Art. 997¹

Pokaż w całym akcie

Art. 997¹ Kodeksu cywilnego
Art. 997¹.
§ 1. Obowiązany do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku może żądać odroczenia terminu jego płatności, rozłożenia go na raty, a w wyjątkowych przypadkach – jego obniżenia, przy uwzględnieniu sytuacji osobistej i majątkowej uprawnionego do zachowku oraz obowiązanego do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku.
§ 2. W przypadku rozłożenia na raty roszczenia z tytułu zachowku terminy ich uiszczenia nie mogą przekraczać łącznie pięciu lat. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd, na wniosek zobowiązanego, może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych lub przedłużyć termin, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Zmieniony termin nie może być dłuższy niż dziesięć lat.
§ 3. W razie ustania okoliczności uzasadniających obniżenie zachowku obowiązany z tytułu zachowku na wniosek osoby uprawnionej do zachowku zwraca uprawnionemu do zachowku sumę pieniężną, o którą obniżono zachowek. Zwrotu sumy pieniężnej nie można żądać po upływie pięciu lat od dnia obniżenia zachowku.

art. 997¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 997¹ k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Rejonowy w Giżycku, wyrok z 22 stycznia 2026 r., I C 328/23

   …W tej sytuacji nie sposób uznać, aby ustanowienie służebności osobistej mieszkania mogło stanowić podstawę do miarkowania zachowku w trybie art. 997¹ § 1 k.c. W ocenie Sądu służebność ta sprawowała wyłącznie funkcję zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych spadkodawczyni za jej życia i nie spowodowała…

2. Sąd Rejonowy w Gdyni, wyrok z 27 marca 2025 r., I C 957/24

   …uwadze sytuację osobistą pozwanej oraz jej matki, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, o których mowa w art. 997¹ § 1 k.c., uzasadniające obniżenie wysokości należnego zachowku. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu obowiązany do zaspokojenia roszczenia z tytułu…

3. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 24 czerwca 2024 r., I C 1828/21

   …jak w sentencji w punkcie 2. W ocenie Sądu Okręgowego brak było podstaw do obniżenia wysokości lub rozłożenia zachowku na raty na zasadzie art. 997¹ §1 k.c. Przepis ten ma zastosowanie przy uwzględnieniu sytuacji osobistej i majątkowej uprawnionej do zachowku i obowiązanego, w związku z czym…

4. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 4 kwietnia 2024 r., III Ca 1767/23

   …Ocena Sądu I instancji w zaistniałym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości o tyle, że w świetle apelacji naruszenie przepisów art. 997¹ § 1 k.c. i art. 5 k.c. wywodzi się jako konsekwencję twierdzonych naruszeń art. 233 § 1 k.p.c. (s. 3 apelacji, k. 256, 275). Już samo to wskazuje w…

5. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 18 stycznia 2024 r., III Ca 127/22

   …oddalenia w całości powództwa o zachowek z powołaniem się na nadużycie prawa podmiotowego nie podważa też wprowadzenie do porządku prawnego art. 997¹ k.c. – który potencjalnie mógłby znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie z mocy art. 141 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji…

6. Sąd Rejonowy w Kwidzynie, wyrok z 12 lutego 2025 r., I C 113/24

   …A. M. (1) podczas rozprawy w dniu 15 stycznia 2025 r. wniosła także o obniżenie ewentualnie zasądzonej kwoty zachowku na podstawie przepisu art. 997¹ k.c. Sąd ustalił, co następuje: R. K. zmarł dnia 29 marca 2015 r. E. K. zmarła dnia 24 stycznia 2019 r. Spadek po tych spadkodawcach na mocy…

7. Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrok z 20 grudnia 2024 r., II Ca 120/24

   …uwagę, że w chwili orzekania przez Sąd I instancji obowiązywał już wprowadzony do kodeksu cywilnego na mocy nowelizacji z 22 maja 2023 r. art. 997¹ . Zgodnie z §1 tego przepisu, obowiązany do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku może żądać odroczenia terminu jego płatności, rozłożenia…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 997¹ (11)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.