Art. 83

Pokaż w całym akcie

Art. 83 Kodeksu pracy
Art. 83.
§ 1. Normy pracy, stanowiące miernik nakładu pracy, jej wydajności i jakości, mogą być stosowane, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy.
§ 2. Normy pracy są ustalane z uwzględnieniem osiągniętego poziomu techniki i organizacji pracy. Normy pracy mogą być zmieniane w miarę wdrażania technicznych i organizacyjnych usprawnień zapewniających wzrost wydajności pracy.
§ 3. Przekraczanie norm pracy nie stanowi podstawy do ich zmiany, jeżeli jest ono wynikiem zwiększonego osobistego wkładu pracy pracownika lub jego sprawności zawodowej.
§ 4. O zmianie normy pracy pracownicy powinni być zawiadomieni co najmniej na 2 tygodnie przed wprowadzeniem nowej normy.

art. 83 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245)

art. 83 k.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 lutego 2002 r., I PKN 845/00

   …zastosowane. Normy pracy są koniecznym elementem systemu akordowego. Stanowią one miernik nakładu pracy, jej wydajności i jakości. W myśl art. 83 § 4 k.p. o zmianie normy pracy, pracownicy powinni być zawiadamiani co najmniej 2 tygodnie przed jej wprowadzeniem. Oznacza to, że pracownicy muszą…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 lutego 2012 r., I UK 265/11

   …faktyczne, które jednoznacznie wskazują, że Sąd Apelacyjny oddalając apelację organu rentowego nie naruszył, ani art. 58 § 1 i § 2 k.c., ani art. 83 § 1 k.p. - skoro z ustaleń tych wynika, że stan zdrowia ubezpieczonej w dacie zawarcia umowy o pracę umożliwiał realizację obowiązków pracowniczych.…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 października 2004 r., I PK 545/03

   …662 oraz A.Wypiórkiewicz: (w:) Kodeks cywilny. Praktyczny komentarz z orzecznictwem, tom I, s. 219-220). Mówiąc inaczej, pozorność w rozumieniu art. 83 § 1 zdanie drugie k.c. wyraża się w tym, że istnieją dwa oświadczenia, z których jedno jest przeznaczone „na zewnątrz”, drugie zaś, będące…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 lutego 2015 r., II PK 87/14

   …8 wynagradzana z uwzględnieniem ilości i jakości wykonanej pracy, tj. ze względu na tak określone „mierzalne” jej wyniki (por. art. 78 § 1 lub art. 83 k.p.). Taka wynikowa ocena efektów świadczonej pracy nie oznacza przerzucenia ryzyka gospodarczego pracodawcy na pracownika, ponieważ powód nie…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 maja 1999 r., I PKN 89/99

   …elementów składowych akordowego (lub podobnego) systemu wynagradzania, w szczególności zaś z zaniechania podania pracownikowi normy pracy (art. 83 KP) oraz określenia stawki akordowej (ceny akordowej) czy też zasad jej ustalania. Z uwagi na sposób sformułowania kasacji, nie mógł zostać…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 września 1998 r., I PKN 301/98

   …i przedstawiając ten stosunek jako szczególne zobowiązanie rezultatu, próbuje tej koncepcji bronić na gruncie przepisów art. 80 zdanie pierwsze, art. 83 § 1 i art. 136 KP. Tymczasem Sądy orzekające w sprawie słusznie podkreślały, że ryzyko osiągnięcia rezultatu w ramach umowy o dzieło, łączącej…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 marca 2016 r., II PK 51/15
8. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 października 2013 r., III UK 155/12

   …7 względu M. A. nie posiadała tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Wobec tego umowa o pracę z dnia 1 września 2009 r. miała w myśl art. 83 § 1 k.p. charakter pozorny i była nieważna, co jest zgodne z konkluzją Sądu pierwszej instancji, jednakże z tego względu, że w zamiarze jej stron…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 czerwca 1997 r., I PKN 204/97

   …akordu zespołowego. Koniecznym elementem systemu akordowego są normy pracy stanowiące miernik nakładu pracy, jej wydajności i jakości. W myśl art. 83 § 4 KP o zmianie normy pracy pracownicy powinni być zawiadamiani co najmniej na 2 tygodnie przed wprowadzeniem nowej normy. Oznacza to, że…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 września 2001 r., I PKN 626/00

    …pracownikowi na wypadek braku pracy (przestoju). Obowiązek 4 zawiadomienia pracowników o ustalonych i obowiązujących normach pracy (art. 83 § 4 KP) spoczywa na pracodawcy, co oznacza, że opartego na normach pracy systemu wynagradzania i akordowych stawek płacowych nie można ustalać…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 83 (56)

Historia zmian

Bez zmian od 27 stycznia 2026 r.