Art. 144

Pokaż w całym akcie

Art. 144 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 144.
§ 1. Przewodniczący ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony nie jest znane. W sprawach o roszczenia alimentacyjne, jak również w sprawach o ustalenie pochodzenia dziecka i o związane z tym roszczenia, przewodniczący przed ustanowieniem kuratora przeprowadzi stosowne dochodzenie w celu ustalenia miejsca zamieszkania lub pobytu pozwanego.
§ 2. O ustanowieniu kuratora przewodniczący ogłosi publicznie w budynku sądowym i lokalu wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w sprawach zaś większej wagi, gdy uzna to za potrzebne, także w prasie.
§ 3. Z chwilą doręczenia pisma kuratorowi doręczenie staje się skuteczne. Sąd może jednak uzależnić skuteczność doręczenia od upływu oznaczonego terminu od chwili wywieszenia obwieszczenia w budynku sądowym.
§ 4. Czynności określone w § 1–3 może wykonywać także referendarz sądowy.

art. 144 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 144 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 14 lutego 2006 r., II CSK 86/05

   …nieważności postępowania. Został on oparty o twierdzenie, że dla części uczestników postępowania ustanowiono kuratora, z naruszeniem art. 144 § 1 k.p.c., co spowodowało pozbawienie ich możliwości obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) Art. 144 § 1 k.p.c. przewiduje, że przewodniczący…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 grudnia 2010 r., II CZ 150/10

   …pozbawieniem skarżącego możliwości działania na skutek ustanowienia w sprawie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu z naruszeniem art. 144 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 143 k.p.c., jeżeli stronie, której miejsce nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe wywołujące…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 grudnia 1994 r., I PRN 33/94

   …powinien ustanowić dla pozwanego kuratora, ponieważ w stanie faktycznym sprawy były spełnione przesłanki określone w art. 143 k.p.c. i art. 144 k.p.c. Z przepisów tych wynika, że jeżeli miejsce pobytu strony nie jest znane - co powinien uprawdopodobnić wnoszący o ustanowienie kuratora - a…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 lipca 2012 r., II CSK 655/11

   …listem gończym, gdyż miejsce jego pobytu nie jest znane, uzasadnione było ustanowienie kuratora procesowego na podstawie art. 143 i art. 144 k.p.c., co jednak nie pozbawiało skuteczności dotychczasowych doręczeń sądowych, jeżeli odpowiadały one wymaganiom określonym w przepisach k.p.c. o…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 września 2011 r., I CSK 12/11

   …kuratora dla wnioskodawczyni, poszukiwanej wówczas listem gończym. Zachodziły więc uzasadnione przesłanki zastosowania wobec niej art. 144 k.p.c., w związku z brakiem znajomości miejsca jej pobytu. Jak wskazał Sąd Okręgowy, w obecnym postępowaniu nie istniały także podstawy do…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 sierpnia 2007 r., V CSK 155/07

   …Zauważył, że w postępowaniu nieprocesowym ustanowienie kuratora procesowego może nastąpić z urzędu i że taki został ustanowiony na podstawie art. 144 k.p.c. a nie art. 184 k.r.o. Podniósł, że skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać między innymi okoliczności stwierdzające zachowanie…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 marca 2010 r., III CSK 199/09

   …skarżących nie było podstaw ani nawet dużego prawdopodobieństwa do przyjęcia, że osoby te nie żyją, zaś dla ustanowienia kuratora w oparciu o art.144 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. wystarczające było uprawdopodobnienie, że miejsce pobytu nie jest znane. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 maja 2005 r., V CK 664/04

   …bądź posiadania. Uchybienia proceduralne, jakich dopuścił się Sąd Powiatowy w tamtej sprawie (szczególnie brak ogłoszenia stosownie do art. 144 § 2 k.p.c.), nie były czynnikiem decydującym o utracie własności przez dotychczasowych właścicieli i nie można ich traktować jako władcze działanie…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 marca 2012 r., IV CSK 284/11

   …przed Sądem Rejonowym. Postępowanie toczyło się wprawdzie bez jego udziału, gdyż był on zastępowany przez kuratora ustanowionego w trybie art. 144 k.p.c., jednak w ocenie Sądu Apelacyjnego okoliczność ta nie może skutkować odmienną wykładnią art. 840 § 1 pkt 2 in fine k.p.c. W przypadku…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 października 2007 r., II CSK 261/07

    …przez pominięcie przeprowadzenia dowodów wskazujących na nieważność ugody sądowej, zawartej z udziałem kuratora wyznaczonego z naruszeniem art. 144 § 1 k.p.c. i w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy oraz zarzuciła naruszenie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 203 § 4 k.p.c., polegające na uznaniu,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 144 (471)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.