Art. 41

Pokaż w całym akcie

Art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
Art. 41.
§ 1. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.
§ 2. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.
§ 3. Jeżeli wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności lub dotyczy majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9.

art. 41 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236)

art. 41 k.r.o.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 12 maja 2011 r., III CZP 19/11

   …Z ustaleń Sądów meriti wynika, że kwestionowana umowa darowizny z udziałem dłużnika i jego żony została zawarta w czasie obowiązywania art. 41 § 1 k.r.o. w wersji zmienionej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 października 2016 r., III CZP 41/16

   …787 § 1 k.p.c. o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika jest procesową konsekwencją materialnoprawnej normy zawartej w art. 41 § 1 k.r.o., stanowiącej, iż zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków. Jednak czym innym…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 listopada 2018 r., III CZP 59/18

   …w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym zasadami zaspokojenia wierzycieli, gdy dłużnikiem był tylko jeden z małżonków. Zgodnie bowiem z art. 41 § 1 k.r.o. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 stycznia 2005 r.) wierzyciel, którego dłużnikiem był tylko jeden z małżonków, mógł żądać zaspokojenia…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 czerwca 1997 r., III CKN 58/97

   …ograniczenia odpowiedzialności R. G. za dług wynikający z umowy poręczenia do jego majątku odrębnego, a ściśle do majątku, o którym mowa w art. 41 § 2 k.r.o. W tym stanie rzeczy nasuwają się następujące wnioski. Po pierwsze, wobec uprawomocnienia się wyroku Sądu Wojewódzkiego we wskazanej wyżej…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 października 2018 r., III CZP 45/18

   …istotnie ograniczył możliwość zaspokojenia się wierzycieli jednego z małżonków z majątku wspólnego, w zasadzie taką możliwość wyłączając (art. 41 k.r.o.). Wykładnia przepisów określających status przedmiotów majątkowych nabytych w czasie trwania małżeństwa z zaangażowaniem środków pochodzących…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 września 2022 r., II CSKP 757/22

   …w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, co oznaczało odpowiedzialność majątkiem wspólnym za zaciągnięte przez A. J. zobowiązanie (art. 41 § 1 k.r.o.). Poza tym środki uzyskane z kredytu zostały przeznaczone na działalność gospodarczą, a więc w istocie na majątek wspólny małżonków. TSUE…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 czerwca 2016 r., IV CSK 654/15

   …majątkowej w dacie zawarcia między powódką a pozwanym M. W. umowy, będącej źródłem wierzytelności powódki. W tej sytuacji przepis art. 41 § 1 k.r.o. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 12 stycznia 2022 r., III CZP 67/22

   …jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny (art. 30 § 1 k.r.o.). W związku z tym zastosowanie znajdzie art. 41 § 1 k.r.o., zgodnie z którym jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 maja 2019 r., III CZP 2/19

   …z dnia 18 maja 2017 r., III CSK 215/16, nie publ.) oraz że prawo wierzyciela do zaspokojenia się z majątku wspólnego małżonków na podstawie art. 41 § 1 k.r.o. może zostać zrealizowane także przez wniesienie powództwa przeciwko małżonkowi dłużnika o zasądzenie od niego świadczenia pieniężnego…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 444/14

    …ze względu na art. 35 i art. 42 k.r.o. Ponadto, działa się wówczas sprzecznie z potrzebą ochrony wierzycieli, którzy mogą, zgodnie z art. 41 k.r.o. żądać zaspokojenia z majątku wspólnego, jeżeli dłużnikiem jest jeden z małżonków. Może to też sprzyjać fikcyjnemu odwoływaniu darowizny w celu…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 41 (454)

Historia zmian

Bez zmian od 19 lutego 2026 r.