na przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu min.…

10. Sąd Rejonowy w Olsztynie, postanowienie z 28 września 2017 r., I Ns 1240/11

    …w działkach gruntu o numerach (...) położonych przy ul. (...) w O., następnie wniesionych do spółki cywilnej (...). Zdaniem Sądu bowiem przepis art. 49 § 1 pkt 1 kro, w myśl którego nie można przez umowę majątkową małżeńską rozszerzyć wspólności na przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 49 (34)

Historia zmian

Bez zmian od 19 lutego 2026 r.