Art. 1000

Pokaż w całym akcie

Art. 1000 Kodeksu cywilnego
Art. 1000.
§ 1. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.
§ 2. Jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.
§ 3. Obdarowany może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny.
§ 4. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od fundacji rodzinnej, której fundusz założycielski doliczono do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże fundacja rodzinna jest obowiązana do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem pokrycia funduszu założycielskiego przez spadkodawcę.
§ 5. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej doliczone do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże osoba, która otrzymała mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, jest obowiązana do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem otrzymania mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej.
§ 6. Jeżeli osoba, która otrzymała mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej sama jest uprawniona do zachowku, ponosi ona odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek.
§ 7. Osoba, która otrzymała mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie tego mienia.

art. 1000 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 1000 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 czerwca 2022 r., I NSNC 551/21

   …jest pozbawienie uprawnionych środków koniecznych do życia, gwarantowanych im przez przepisy o zachowku (art. 991 w zw. z art. 993 w zw. z art. 1000 k.c.). Wykładnia i stosowanie przepisów o zachowku oraz przepisów art. 58 § 1 i § 2 k.c. powinny w każdym przypadku uwzględniać art. 30 Konstytucji…

2. Sąd Okręgowy w Szczecinie, zarządzenie z 20 grudnia 2019 r., II Ca 653/19

   …dokonał za życia darowizny, uprawniony do zachowku może dochodzić od obdarowanego roszczenia o zachowek w granicach określonych w art. 1000 § 1 k.c., w myśl którego, jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis…

3. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z 26 kwietnia 2018 r., I ACa 1143/17

   …roszczenia o zachowek są, co do zasady spadkobiercy. Jeżeli jednak uprawniony nie zdoła uzyskać od spadkobierców należnego mu zachowku, art. 1000 § 1 k.c. przewiduje odpowiedzialność obdarowanych. Zobowiązanie obdarowanego jest więc wtórne w stosunku do obowiązku spadkobiercy wypłaty zachowku…

4. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, wyrok z 11 października 2017 r., III Ca 311/17

   …Sąd Rejonowy wskazał w sposób wyraźny podstawę prawną rozstrzygnięcia, a to przepisy art. 991 § 1 k.c., art. 993 k.c., art. 994 § 1 k.c. oraz art. 1000 k.c. Przepisy te nie wykluczają się w żaden sposób, a wręcz przepisy art. 993 k.c. i art. 994 § 1 k.c., w których jest mowa o zaliczeniu darowizn…

5. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 11 października 2012 r., VI ACa 611/12

   …w zakresie dokonania ustaleń stanu faktycznego odnośnie okoliczności w tym zakresie, ale stawia zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 1000 § 1 k.c., wskazując na prawnie irrelewantne okoliczności. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia tego przepisu, w ocenie Sądu Apelacyjnego za…

6. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 20 listopada 2020 r., II C 675/19

   …2020 roku) Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Jego podstawą prawną był przepis art. 991§2 kc w zw. z art. 1000§1 kc, jako że powód, będący spadkobiercą C. W., domagał się zasądzenia od pozwanej - jako współspadkobiercy i zarazem jako osoby obdarowanej…

7. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, wyrok z 30 stycznia 2019 r., III Ca 429/18

   …darowizny wyczerpującej cały spadek, uprawniony do zachowku może dochodzić od obdarowanego roszczenia o zachowek w granicach określonych w art. 1000 k.c. Powyższa argumentacja prowadzi zatem do konkluzji, iż w sytuacji, gdy spadkodawca dokonał darowizny wyczerpującej cały spadek, uprawniony do…

8. Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrok z 31 maja 2017 r., XII C 1614/15

   …otrzymała od spadkodawcy darowiznę. Jednakże osoba ta ponosi odpowiedzialność tylko w granicach wzbogaceni będącego skutkiem darowizny (art. 1000 § 1 k.c.). W niniejszej sprawie powódka dochodziła zapłaty zachowku po zmarłym ojcu – Z. M. (1), podnosząc, że Z. M. (1) dokonał darowizny swojego…

9. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 4 grudnia 2014 r., I ACa 1223/14

   …umotywowały tym, że jako spadkobierczynie po T. P. na zasadzie określonej w art. 991 k.c. są uprawnione do zachowku i na zasadzie wskazanej w art. 1000 k.c. przysługuje im roszczenie do pozwanej S. P. jako osoby obdarowanej przez spadkodawcę. Ani w pozwach (później połączonych), ani w trakcie…

10. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 8 października 2013 r., I ACa 375/13

    …Istota sporu sprowadzała się zaś do tego, czy roszczenie powodowi przysługiwało w oparciu o treść art. 991 § 1 i 2 k.c. czy też wedle art. 1000 k.c. Na początek wyjaśnić wypada, że swoboda dysponowania majątkiem za życia, na przykład w formie darowizn, czy swoboda testowania pozwalająca na…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 1000 (598)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.