Art. 143

Pokaż w całym akcie

Art. 143 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 143. Jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający.

art. 143 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 143 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 grudnia 1994 r., I PRN 33/94

   …Sąd I instancji powinien ustanowić dla pozwanego kuratora, ponieważ w stanie faktycznym sprawy były spełnione przesłanki określone w art. 143 k.p.c. i art. 144 k.p.c. Z przepisów tych wynika, że jeżeli miejsce pobytu strony nie jest znane - co powinien uprawdopodobnić wnoszący o…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 listopada 2017 r., III PK 170/16

   …lub radcy prawnego dla celów postępowania kasacyjnego. Biorąc pod uwagę, że ustanowienie kuratora może nastąpić tylko na wniosek (por. art. 143 k.p.c.), przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do wykorzystywania instytucji kuratora dla partykularnych interesów przeciwnika osoby…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 czerwca 2014 r., III CZ 24/14

   …spraw związanych z ustaniem jej bytu prawnego. Wskazanych założeń nie spełnia powołanie kuratora na podstawie art. 146 k.p.c. w zw. z art. 143 k.p.c. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że art. 143 k.p.c. ma być stosowany jedynie odpowiednio, a więc z uwzględnieniem wskazanych 3 wyżej…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 listopada 2015 r., III CZP 74/15

   …(siedziby) strony pozwanej, może żądać, po uprawdopodobnieniu, że miejsce pobytu tej strony nie jest znane, ustanowienia kuratora (art. 143 k.p.c.). Należy także pamiętać, że jeżeli powód – wnosząc pozew – wskazał prawidłowy adres zamieszkania (siedziby) strony pozwanej i pierwsze…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 lipca 2012 r., II CSK 655/11

   …że jest on poszukiwany listem gończym, gdyż miejsce jego pobytu nie jest znane, uzasadnione było ustanowienie kuratora procesowego na podstawie art. 143 i art. 144 k.p.c., co jednak nie pozbawiało skuteczności dotychczasowych doręczeń sądowych, jeżeli odpowiadały one wymaganiom określonym w…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 sierpnia 2007 r., V CSK 155/07

   …i nie przedstawieniu nawet także żadnego stanowiska, czy wniosku na piśmie. Tolerowanie przez sąd takiego stanu stanowiło rażące naruszenie art. 143 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 1997 r., III CKN 10/96, OSP 1997, nr 9, poz. 172 i wyrok Sadu Najwyższego z dnia 26…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 grudnia 2010 r., II CZ 150/10

   …możliwości działania na skutek ustanowienia w sprawie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu z naruszeniem art. 144 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 143 k.p.c., jeżeli stronie, której miejsce nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw,…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 października 2007 r., II CSK 261/07

   …ustanowionego dla niej kuratora procesowego. W związku z tym nasuwa się pytanie o zakres umocowania kuratora procesowego. Dosłowne brzmienie art. 143 k.p.c., który na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. ma zastosowanie także w postępowaniu nieprocesowym mogłoby wskazywać, że kurator ustanowiony jest…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 14 lutego 2006 r., II CSK 86/05

   …strony, której miejsce pobytu nie jest znane, jeżeli wnioskodawca powyższe uprawdopodobni. Konstrukcja tego przepisu, w powiązaniu z treścią art. 143 k.p.c. 4 wskazuje, że jego celem jest zagwarantowanie reprezentacji stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, a zachodzi potrzeba doręczenia…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 14 kwietnia 2016 r., IV CSK 412/15

    …wszystkich rozprawach i nieprzedstawieniu żadnego stanowiska, czy wniosku na piśmie. Tolerowanie przez sąd takiego stanu stanowi naruszenie art. 143 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 9 2007 r., V CSK 155/07, niepubl., z dnia 3 marca 1997 r., III CKN 10/96, OSP 1997, nr…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 143 (253)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.