Art. 993

Pokaż w całym akcie

Art. 993 Kodeksu cywilnego
Art. 993.
§ 1. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.
§ 2. Przy obliczaniu zachowku dolicza się także do spadku, stosownie do przepisów poniższych, fundusz założycielski fundacji rodzinnej wniesiony przez spadkodawcę, w przypadku gdy fundacja ta nie jest ustanowiona w testamencie.
§ 3. Przy obliczaniu zachowku dolicza się także do spadku, stosownie do przepisów poniższych, mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, o wartości niewiększej niż wysokość funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej wniesionego przez spadkodawcę.

art. 993 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 993 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 czerwca 2012 r., III CZP 29/12

   …spadkobiercy zachowku przewidziane zostało jedynie przez wydziedziczenie, w wypadkach ściśle uregulowanych w art. 1008 i nast. k.c. Użyte w art. 993 k.c. pojęcie darowizny odnosi się do umowy uregulowanej w art. 888 k.c., którą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia 7 na rzecz…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 lutego 2014 r., III CZP 114/13

   …i z 1982 r. podlega przewidzianym przez prawo spadkowe doliczeniom (na poczet schedy spadkowej - art. 1039 k.c. oraz do substratu zachowku - art. 993 k.c.). W orzecznictwie w odniesieniu do umowy przekazania gospodarstwa rolnego następcy zawieranej w reżimie ustawy z 1977 r. w zasadzie jednolicie…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 czerwca 2022 r., I NSNC 551/21

   …sprawili mu własnym kosztem pogrzebu. Sąd II instancji uznał jedynie, że tak ustalony stan faktyczny uzasadnia jego subsumpcję pod przepis art. 993 k.c. Stosując ten przepis stwierdził bowiem, że umowa dożywocia jest w istocie darowizną. Zarzuty odnoszące się do kwalifikacji umowy dożywocia…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 lutego 2013 r., II CSK 403/12

   …stanu biernego spadku. Innymi słowy, podstawę obliczenia substratu zachowku stanowi czysta wartość spadku, powiększona o wartość darowizn (art. 993 k.c.), z wyjątkiem drobnych darowizn przyjętych zwyczajowo w danych stosunkach oraz darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami ani…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06

   …wyroku Sądu drugiej instancji z prawem Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił naruszenie art. 991 § 2 k.c. przez błędną wykładnię i art. 993 k.c. przez jego niezastosowanie, a także naruszenie konstytucyjnych praw człowieka i obywatela, w szczególności wynikającego z art. 64 ust. 1…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 marca 2008 r., IV CSK 509/07

   …991 i nast. k.c. Sąd Okręgowy ustalił, że wartość spadku wynosi 1.437.000 zł. Do spadku dolicza się uczynione przez spadkodawcę darowizny (art. 993 k.c.). Łączna wartość masy spadkowej i darowizny doliczonej do spadku wynosi 1.634.000 zł. Powodowi przysługuje połowa wartości udziału spadkowego,…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15

   …z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepubl.; z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 11/09, niepubl.). 3 Skarżący wskazał na potrzebę wykładni art. 993 k.c. w zakresie właściwego rozumienia pojęcia „darowizna” w aspekcie tego czy umowa o nieodpłatne przekazanie gospodarstwa rolnego następcy zawarta…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 lipca 2012 r., I CSK 599/11

   …określonych w art. 922 k.c. z tym, że przy ustalaniu stanu biernego spadku nie uwzględnia się zobowiązań wynikających z zapisów i poleceń (art. 993 k.c.) oraz zobowiązań z zachowków. Przedstawione w skardze kasacyjnej zagadnienie, według jakich cen należy ustalać wartość spadku, zostało…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 marca 2011 r., III CZP 136/10

   …pozwanym umowę za darowiznę, a nie umowę z następcą. Kwestia darowizn podlegających doliczeniu do substratu zachowku została jasno uregulowana w art. 993 i 994 k.c. Z przepisów tych wynika, że zasadą jest, iż zaliczeniu podlegają wszystkie darowizny. Wyjątek stanowią drobne darowizny przyjęte…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 czerwca 2013 r., V CSK 385/12

    …991 § 1 k.c. Uzyskany wynik stanowi udział spadkowy będący podstawą do obliczenia zachowku. Następnym etapem jest ustalenie substratu zachowku (art. 993 – 995 k.c.) będącego czystą wartością spadku, różnicą pomiędzy stanem czynnym spadku, czyli wartością wszystkich praw należących do niego, według…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 993 (476)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.