Art. 1491
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.
Art. 1491. Sąd może wzywać strony, świadków, biegłych lub inne osoby w sposób, który uzna za najbardziej celowy, z pominięciem sposobów doręczeń przewidzianych w rozdziale 2, jeżeli uzna to za niezbędne do przyspieszenia rozpoznania sprawy. Wezwanie dokonane w ten sposób wywołuje skutki przewidziane w niniejszym kodeksie, jeżeli jest niewątpliwe, że doszło ono do wiadomości adresata w terminach określonych w art. 149 § 2.
Art. 149¹ Kodeksu postępowania cywilnego Art. 149¹. Sąd może wzywać strony, świadków, biegłych lub inne osoby w sposób, który uzna za najbardziej celowy, z pominięciem sposobów doręczeń przewidzianych w rozdziale 2, jeżeli uzna to za niezbędne do przyspieszenia rozpoznania sprawy. Wezwanie dokonane w ten sposób wywołuje skutki przewidziane w niniejszym kodeksie, jeżeli jest niewątpliwe, że doszło ono do wiadomości adresata w terminach określonych w art. 149 § 2.
art. 149¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)
art. 149¹ k.p.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II CSKP 115/22
…miejscu i czasie ma stawić się zawiadamiana lub wzywana osoba oraz czy jej stawiennictwo jest obowiązkowe (§ 76 ust. 2 r.u.s.p.). Przepis art. 149¹ k.p.c. umożliwia wzywanie stron w sposób, który sąd uzna za najbardziej celowy, jeżeli jest to niezbędne do przyspieszenia rozpoznania sprawy.…
- Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, wyrok z , X P 287/14
…o terminie rozprawy, a Sąd nie uniemożliwił powódce oraz jej pełnomocnikowi udziału w rozprawie i zadawania pytań świadkowi. Zgodnie z art. 149¹ k.p.c. Sąd może wzywać strony, świadków, biegłych lub inne osoby w sposób, który uzna za najbardziej celowy, z pominięciem sposobów doręczeń…
- Sąd Okręgowy w Olsztynie, postanowienie z , IX Ca 1024/23
…cywilnego, gdyż kodeks nie przewiduje takiej „formy” zawiadomienia. Co więcej, nie sposób było uznać, iż doszło do wezwania w trybie art. 149¹ k.p.c., albowiem w ocenie Sądu wezwanie telefoniczne pełnomocnika A. K. przez pracownika sekretariatu po pierwsze nie było niewątpliwe, a po drugie…
- Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, zarządzenie z , XI GC 183/22
…i miejscu, w szczególności zawiadomić ją o obowiązku, czasie i miejscu stawiennictwa. Mając przy tym na względzie, że stosownie do treści art. 149¹ kpc - sąd może wzywać strony, świadków, biegłych lub inne osoby w sposób, który uzna za najbardziej celowy, z pominięciem sposobów doręczeń…
- Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z , VII Ua 66/21
…472 k.p.c. sąd żąda przedstawienia niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy akt osobowych i innych dokumentów, stosując odpowiednio przepis art. 149¹ k.p.c. Z treści tych przepisów wynika jedynie możliwość zwrócenia sprawy przez sąd organowi rentowemu w przypadku stwierdzenia istotnych braków…
- Sąd Rejonowy w Gdyni, wyrok z , VI GC 2063/17
…ulica (...), zaś adres świadka Ł. Z. to E., ulica (...). Natomiast pełnomocnik pozwanego podał numery telefonów do powyższych osób. W trybie art. 149¹ k.p.c. Sąd zarządził wezwanie tychże osób na rozprawę w charakterze świadków telefonicznie, jednakże zarządzenie to nie mogło zostać skutecznie…
- Sąd Rejonowy w Olsztynie, wyrok z , IV P 69/16
…inaczej niż pozostali pracownicy składał wnioski urlopowe. Przypomnieć należy, że Sąd zgodnie z art. 472 kpc w brzmieniu do dnia 08.09.2016r. i art. 149¹ kpc w brzmieniu po tym dniu, może wzywać strony, świadków, biegłych lub inne osoby w sposób, który uzna za najbardziej celowy, z pominięciem…
- Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z , I ACa 275/17
…ponieważ pozwana została zawiadomiona o terminie rozprawy na adres wskazany przez siebie w odpowiedzi na pozew. Sąd I instancji nie naruszył art. 149¹ k.p.c. skoro przed wysłaniem faksu pozwanej zawiadamiającego o terminie rozprawy, zawiadomienie o terminie rozprawy dotarło do pozwanej wskutek…
- Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z , III AUa 474/16
…jego osoby – czego nie chciał przyjąć do wiadomości domagając się ponownego zawiadomienia. Niezależnie od tego trzeba zauważyć, iż zgodnie z art. 149¹ k.p.c. (obowiązującym od 8 września 2016 r.) sąd może wzywać strony, świadków, biegłych lub inne osoby w sposób, który uzna za najbardziej celowy, z…
- Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z , III AUa 436/16
…jego osoby – czego nie chciał przyjąć do wiadomości domagając się ponownego zawiadomienia. Niezależnie od tego trzeba zauważyć, iż zgodnie z art. 149¹ k.p.c. ( obowiązującym od 8 września 2016r.) sąd może wzywać strony, świadków, biegłych lub inne osoby w sposób, który uzna za najbardziej celowy, z…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 1491 (17)
Historia zmian
Bez zmian od 24 marca 2026 r.