Art. 118

Pokaż w całym akcie

Art. 118 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 118.
§ 1. Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez sąd jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego.
§ 2. Adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę w zakresie wynikającym z art. 91, chyba że z postanowienia sądu wynika, iż obowiązek zastępowania strony ustaje wcześniej.
§ 3. Z ważnych przyczyn adwokat lub radca prawny może wnosić o zwolnienie od obowiązku zastępowania strony w procesie. Sąd, zwalniając adwokata lub radcę prawnego, zwraca się jednocześnie do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie innego adwokata lub radcy prawnego. Przepis art. 117³ § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 4. Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, sąd, na uzasadniony wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego, zwróci się w razie potrzeby do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego z innej miejscowości. Przepis art. 117³ § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 5. Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd lub w związku z postępowaniem ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie stwierdza podstaw do wniesienia tej skargi lub skargi kasacyjnej, jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić na piśmie o tym stronę oraz sąd, niepóźniej niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem albo zawiadomienia go o wyznaczeniu. Do zawiadomienia adwokat lub radca prawny dołącza sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi. Opinia nie jest załączana do akt sprawy i nie jest doręczana stronie przeciwnej.
§ 6. Jeżeli opinia, o której mowa w § 5, nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, sąd zawiadamia o tym właściwy organ samorządu zawodowego, do którego należy adwokat lub radca prawny. W takim przypadku właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych wyznaczy innego adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 117³ § 2 stosuje się odpowiednio.

art. 118 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 118 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 stycznia 2012 r., II CZ 148/11

   …o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Argumentacja skarżącego odnosi się do wykładni art. 118 § 2 k.p.c., a konkretnie zakresu obowiązków pełnomocnika z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem skarżącego z treści art. 118 § 2 k.p.c.,…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 maja 2014 r., I PZ 6/14

   …dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie X P …/10, ustanawiające dla T. K. pełnomocnika z urzędu do zastępowania powoda w tej sprawie. Zgodnie z art. 118 § 2 k.p.c. adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę jedynie do prawomocnego zakończenia postępowania (chyba że…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 lipca 2012 r., I UZ 81/12

   …o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Ma wprawdzie rację Sąd Apelacyjny, że zgodnie z art. 118 § 2 k.p.c. adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę jedynie do prawomocnego zakończenia postępowania (chyba że…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 października 2005 r., V CZ 112/05

   …r. Kasację wniesiono dnia 13 czerwca 2005 r. Sąd Apelacyjny, odrzucając kasację, powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego dotyczące art. 118 k.p.c., który stanowi, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych jest równoznaczne z udzieleniem…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 kwietnia 2014 r., II CZ 102/13

   …uzasadnieniem. Oceny tej nie powinna przy tym zmieniać okoliczność, że korzystał z pomocy adwokata ustanowionego z urzędu, gdyż, zgodnie z art. 118 § 2 k.p.c., adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę do prawomocnego zakończenia postępowania, a zakończenie…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 kwietnia 2009 r., I UZ 6/09
7. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 listopada 2003 r., III CZP 74/03

   …przed sądem istnienie umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony. Dokumentu tego, z wyjątkiem wypadku wskazanego w art. 85 § 2 i art. 118 k.p.c., nie można zastąpić innym środkiem dowodowym. Mając to na uwadze należy przyjąć, że wymaganie, o którym mowa w art. 126 § 3 k.p.c., aby do…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 maja 2011 r., II CSK 699/10

   …jest ze stwierdzeniem braku podstaw do jej wniesienia, ma możliwość sporządzenia – zamiast skargi kasacyjnej – opinii, o której mowa w art.118 § 5 k.p.c., wnosząc o przyznanie wynagrodzenia zgodnie z § 13 ust. 4 pkt 2 rozp.opł.adw. (§ 14 ust. 2 pkt 2b rozp.opł.radc.). Z tych względów wniosek o…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 lutego 2012 r., II CSK 330/11
10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 marca 2003 r., II CZ 26/03

    …prawnego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych (art. 117 § 1 k.p.c.) jest zaś równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego (art. 118 k.p.c.). Tak więc nienależyte wykonywanie swych obowiązków procesowych przez adwokata ustanowionego z urzędu nie może także stanowić przewidzianej w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 118 (458)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.