Art. 281

Brzmienie zmienione z dniem 27 sierpnia 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 281 Kodeksu pracy
Art. 281.
§ 1. Kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu:
1) zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 powinna być zawarta umowa o pracę,
1a) nie zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, w formie pisemnej lub elektronicznej, o zawarciu umowy o pracę, o której mowa w art. 25¹ § 4 pkt 4, wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie 5 dni roboczych od dnia jej zawarcia,
1b) narusza zakaz, o którym mowa w art. 34 ust. 2l ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.),
2) nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę przed dopuszczeniem go do pracy,
2a) nie informuje pracownika w terminie o warunkach jego zatrudnienia, naruszając w sposób rażący przepisy art. 29 § 3, 3² i 3³ oraz art. 29¹ § 2 i 4,
2b) nie udziela pracownikowi w terminie w postaci papierowej lub elektronicznej odpowiedzi na wniosek lub nie informuje o przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku, o których mowa w art. 29³ § 3,
3) wypowiada lub rozwiązuje z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia, naruszając w sposób rażący przepisy prawa pracy,
4) stosuje wobec pracowników inne kary niż przewidziane w przepisach prawa pracy o odpowiedzialności porządkowej pracowników,
5) narusza przepisy o czasie pracy lub przepisy o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem i zatrudnianiu młodocianych,
5a) narusza przepisy o elastycznej organizacji pracy, o której mowa w art. 188¹,
5b) narusza przepisy o urlopie opiekuńczym, o którym mowa w art. 173¹–173³,
5c) narusza przepisy dotyczące uwzględnienia wniosków, o których mowa w art. 142¹ i art. 67¹⁹ § 6 i 7,
5d) narusza przepisy dotyczące pokrywania przez pracodawcę kosztów szkoleń, o którym mowa w art. 94¹³,
6) nie prowadzi dokumentacji pracowniczej,
6a) nie przechowuje dokumentacji pracowniczej przez okres, o którym mowa w art. 94 pkt 9b, art. 94⁵ § 2 i art. 94⁶ pkt 2, albo przez dłuższy okres, jeżeli wynika on z odrębnych przepisów,
7) pozostawia dokumentację pracowniczą w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem
podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł.
§ 2. Jeżeli pracownik, o którym mowa w § 1 pkt 2, jest osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1584 i 1792), pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu podlega karze grzywny od 3000 zł do 90 000 zł.

art. 281 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245)

art. 281 k.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 listopada 2004 r., II KK 222/04

   …i Pr. 1997/7 – 8/16). Naruszenie prawa materialnego występujące w rozważanej sprawie sprowadza się do błędnej wykładni treści przepisu art. 281 pkt 3 Kodeksu pracy. Przywołany przepis przewiduje odpowiedzialność za wykroczenie tego, kto będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu wypowiada lub…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 lutego 2003 r., III KKN 513/00

   …Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja zasługuje na uwzględnienie. Trafny jest zarzut rażącej obrazy prawa materialnego, a mianowicie art. 281 pkt 3 k.p., przez przypisanie Janowi W. wykroczeń, mimo braku ustaleń wskazujących na to, że w sposób rażący naruszył on przepisy prawa pracy. W…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 października 2004 r., I PK 488/03

   …Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty naruszenia art. 5, art. 199 § 1 pkt 1 i art. 464 § 1 k.p.c. dotyczą żądania „ukarania pracodawcy z mocy art. 281 i 282 k.p. oraz zobowiązania go do uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne" oraz odnoszą się do orzeczenia Sądu pierwszej instancji, a…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 kwietnia 2009 r., I PK 213/08

   …karty drogowe powoda, harmonogramy pracy, rozkłady linii autobusowych, karty poboru paliwa”, 3) art. 6 k.c. w związku z art. 94 pkt 9a i art. 281 pkt 6 k.p., przez pominięcie, że pozwany popełnił wykroczenie, nie prowadząc kompletnej dokumentacji czasu pracy i akt powoda. Z kolei, jeśli chodzi o…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 lutego 2012 r., I UK 260/11

   …na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków, a sankcję za naruszenie przez pracodawcę tego obowiązku przewiduje art. 281 pkt 2 k.p. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dla włączenia do ubezpieczenia społecznego niezbędna jest przynależność do określonej w…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 marca 2018 r., III PK 18/17

   …pracę. To, że także w razie wypowiedzenia umowy o pracę może dojść do popełnienia przez pracodawcę deliktu, przesądził sam ustawodawca. W art. 281 pkt 3 k.p. przewidziano bowiem karę grzywny dla tego, kto będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu wypowiada lub rozwiązuje z pracownikiem…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 marca 2011 r., II PK 221/10

   …za taką pracę. Rodziłoby to pole do ewidentnych nadużyć, których sankcjonowanie nie może ograniczać się do regulacji wykroczeniowej (art. 281 pkt 5 k.p.) czy karnej (art. 281 § 1 k.k.). Na tym tle można oczywiście zauważyć, że pozycja osoby zarządzającej zakładem pracy pozostaje…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 stycznia 2016 r., I PK 16/15

   …sankcją przewidzianą bezpośrednio w Kodeksie pracy za naruszenie przepisów o nieprzerwanym odpoczynku jest kara grzywny, której zgodnie z art. 281 pkt 5 k.p. podlega pracodawca dopuszczający się takiego naruszenia. Kodeks pracy nie zawiera natomiast żadnej normy, z której wynikałby określone…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 maja 2010 r., I KZP 4/10

   …(art. 147 § 1 k.w., a nie błędnie przywołany przez Sąd art. 146 § 2 k.w.), czy też zatrudnienie kobiety przy pracy wzbronionej (art. 281 pkt 5 k.p.), skoro żaden ze wskazanych przypadków nie pozostaje w związku z przedmiotem rozważań, w dyspozycjach dwóch ostatnich nie występuje znamię…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 kwietnia 2017 r., I PK 221/16

    …uznał obwinioną A. O. - dyrektora Szkoły Podstawowej Nr (...) w C. - za winną popełnienia zarzucanego jej czynu stanowiącego wykroczenia z art. 281 pkt 3 k.p. i na mocy art. (...) § 1 k.w. odstąpił od wymierzenia kary. W dniu 2 marca 2015 r. powódka złożyła zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 281 (223)

Historia zmian

Zmiany od 27 stycznia 2026 r.

1. 8 lipca 2026 r.: zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 473) tekst z tego dnia
2. 27 sierpnia 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia