Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., II SAB/Wa 430/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., II SAB/Wa 430/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium naukowego w roku akademickim 2008/2009 1. zobowiązuje Komisję Stypendialną [...] Szkoły [...] w W. do ponownego rozpoznania wniosku M. M. o przyznanie stypendium naukowego w roku akademickim 2008/2009, 2. stwierdza, że bezczynność Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. grzywnę w wysokości 2000 zł (dwa tysiące złotych), 4. zasądza od Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. na rzecz M. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 18 marca 2011 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium naukowego w roku akademickim 2008/2009.

3 Skarżący wniósł o zobowiązanie Komisji Stypendialnej do ponownego rozpoznania ww. wniosku i wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

4 W motywach skargi skarżący wskazał, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 698/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. z dnia [...] lutego 2009 r. oraz decyzję Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Nadto Sąd zasądził od Rektora [...] Szkoły [...] w W. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

5 Powyższy wyrok został wydany w związku z rozpoznaniem przez WSA w Warszawie skargi M. M. z dnia [...] września 2009 r. na ww. decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania na rzecz skarżącego stypendium naukowego na semestr zimowy roku akademickiego 2008/2009. Sąd nakazał organowi I instancji ponowne rozpoznanie sprawy przyznania skarżącemu ww. stypendium.

6 W związku ze znacznym upływem czasu od daty uprawomocnienia się ww. wyroku, skarżący dwukrotnie (tj. pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz pismem z dnia [...] marca 2010 r.) zwracał się do Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. o wydanie decyzji w sprawie ww. stypendium naukowego. Nadto pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r., skierowanym do Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W., skarżący wniósł zażalenie na bezczynność organu I instancji w sprawie wydania decyzji w przedmiocie przyznania ww. stypendium naukowego.

7 Jak podkreślił skarżący, do dnia wniesienia skargi na bezczynność postępowanie w sprawie przyznania ww. stypendium nie zostało podjęte i nie wydano żadnej decyzji w przedmiotowej sprawie.

8 Pismem z dnia [...] września 2011 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. M. wniósł o wymierzenie Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. grzywny za niedopełnienie obowiązku wynikającego z treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako: "P.p.s.a."), tj. za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia [...] marca 2011 r. na bezczynność Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium naukowego w roku akademickim 2008/2009 wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

9 Postanowieniem z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Wa 60/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. grzywnę w wysokości 9.674,94 zł z tytułu nieprzekazania do Sądu skargi w terminie oraz zasądził od ww. organu na rzecz M. M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

10 W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga została złożona w organie przy piśmie z dnia [...] marca 2011 r. Mimo upływu ponad siedmiu miesięcy organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i nie przekazał przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wymierzając grzywnę, Sąd wziął pod uwagę charakter sprawy, okres zwłoki organu w przekazaniu skargi a także fakt, iż organ do dnia rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny nie udzielił odpowiedzi na ww. wniosek, ani odpowiedzi na skargę, nie wyjaśniając przyczyn swojego opóźnienia.

11 Na skutek zażalenia Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 lutego 2012r., sygn. akt I OZ 73/12, oddalił zażalenie.

12 W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, iż Sąd I instancji trafnie przyjął, że postępowanie organu wypełnia przesłankę z art. 55 § 1 P.p.s.a., warunkującą możliwość wymierzenia grzywny. Organ bowiem nie wykonał ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie Sądowi skargi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Jednak wysokość ustalona przez Sąd I instancji jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku.

13 Pismem z dnia [...] września 2012 r. M. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o rozpoznanie w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 1 P.p.s.a., sprawy przyznania mu stypendium naukowego w roku akademickim 2008/2009.

14 W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pismem z dnia [...] października 2012 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie art. 55 § 2 P.p.s.a. na podstawie nadesłanego odpisu skargi.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

16 Zgodnie z art. 55 § 2 P.p.s.a., jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi pomimo wymierzenia grzywny, sąd może na wezwanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości.

17 Pomimo wymierzenia grzywny prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Wa 60/11, Komisja Stypendialna [...] Szkoły [...] w W. nie przekazała Sądowi skargi. W tym stanie rzeczy, mając na względzie wniosek skarżącego z dnia 12 października 2012 r., Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na podstawie nadesłanego odpisu skargi wraz z załącznikami. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie budzą uzasadnionych wątpliwości.

18 Przedmiotem skargi jest bezczynność Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie stypendium naukowego w roku akademickim 2008/2009.

19 W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.

20 Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w K.p.a. lub akcie szczególnym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

21 Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.

22 Podkreślenia wymaga, iż skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 K.p.a. i przekroczenie tych terminów lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 K.p.a., oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego.

23 Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, przy czym § 2 tego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia nakazuje rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie § 3 ww. przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku skarg na bezczynność, polegającą - jak w sprawie niniejszej - na niewydaniu w terminie decyzji, skarżący obowiązany jest przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny, przewidziany w art. 37 K.p.a., tj. wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Niedopełnienie tego warunku o charakterze formalnym skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.).

24 Zaznaczyć również należy, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy, istniejący w dacie orzekania, a w istocie w chwili zamknięcia rozprawy. W sytuacji zatem, gdy w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi stosownie do art. 149 P.p.s.a.

25 W świetle powyższych uwag, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga na bezczynność Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. jest zasadna, bowiem wszystkie przesłanki formalnoprawne, określające stan bezczynności organu administracji publicznej, zostały w niniejszej sprawie spełnione.

26 Jak wskazano w części sprawozdawczej uzasadnienia, wyrokiem z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 698/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. z dnia [...] lutego 2009 r. oraz decyzję Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. o odmowie przyznania na rzecz skarżącego stypendium naukowego na semestr zimowy roku akademickiego 2008/2009. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy i nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy przyznania skarżącemu ww. stypendium. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami sprawy został doręczony organowi w dniu [...] lutego 2010 r.

27 Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżący wniósł do organu wyższego stopnia, tj. do Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Szkoły [...] w W., zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy ponownego rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie stypendium naukowego na semestr zimowy roku akademickiego 2008/2009. Dopełniony został zatem warunek formalny wniesienia skargi na bezczynność, o którym mowa w art. 37 K.p.a. Zażalenie to nie zostało jednak rozpoznane.

28 Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż określony w art. 35 § 1 i 3 K.p.a. termin załatwienia sprawy przez Komisję Stypendialną [...] Szkoły [...] w W. został przekroczony, skoro do dnia orzekania przez Sąd, tj. do dnia 4 lutego 2013 r., organ nie rozpoznał ponownie wniosku skarżącego o przyznanie stypendium naukowego na semestr zimowy roku akademickiego 2008/2009 i nie wydał stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy nie wynika również, aby organ dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 K.p.a., tj. zawiadomił strony o zaistnieniu zwłoki w załatwieniu sprawy, wskazał przyczyny zwłoki oraz poinformował stronę o nowym terminie załatwienia sprawy.

29 W ocenie Sądu, w świetle powołanych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych, należało stwierdzić, iż Komisja Stypendialna [...] Szkoły [...] w W. pozostaje w bezczynności w sprawie ponownego rozpoznania wniosku M. M. o przyznanie stypendium naukowego na semestr zimowy roku akademickiego 2008/2009. Organ nie załatwił bowiem sprawy administracyjnej, w związku z powołanym wyżej wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 13 października 2009 r., w sposób przewidziany przepisami obowiązującego prawa. Uzasadniało to zobowiązanie tego organu do załatwienia przedmiotowej sprawy, co winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami postępowania - zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 35 § 3 K.p.a.

30 Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

31 Mając na względzie okres czasu, jaki upłynął od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 698/09, tj. od dnia 5 lutego 2010 r. do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, tj. do dnia 4 lutego 2013 r., oraz fakt naruszenia przez organ wymienionych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

32 Grzywnę w pkt 3 sentencji wyroku orzeczono w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., mając na względzie, że grzywna ma spełnić funkcję represyjną i jednocześnie dyscyplinującą. Kwota 2000 zł mieści się w granicach zakreślonych powyższym przepisem.

33 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 oraz art. 209 P.p.s.a. - jak w punkcie 4 sentencji wyroku.