Art. 951

Pokaż w całym akcie

Art. 951 Kodeksu cywilnego
Art. 951.
§ 1. Spadkodawca może sporządzić testament także w ten sposób, że w obecności dwóch świadków oświadczy swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego.
§ 2. Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków. Protokół powinien być podpisany przez spadkodawcę, przez osobę, wobec której wola została oświadczona, oraz przez świadków. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, należy to zaznaczyć w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu.
§ 3. Osoby głuche lub nieme nie mogą sporządzić testamentu w sposób przewidziany w artykule niniejszym.

art. 951 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 951 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 listopada 2001 r., III CZP 54/01

   …bezstronnego, obiektywnego wykonania czynności polegającej na udokumentowaniu testamentu ustnego. Odwoływano się do porównania treści art. 951 § 2 k.c. oraz art. 952 § 2 k.c. wywodząc, że rola osoby spisującej treść testamentu ustnego jest ważniejsza od roli osoby spisującej protokół przy…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 stycznia 2007 r., IV CSK 257/06

   …spostrzeżenie skarżącego, że protokół, w którym spisane jest oświadczenie ostatniej woli złożone przez spadkodawcę wobec osoby urzędowej (art. 951 § 2 k.c.), jest dokumentem urzędowym (art. 244 § 1 k.p.c.). Dokument ten nie jest jednakże dowodem, który nie może zostać podważony (art. 252…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 listopada 2015 r., III CSK 16/15

   …art. 417 i nast. k.c. Trzeba odnotować, że w piśmiennictwie pojawiły się wypowiedzi wskazujące wprost na to, że osoba urzędowa wymieniona w art. 951 § 1 k.c., uczestnicząc w sporządzeniu testamentu allograficznego, powinna być traktowana jako wykonująca władzę publiczną w rozumieniu art. 417 § 1…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 marca 2011 r., II CSK 379/10

   …trzy niezależne od siebie sytuacje, których powstanie dopuszcza możliwość odstępstwa od sporządzenia testamentu w zwykłej formie (art. 949 do art. 951 k.c.). Może do tego dojść w razie zaistnienia obawy rychłej śmierci spadkodawcy, powstania szczególnych okoliczności uniemożliwiających zachowanie…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 lutego 2013 r., IV CSK 380/12
6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 14 czerwca 2012 r., I CSK 564/11

   …– u.p.n.). Ograniczenia co do formy testamentu dotyczą jedynie osób głuchych lub niemych i odnoszą się tylko do testamentu alograficznego (art. 951 § 3 k.c.). Nie ma natomiast ograniczeń, gdy chodzi o sporządzenie przez takie osoby testamentu notarialnego, tym bardziej ograniczenie takie nie…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 października 2013 r., II CSK 628/12

   …naruszenia art. 957 § 1 i 2 w związku z art. 952 k.c. Ani w orzecznictwie ani w literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że przepis art. 951 k.c. stanowi o tzw. względnej niezdolności do bycia świadkiem testamentu. Zgodnie z treścią tego przepisu nie ma zdolności do tego, by być…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 czerwca 2003 r., III CZP 14/03

   …podobnie jak przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, sekretarza powiatu lub kierownika urzędu stanu cywilnego (art. 951 k.c.), dowódcy statku (art. 953 k.c.), sędziego wojskowego (art. 954 w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 czerwca 2013 r., IV CSK 688/12

   …82 prawa spadkowego z 1964 r., 7 nie wprowadził go też art. 952 k.c. (uczyniono to tylko w odniesieniu do testamentu alograficznego - w art. 951 § 3 k.c.). Dopuszczenie do sporządzenia testamentu „ustnego” osób niemogących mówić nie pozwala na ograniczenie pojęcia „ustnie” do „samodzielnego…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 stycznia 2015 r., II CSK 292/14

    …podpis. O podpisie mowa jest nie tylko w art. 78 § 1 k.c., regulującym formę pisemną czynności prawnej, ale także w art. 949 § 1 k.c., art. 951 § 2 k.c., art. 952 § 2 k.c. (dotyczących składania podpisów podczas czynności sporządzenia testamentu lub stwierdzania jego treści), w art. 1 pkt 8,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 951 (96)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.