Art. 540b

Pokaż w całym akcie

Art. 540b Kodeksu postępowania karnego
Art. 540b.
§ 1. Postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem można wznowić na wniosek oskarżonego, złożony w terminie zawitym miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o zapadłym wobec niego orzeczeniu, jeżeli sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia lub rozprawy albo doręczono je w inny sposób niż osobiście, gdy wykaże on, że nie wiedział o terminie oraz o możliwości wydania orzeczenia pod jego nieobecność.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się w wypadkach, o których mowa w art. 133 § 2, art. 136 § 1 oraz art. 139 § 1, a także jeżeli w rozprawie lub posiedzeniu uczestniczył obrońca.

art. 540b ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 540b k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 stycznia 2022 r., II DO 31/21

   …karnego może nastąpić wyłącznie na podstawie ściśle określonych przesłanek, których katalog zawarto w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. oraz 542 § 3 k.p.k. Jedna z fakultatywnych podstaw wznowienia postępowania, ujęta w art. 540b § 1 k.p.k., dotyczy sytuacji gdy sprawę…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 września 2015 r., II KO 49/15

   …rozpoznania sprawy, ale na podstawie ściśle określonych w ustawie podstaw o wyjątkowym charakterze (zob. art. 540,k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. i art. 542 § 3 k.p.k.). We wniosku należy wskazać (choćby ogólnie) na ewentualną podstawę wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 lipca 2013 r., II KO 17/13

   …należy, że nawet w razie uznania dopuszczalności wniosku, argumentacja przedstawiona w nim przedstawiona nie jest przekonująca. Przepis art. 540b § 1 pkt 1 k.p.k., na który powołano się we wniosku odwołuje się wyłącznie do powiadomienia oskarżonego, ten zaś niewątpliwie był powiadomiony o terminie…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 marca 2021 r., II DO 15/21

   …drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 545 § 3 k.p.k., sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 19 stycznia 2016 r., V KO 77/15

   …drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Należy zatem, przynajmniej w sposób ogólny, ale jednoznaczny, określić przesłankę, która – przynajmniej w przekonaniu…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 listopada 2012 r., III KO 58/12

   …kończącego postępowanie sądowe z przyczyn, które generalnie zaistniały niejako poza przeprowadzonym procesem (pewien wyjątek określa tu art. art. 540b k.p.k.), nie zaś w jego przebiegu. Dla uwypuklenia powyższego, w nawiązaniu do treści wniosku, warto dodać, że do kategorii wspomnianych przyczyn…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 listopada 2013 r., IV KO 75/13

   …postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r., utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Obrońca skazanego R. Ż. wskazując jako podstawę prawną art. 540b pkt 1 k.p.k. i art. 542 § 1 k.p.k. wniósł o wznowienie tego postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania, w…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 września 2026 r., II KZ 37/25

   …ze wskazanych we wniosku okoliczności nie mieści się w katalogu przesłanek wznowieniowych zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. oraz gdy nie będzie wchodzić w grę działanie tego sądu z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). Wreszcie oczywiste jest również i to, że przepis art.…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 września 2026 r., I KZ 12/26

   …ze wskazanych we wniosku okoliczności nie mieści się w katalogu przesłanek wznowieniowych zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. oraz gdy nie będzie wchodzić w grę działanie tego sądu z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). Wreszcie oczywiste jest również i to, że przepis art.…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 stycznia 2026 r., IV KZ 42/25

    …że żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie mieści się w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. oraz gdy nie będzie wchodzić w grę działanie tego sądu z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.) lub też wniosek w ogóle nie będzie wskazywał…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 540b (54)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.