Art. 952

Pokaż w całym akcie

Art. 952 Kodeksu cywilnego
Art. 952.
§ 1. Jeżeli istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione, spadkodawca może oświadczyć ostatnią wolę ustnie przy jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków.
§ 2. Treść testamentu ustnego może być stwierdzona w ten sposób, że jeden ze świadków albo osoba trzecia spisze oświadczenie spadkodawcy przed upływem roku od jego złożenia, z podaniem miejsca i daty oświadczenia oraz miejsca i daty sporządzenia pisma, a pismo to podpiszą spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie.
§ 3. W wypadku gdy treść testamentu ustnego nie została w powyższy sposób stwierdzona, można ją w ciągu sześciu miesięcy od dnia otwarcia spadku stwierdzić przez zgodne zeznania świadków złożone przed sądem. Jeżeli przesłuchanie jednego ze świadków nie jest możliwe lub napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może poprzestać na zgodnych zeznaniach dwóch świadków.

art. 952 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 952 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 listopada 2001 r., III CZP 54/01

   …wykonania czynności polegającej na udokumentowaniu testamentu ustnego. Odwoływano się do porównania treści art. 951 § 2 k.c. oraz art. 952 § 2 k.c. wywodząc, że rola osoby spisującej treść testamentu ustnego jest ważniejsza od roli osoby spisującej protokół przy sporządzaniu testamentu…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 kwietnia 2002 r., III CZP 22/02

   …Konkluzja ta nie rozstrzyga przedstawionego zagadnienia prawnego. Niezbędne jest dokonanie wykładni pojęcia „świadkowie" w rozumieniu art. 952 § 2 k.c. W doktrynie i judykaturze nie zostało jednoznacznie przesądzone, czy świadkiem w rozumieniu art. 952 § 2 k.c. jest także osoba niezdolna do…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 września 2011 r., I CSK 248/11

   …naruszenia prawa materialnego, który nie znajduje oparcia w ustaleniach stanowiących podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia. Wymienione w art. 952 § 2 k.c. pismo jest dokumentem prywatnym i stosownie do treści art. 245 k.p.c. w zw. z art. 952 § 2 k.c. stanowi dowód, że spadkodawca złożył…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 grudnia 2010 r., I CSK 37/10

   …ma możliwość sporządzenia testamentu zwykłego np. testamentu własnoręcznego. Według stanu obowiązującego tj. normy wynikającej z art. 952 § 1 k.c. testament ustny można sporządzić, gdy zachodzi obawa rychłej śmierci. „Obawa” oznacza uczucie niepokoju, co do skutku czegoś, zaś „ rychły”…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 marca 2011 r., II CSK 379/10

   …a oni je przyjmują i nie zachodzi żadna z przyczyn niezdolności do bycia świadkiem, objętych art. 956 i art. 957 § 1 k.c. Treść art. 952 § 1 k.c. wskazuje, że świadkiem testamentu może być osoba, do której spadkodawca kieruje swoje oświadczenie, jest obecna przy składaniu tego…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 lutego 2008 r., I CSK 381/07

   …stanu zdrowia spadkodawcy - bez opinii biegłych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Uzasadniony jest kasacyjny zarzut naruszenia art. 952 § 1 k.c. przez błędną wykładnię pojęcia „obawa rychłej śmierci”, stanowiącego jedną z przesłanek dopuszczalności sporządzenia testamenty ustnego. Jak…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 czerwca 2012 r., I CSK 575/11

   …w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej. Zarzuty te dotyczą sposobu sporządzenia testamentu ustnego oraz stwierdzenia jego treści. Z art. 952 § 1 k.c. wynika, że dla skutecznego sporządzenia testamentu ustnego konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwsza dotyczy istnienia albo obawy…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 czerwca 2010 r., III CSK 317/09

   …złożył spadkodawca. Ustalenia te przeprowadza się na podstawie 5 wszelkich dowodów. Jednym z nich jest pismo sporządzone w trybie art. 952 § 2 k.c. stwierdzające treść testamentu. Wymienione pismo jest dokumentem prywatnym i stosownie do treści art. 245 k.p.c. w zw. z art. 952 § 2 k.c.…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 lipca 2003 r., V CK 120/02

   …zabrakło „rychłości". W stanach chorobowych, które nieuchronnie prowadzą do zgonu chorego, ustawową przesłankę obawy rychłej śmierci (art. 952 § 1 k.c.) można uznać za spełnioną wówczas, gdy w stanie zdrowia następuje nagłe pogorszenie lub pojawiają się nowe rokowania wskazujące na…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 maja 2003 r., V CKN 186/01

    …rysują się dwa zagadnienia. Pierwsze z nich można sformułować jako pytanie treści następującej: czy sześciomiesięczny termin przewidziany w art. 952 § 3 k.c. dla przesłuchania świadków testamentu ustnego jest zachowany, gdy przed jego upływem, we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku został…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 952 (287)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.