Art. 120

Pokaż w całym akcie

Art. 120 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 120.
§ 1. Sąd cofnie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeżeli okaże się, że okoliczności, na których podstawie je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
§ 2. W wypadkach, o których mowa w § 1, strona obowiązana jest uiścić wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego dla niej ustanowionego.
§ 3. Ponadto, w wypadku gdy okoliczności, na podstawie których przyznano ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, przestały istnieć, sąd może obciążyć stronę tym obowiązkiem tylko częściowo, stosownie do zmiany, jaka nastąpiła w jej stosunkach.
§ 4. Stronę, która uzyskała ustanowienie adwokata lub radcy prawnego na podstawie podania świadomie nieprawdziwych okoliczności, sąd skaże na grzywnę, niezależnie od jej obowiązku uiszczenia wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego.

art. 120 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 120 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 czerwca 2014 r., V CSK 421/13

   …ubocznego. Kwestia faktycznego terminu zwrotu wskazanego przez powoda nie może być w konsekwencji decydująca, co czyni zarzut naruszenia art. 120 § 1 k.p.c. niezasadnym. Zgodzić się natomiast należy ze skarżącym, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez wniesieniu pozwu w niniejszej…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 czerwca 2009 r., III CZP 36/09

   …zmienić sama tylko hipotetyczna możliwość cofnięcia ustanowienia adwokata z jednoczesnym obciążeniem uczestnika kosztami jego wynagrodzenia (art. 120 k.p.c.). Prowadzi to do wniosku, że strona nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia w przedmiocie wynagrodzenia adwokata ustanowionego z…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 listopada 2015 r., IV CSK 52/15

   …dokumenty zawarte w tych aktach jako dowody w rozpoznawanej sprawie. Nie doszło również do naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisu art. 120 § 1 k.p.c. i art. 123 k.p.c. bowiem Sąd ten nie cofnął powodowi ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jeżeli zaś uczynił to bezpodstawnie Sąd pierwszej…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 17 listopada 2011 r., III CZ 61/11

   …także wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi ustanowionemu dla niej. Takie rozstrzygnięcie byłoby możliwe tylko w razie cofnięcia na podstawie art. 120 § 1 i 2 k.p.c. przyznanego jej ustanowienia pełnomocnika z urzędu, co w tym wypadku niewątpliwie nie miało miejsca. Poza tym nawet w takiej…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 marca 2009 r., IV CSK 492/08

   …prawa dokonaną w sprawie przez Sąd Najwyższy (por. art. 39820 zd. 2 k.p.c.). Z tego też względu niedopuszczalne były zarzuty naruszenia art. 120 § 1 k.p.c., art. 471 k.c. w zw. z art. 794 § 1 k.c., art. 118 k.c. w zw. z art. 376 k.c. i art. 803 § 1 k.c. Z kolei zarzut obrazy art. 65 § 2 k.c.…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 listopada 2007 r., III CZ 52/07

   …kończącego postępowanie apelacyjne zmuszałby do cofnięcia ustanowienia, dla strony zwolnionej od kosztów sądowych, adwokata lub radcy prawnego (art. 120 § 1 w związku z art. 117 § 1 k.p.c.). W konsekwencji powstawałaby sytuacja trudna do aprobaty z punktu widzenia zasady równości wobec prawa (art.…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 sierpnia 2007 r., I CZ 98/07

   …pełnomocnika z urzędu. W razie zmiany okoliczności, do których zalicza się stan zwolnienia strony z kosztów sądowych, na podstawie art. 120 k.p.c. sąd cofa ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik działa zatem (w zakresie pełnomocnictwa procesowego. którego treść ustawową określa…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 marca 2008 r., I CZ 153/07

   …z tego uprawnienia. Konsekwentnie należałoby uznać, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego powinno być wówczas cofnięte (art. 120 § 1 k.p.c.), oraz, że po wydaniu orzeczenia przez sąd odwoławczy strona zamierzająca skorzystać ze skargi kasacyjnej, znajdująca się w sytuacji, o…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 kwietnia 2008 r., I CZ 12/08

   …kończącego postępowanie apelacyjne zmuszałby do cofnięcia ustanowienia dla strony zwolnionej od kosztów sądowych adwokata lub radcy prawnego (art. 120 § 1 w związku z art. 117 § 1 k.p.c.), a w konsekwencji osoba uboga traciłaby na etapie bezpośrednio poprzedzającym postępowanie kasacyjne fachową…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 marca 2008 r., III CZ 5/08

    …kończącego postępowanie apelacyjne zmuszałby do cofnięcia ustanowienia dla strony zwolnionej od kosztów sądowych adwokata lub radcy prawnego (art. 120 § 1 w związku z art. 117 § 1 k.p.c.). Konsekwencje takiej sytuacji trudno byłoby zaakceptować zarówno z punktu widzenia przewidzianej w art. 32…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 120 (151)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.