Art. 1561
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.
Art. 1561.
§ 1. W miarę potrzeby na posiedzeniu przewodniczący może pouczyć strony o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych do tej chwili twierdzeń i dowodów. #
§ 2. Pouczenie, o którym mowa w § 1, może obejmować w szczególności wyrażenie poglądu co do: #
1) wykładni przepisów prawa mogących znaleźć zastosowanie w sprawie; #
2) faktów, które na danym etapie sprawy mogą zostać uznane za bezsporne lub dostatecznie wykazane. #
Art. 156¹ Kodeksu postępowania cywilnego Art. 156¹. § 1. W miarę potrzeby na posiedzeniu przewodniczący może pouczyć strony o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych do tej chwili twierdzeń i dowodów. § 2. Pouczenie, o którym mowa w § 1, może obejmować w szczególności wyrażenie poglądu co do: 1) wykładni przepisów prawa mogących znaleźć zastosowanie w sprawie; 2) faktów, które na danym etapie sprawy mogą zostać uznane za bezsporne lub dostatecznie wykazane.
art. 156¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)
art. 156¹ k.p.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I CSKP 55/21
…2017 r., II CSK 803/16). W tym celu sąd rozpoznający sprawę powinien wykorzystać stosowne instrumenty procesowe, w tym także te przewidziane w art. 156¹ i 156² k.p.c. Przewodniczący ma zatem obowiązek pouczyć konsumenta o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych twierdzeń i dowodów, tj.…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II CSKP 503/22
…innej przesłanki, niż ta, którą wskazywał pozwany i której dotyczyło postępowanie przed Sądem pierwszej instancji, powinien zastosować bądź art. 156¹ k.p.c., bądź art. 156² k.p.c. W niniejszej sprawie oczywiście problem był bardziej złożony, ponieważ Sąd odwoławczy dostrzegł zmianę stanowiska…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I CSK 1506/26
…do jej ponownego otwarcia (art. 225 k.p.c.), mieści się w granicach dopuszczalnych czynności procesowych sądu (art. 5 k.p.c. w zw. z art. 156¹ k.p.c.), czy stanowi przekroczenie kompetencji, skoro pouczenia ograniczają się do czynności procesowych, a nie materialnoprawnych strategii, i nie…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I CSK 4048/22
…abuzywności klauzul umownych, sąd rozpoznający sprawę powinien wykorzystać stosowne instrumenty procesowe, w tym także te przewidziane w art. 156¹ i 156² k.p.c. Przewodniczący ma zatem obowiązek pouczyć konsumenta o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych twierdzeń i dowodów, tj.…
- Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z , V Ca 4067/23
…wydanie orzeczenia następuje po zamknięciu rozprawy i z uwzględnieniem stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy (Komentarz do art. 156¹ k.p.c., Piaskowska Olga Maria (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie procesowe, Lex). Podkreślić z całą stanowczością należy, że…
- Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, wyrok z , II AKa 309/23
…trudności z dokładnym wykazaniem szkody innymi dowodami iż powołane i załączone do wniosku. VIII. obrazę prawa procesowego, to jest art. 156¹ k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść wyroku, poprzez zaniechanie pouczenia stron o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle…
- Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z , VI ACa 612/22
…na pozwanej nie ciążył ciężar udowodniania, że cena rynkowa jest inna. Na wskazanej płaszczyźnie za słuszny należy uznać zarzut naruszenia art. 156¹ k.p.c. Na rozprawie 24 lutego 2021 r. Przewodniczący pouczył strony w kwestii wysokości szkody w sposób następujący: Z kolei w uzasadnieniu…
- Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z , I AGa 106/20
…rozliczenia stron, w tym kwestii oceny w świetle art. 451 § 1 k.c. Bezprzedmiotowy jest zarzut kwestionujący zastosowanie w sprawie art. 156¹ k.p.c., odwołujący się do treści art. 11 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych…
- Sąd Rejonowy w Tarnowie, wyrok z , V GC 194/24
…uwagę, że na żadnej z rozpraw nie stawił się pełnomocnik strony powodowej, a tym samym nie było możliwe udzielenie pouczeń na zasadzie art. 156¹ k.p.c. Dalej wskazać należy, że K. K. zakupił przedmiotowy samochód w dniu 19.04.2022 roku za kwotę 62.498,03 koron szwedzkich, co stanowiło wtedy…
- Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z , III Ca 1671/21
…wyroku Sądu I instancji czyni zadość wymogom stawianym w art. 327 1 § 1 k.p.c. Za chybiony należało uznać również zarzut naruszenia art. 156¹ k.p.c. poprzez miedzy innymi zaniechanie pouczenia strony powodowej o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych do tej chwili twierdzeń…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 1561 (218)
Historia zmian
Bez zmian od 24 marca 2026 r.