Art. 283

Pokaż w całym akcie

Art. 283 Kodeksu pracy
Art. 283.
§ 1. Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto:
1) (uchylony)
2) wbrew obowiązkowi nie zapewnia, aby budowa lub przebudowa obiektu budowlanego albo jego części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, była wykonywana na podstawie projektów uwzględniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy;
3) wbrew obowiązkowi wyposaża stanowiska pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności;
4) wbrew obowiązkowi dostarcza pracownikowi środki ochrony indywidualnej, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności;
5) wbrew obowiązkowi stosuje:
a) materiały i procesy technologiczne bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i bez podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych,
b) substancje chemiczne i ich mieszaniny nieoznakowane w sposób widoczny i umożliwiający ich identyfikację,
c) substancje niebezpieczne, mieszaniny niebezpieczne, substancje stwarzające zagrożenie lub mieszaniny stwarzające zagrożenie nieposiadające kart charakterystyki, a także opakowań zabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem;
6) wbrew obowiązkowi nie zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, prokuratora lub innego właściwego organu o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy, nie zgłasza choroby zawodowej albo podejrzenia o taką chorobę, nie ujawnia wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, albo przedstawia niezgodne z prawdą informacje, dowody lub dokumenty dotyczące takich wypadków i chorób;
7) nie wykonuje w wyznaczonym terminie podlegającego wykonaniu nakazu organu Państwowej Inspekcji Pracy;
8) utrudnia działalność organu Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności uniemożliwia prowadzenie wizytacji zakładu pracy lub nie udziela informacji niezbędnych do wykonywania jej zadań;
9) bez zezwolenia właściwego inspektora pracy dopuszcza do wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko do ukończenia przez nie 16 roku życia.

art. 283 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277)

art. 283 k.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 marca 2001 r., V KKN 3/01

   …Włodzimierza C. za trzy pozostające w zbiegu realnym wykroczenia, wymierzając mu karę na podstawie przepisu najsurowszego, tj. na podstawie art. 283 § 1 k.p. Wprawdzie formuła, jakiej użyto w orzeczeniu Kolegium ds. Wykroczeń może nasuwać wątpliwości, czy organ ten nie utożsamił instytucji…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 sierpnia 2015 r., III PK 4/15

   …odszkodowawczej za przyczynienie się do powstania takiej szkody”; 6) art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. i art. 229 § 2 i 4 w związku z art. 283 § 1 k.p. oraz w związku z § 4 ust. 3 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników P. Zatrudnionych na Statkach z dnia 22 maja 1995 r. -…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 września 2003 r., II UK 41/03

   …do pracy na okre- 7 ślonym stanowisku pracy (art. 229 § 4 k.p.) i to pod rygorem sankcji za wykroczenia przeciwko prawom pracownika (art. 283 § 1 k.p.). Oczywiście kontrowersyjne jest przekonanie Sądu Apelacyjnego o niewadliwości przedstawienia takiego zaświadczenia z daty 18 maja 2000 r.,…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 listopada 2005 r., II PK 391/04

   …że termin ten występuje w znaczeniu przedmiotowym (por. właśnie art. 231 § 1 k.p., czy art. 104 § 1 k.p., art. 128 k.p., art. 207 k.p. i art. 283 § 1 k.p.). Innymi słowy, zakład pracy to miejsce wykonywania pracy. Może nim być siedziba pracodawcy, ale nie musi. Miejscem wykonywania pracy (w…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 lutego 2014 r., I UK 318/13

   …i higieny pracy pracownikom jest szereg przepisów zawierających sankcje za niedopełnienie tego obowiązku, poczynając od przewidzianej w art. 283 k.p. odpowiedzialności za wykroczenia przeciwko prawom pracownika, polegające na nieprzestrzeganiu przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przez…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 stycznia 2006 r., I PK 131/05

   …pracownika na badania kontrolne i odmowa dopuszczenia go do pracy należą do obowiązków pracodawcy, których naruszenie stanowi, zgodnie z art. 283 § 1 k.p., wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Z kolei, stosownie do art. 211 k.p., do podstawowych obowiązków pracownika należy poddanie się…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 września 2011 r., II OSK 593/11

   …okoliczności z nią związanych mają istotne znaczenie dla pracodawcy i wiążą się z ewentualną po jego stronie odpowiedzialnością karną (art. 283 Kodeksu pracy), cywilną, jak i służbową względem pracownika odpowiedzialnego za dopełnienie procedur wskazanych w Kodeksie pracy. Przy czym, co…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 maja 2011 r., II OSK 11/11

   …okoliczności z nią związanych mają istotne znaczenie dla pracodawcy i wiążą się z ewentualną po jego stronie odpowiedzialnością karną (art. 283 Kodeksu pracy), cywilną, jak i służbową względem pracownika odpowiedzialnego za dopełnienie procedur wskazanych w Kodeksie pracy. Przy czym, co…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 lutego 2003 r., II KZ 61/02

   …Prokuratury Krajowej: B. Drozdowska. Sąd Najwyższy w sprawie Andrzeja Ś., skazanego z art. 282 § 1 pkt 2 k.p. w zw. z art. 161 i 168 k.p., art. 283 § 1 k.p. w zw. z art. 229 § 1 i 4 k.p., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 3 lutego 2003 r., zażalenia wniesionego przez obrońcę…

10. Sąd Okręgowy w Poznaniu, uzasadnienie z 24 czerwca 2020 r., IV Ka 232/20

    …pracownika wykonującego montaż stolarki okiennej wyłącznie w zakresie ogólnym. Czyn: Opisany w pkt 5 wyroku, wyczerpujący znamiona wykroczenia z art. 283 § 1 kp, ze stwierdzeniem, że oskarżony będący pracodawcą odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy nie zapewnił bezpośredniego…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 283 (188)

Historia zmian

Zmiany od 27 stycznia 2026 r.

1. 8 lipca 2026 r.: zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 473) tekst z tego dnia