Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2015 r., IV SAB/Po 52/15
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2015 r., IV SAB/Po 52/15
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. w W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie sprawdzenia zgodności z prawem wylania asfaltu 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. do wydania decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. określa, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza na rzecz skarżącej W. sp. z o.o. w W. od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. kwotę 289,46 zł (dwieście osiemdziesiąt dziewięć złotych i 46/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
2 Pismem z (...) r. Wytwórnia E. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła skargę na "przewlekłe i biurokratyczne prowadzenie postępowania oraz bezczynność" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") w sprawie weryfikacji i rozpatrzenia zgodności z obowiązującymi przepisami inwestycji polegającej na wylaniu asfaltu na należącej do Spółki działce nr ewid. (...), obręb (...) w W.
3 Skarżąca wyjaśniła, że decyzją z (...) r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: "WWINB" lub "organ II instancji") uchylił w całości decyzję PINB z (...) r. nr (...) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu (...) r. Spółka otrzymała od PINB zawiadomienie z (...) r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na cztery miesiące (licząc od sporządzenia zawiadomienia), ze względu na konieczność przystosowania ruchu w ciągu ul. D. do nowo zaistniałych warunków. Skarżąca podkreśliła, że PINB nie musi przystosowywać ruchu w ciągu tej ulicy, gdyż to nie należy do jego obowiązków ani kompetencji.
4 W konkluzji Skarżąca stwierdziła, że pomimo upływu terminów określonych w przepisach, PINB nie załatwił sprawy.
5 W odpowiedzi na skargę, odnosząc się do zarzutów w niej podniesionych, PINB poinformował, że od dnia otrzymania decyzji WWINB, tj. od (...) r., gromadził dodatkowy materiał dowodowy do dnia spotkania stron postępowania, które odbyło się (...) r. Na spotkaniu tym, w obecności Spółki, przedstawiciela Gminy W. (dalej; "Gmina") oraz pracowników PINB omówiono możliwe do zastosowania procedury administracyjne. Na wniosek przedstawiciela Gminy, ze względu na konieczność przystosowania ruchu w ciągu ul. D. do nowo zaistniałych warunków, ustalono (ustnie) przesunięcie wydania decyzji PINB o cztery miesiące. Konsekwencją tego było wydanie przez PINB zawiadomienia z (...) r. o określeniu nowego terminu załatwienia sprawy o cztery miesiące.
6 Dalej organ I instancji wyjaśnił, że (...) r. wpłynęło zażalenie Spółki na przewlekłość i niezałatwienie sprawy, i w związku z powyższym organ nie miał czasu na reakcję i wydanie decyzji, ponieważ zobowiązany był przekazać zażalenie do WWINB.
7 W odpowiedzi na wezwanie Sądu, PINB, pismem z (...) r. poinformował, że postępowanie administracyjne w sprawie sprawdzenia zgodności z prawem wylania asfaltu jest w toku, a ostatnim dokumentem jest zawiadomienie z (...) r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy.
8 Na rozprawie w dniu (...) r. Skarżąca podtrzymała wnioski i wywody skargi, podkreślając, że sprawa nadal "stoi w miejscu".
9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
10 Skarga okazała się zasadna.
11 Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zakres przedmiotowy takiej skargi wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. w tym sensie, że zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest, z mocy powyższych przepisów, zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności tam wskazanych.
12 Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że przedmiotowa skarga jest dopuszczalna, albowiem zarzucana przez Skarżącą bezczynność i przewlekłość dotyczy kwestii ponownego rozpoznania przez organ administracji wniosku o "weryfikację i rozpatrzenie zgodności z obowiązującymi przepisami inwestycji polegającej na wylaniu asfaltu na działce o nr ewid.(...) , obręb 2 w W.", a więc w istocie – wydania w tej sprawie przez organ I instancji decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
13 Przed przystąpieniem do analizy merytorycznej zasadności skargi powinnością Sądu było jeszcze zbadanie skargi pod kątem spełnienia pozostałych wymogów formalnych.
14 Zgodnie z art. 52 § 1 in principio p.p.s.a. skargę [w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – uw. Sądu] można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
15 W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
16 Z treści cytowanych przepisów wynika, że uprzednie złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ponieważ obowiązujące przepisy prawa w zakresie administracyjnego toku instancji w sprawach związanych z nadzorem budowlanym przewidują organ wyższego stopnia nad powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego – w osobie wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego – to skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania PINB w rozpoznawanej sprawie powinna zostać poprzedzona zażaleniem.
17 Należy podkreślić, że warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie uprzednie wniesienie zażalenia. Dla oceny dopuszczalności skargi nie ma natomiast już znaczenia okoliczność, czy – a jeśli tak, to w jaki sposób – owo zażalenie zostało przez organ wyższego stopnia rozpoznane (por.: postanowienie NSA z 10.10.2013 r., I OZ 893/13; oraz wyroki WSA: z 01.02.2013 r., II SAB/Kr 206/12; z 03.09.2008 r., II SAB/Go 16/08; z 18.03.2008 r., II SAB/Lu 2/08; z 04.12.2006 r., II SAB/Bk 14/06 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").
18 Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca przed wniesieniem skargi złożyła w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie do WWINB "na przewlekłość postępowania i niezałatwienie sprawy przez PINB" – pismem z (...) r. (k. 45 akt sąd.). Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie środki zaskarżenia zostały wyczerpane.
19 Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd miał na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl którego w przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wnoszonych na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., granice sprawy sądowej, podlegającej kontroli sądu administracyjnego, wyznaczone są etapem postępowania, w jakim ta skarga została wniesiona, a kontrola ta dotyczy wyłącznie działalności określonego organu administracji publicznej od momentu zainicjowania przed nim konkretnego postępowania administracyjnego do chwili jego zakończenia (zob. wyrok NSA z 20.11.2014 r., II OSK 1680/14, CBOSA). W tak zakreślonych granicach sprawy Sąd ustalił, w oparciu o materiał zgromadzony w przedłożonych aktach administracyjnych oraz w aktach sądowych, następujące okoliczności faktyczne istotne dla jej rozstrzygnięcia:
20 – decyzją z (...) r., nr (...) WWINB uchylił w całości decyzję PINB nr (...) z (...) r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z obowiązującymi przepisami wylania asfaltu na działce nr (...) w ciągu ul. D. w W. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja wraz z aktami sprawy zostały zwrócone do PINB (...) r. (k. 2 akt adm. I inst.; odp. na skargę);
21 – pismem z (...) r., znak: (...), PINB zwrócił się do Urzędu Miejskiego w W. o przekazanie informacji dotyczących wylania asfaltu na działce nr ewid. (...) w W. w zakresie przekazania kopii pisma Burmistrza W. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie (dalej: "MSWiA") z (...) r. oraz przekazania kopii wyroków sądowych, które zapadły w niniejszej sprawie (k. 4 akt adm. I inst.);
22 – pismem z (...) r., znak: jw., PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w trybie art. 10 § 1 k.p.a., co do dowodów i materiałów niezbędnych do wydania decyzji w sprawie zgodności z obowiązującymi przepisami wylania asfaltu na działce nr (...) w ciągu ulicy D. w W. (k. 6 akt adm. I inst.);
23 – pismem z (...) r., znak: jw., PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego w W. o przekazanie dokumentów celem przeprowadzenia sprawdzenia i analizy w przedmiotowej sprawie (k. 8 akt adm. I inst.);
24 – pismem z (...) r., znak: (...), Burmistrz, w odpowiedzi na ww. pismo PINB z (...) r., przesłał: kopię pisma MSWiA z (...) r. wraz z odpowiedzią, kopię wyroku Sądu Rejonowego w Grodzisku W. z (...) r., sygn. akt (...), nakazujący pozwanej Gminie, aby przywróciła powódce (Spółce) stan zgodnego z prawem użytkowania wieczystego działki nr (...) w W. poprzez zerwanie nawierzchni asfaltowej na ww. działce i zakazujący pozwanej Gminie ponownego wykonania drogi na tej działce, oraz kopię wyroku Sądu Okręgowego w P. z (...) r., sygn. akt (...), oddalający apelację Gminy od ww. wyroku Sądu Rejonowego (k. 10 akt. adm. I inst.);
25 – w dniu (...) r. odbyło się spotkanie stron postępowania, z udziałem Prezesa Zarządu Spółki, przedstawiciela Gminy oraz pracowników PINB (fakt bezsporny; ponadto wzmianka w nw. notatce z (...) r. i w odp. na skargę);
26 – pismem z (...) r. znak: (...), PINB zwrócił Starostwu Powiatowemu komplet dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy w związku z ich wykorzystaniem (k. 9 akt adm. I inst.);
27 – pismem z (...) r. PINB zawiadomił strony postępowania, w trybie art. 36 § 2 k.p.a., o fakcie niezałatwienia sprawy sprawdzenia zgodności z obowiązującymi przepisami wylania asfaltu na działce o nr ewid. (...) w ciągu ul. D. w W. w terminie ze względu na konieczność przystosowania ruchu w ciągu tej ulicy do nowo zaistniałych warunków. Nowy termin załatwienia sprawy organ wyznaczył "za 4 miesiące licząc od dnia dzisiejszego" (k. 11 akt adm. I inst.);
28 – w dniu (...) r. sporządzona została notatka służbowa, podpisana przez przedstawiciela Gminy i pracowników PINB, "na okoliczność podjętych działań przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę sprawdzenia zgodności z obowiązującymi przepisami wylania asfaltu na dz. nr (...)" (k. 13 akt adm. I inst.);
29 – w dniu (...) r. (data pisma i jego wpływu drogą elektroniczną do PINB) Spółka złożyła zażalenie na przewlekłość postępowania i niezałatwienie sprawy przez PINB (k. 41–45 akt sąd.);
30 – postanowieniem z (...) r., znak: (...), WWINB, po rozpatrzeniu ww. zażalenia Spółki z (...) r., odmówił wyznaczenia PINB dodatkowego terminu do załatwienia sprawy. Postanowienie (najpewniej wraz z aktami sprawy) wpłynęło do PINB (...) r. (k. 16 akt adm. I inst.);
31 – w dniu (...)r. Spółka złożyła skargę na przewlekłe i biurokratyczne prowadzenie postępowania oraz bezczynność PINB (k. 4–5 akt sąd.);
32 – pismem z (...) r. PINB poinformował Sąd, iż postępowanie administracyjne w sprawie sprawdzenia zgodności z prawem wylania asfaltu jest w toku, a ostatnim dokumentem jest zawiadomienie z (...) r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy (k. 60 akt sąd.).
33 W skardze wniesionej w tych okolicznościach faktycznych Skarżąca zarzuciła PINB "przewlekłe i biurokratyczne prowadzenie postępowania" oraz "bezczynność" w sprawie weryfikacji i rozpatrzenia zgodności z obowiązującymi przepisami inwestycji polegającej na wylaniu asfaltu na działce o nr ewid.(...). Oznacza to, że przedmiotem zaskarżenia uczyniono obie postaci opieszałości organu administracji wymienione w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., tj. bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania.
34 Dokonując koniecznego rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność organu oraz na przewlekłość postępowania, Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 05 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 (CBOSA), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymaga reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). W tym ujęciu dochowanie przez organ administracji aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia jemu zarzutu bezczynności.
35 Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 3, Nb 69), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37, Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 05.07.2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA).
36 Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w sprawie tej PINB nie dopuścił się bezczynności w powyższym rozumieniu, utożsamianej z naruszeniem terminowości działania organu.
37 Ową terminowość ocenia się przede wszystkim przez pryzmat unormowań art. 35 i art. 36 k.p.a. W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (art. 35 § 4 k.p.a.). Do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
38 W postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie – ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. W takim postępowaniu sąd nie bada natomiast sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był on zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności (por. wyrok NSA z 15.12.2011 r., I OSK 1721/11, CBOSA).
39 W rozpoznawanej sprawie termin do załatwienia sprawy przez PINB na kontrolowanym etapie postępowania biegł od dnia zwrotu temu organowi akt sprawy przez WWINB po uchyleniu decyzji PINB z (...) r., tj. od (...) r. Przed upływem miesiąca (zob. art. 35 § 3 ab initio k.p.a.) od tego dnia organ I instancji przedłużył termin załatwienia sprawy o kolejne 4 miesiące (zawiadomieniem z (...) r.), tj. do(...) r. – czyniąc w ten sposób zadość wymogom formalnym z art. 36 k.p.a.
40 Do dnia zamknięcia rozprawy i wydania niniejszego wyroku ów przedłużony termin jeszcze nie upłynął, a tym samym nie można było organowi skutecznie zarzucić pozostawania w bezczynności – co uzasadniało oddalenie skargi Spółki w tym zakresie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).
41 Natomiast kwestia, czy przedłużenie przez PINB terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. było w okolicznościach danej sprawy uzasadnione, podlega ocenie już nie w ramach badania, czy organ dopuścił się bezczynności, lecz czy w sprawie zaistniała przewlekłość postępowania (por. J.P. Tarno, Bezczynność organu a przewlekłe prowadzenie postępowania, "Casus" jesień 2013 (nr 69), s. 11). Skorzystanie przez organ z uprawnień wynikających z art. 36 k.p.a. i zawiadomienie strony o przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy samo przez się nie wyłącza bowiem zarzutu, że postępowanie prowadzone jest przewlekle (por. wyrok WSA z 29.01.2015 r., II SAB/Op 86/14, CBOSA).
42 Ustawodawca nie określił katalogu przyczyn, z uwagi na które dopuszczalne jest wydłużenie przez organ terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. Z unormowania art. 38 k.p.a. można jedynie pośrednio wysnuć ogólny wniosek, że powinny to być przyczyny "uzasadnione". Posiłkując się regulacją art. 35 § 3 k.p.a. można wskazać, iż dłuższy termin załatwienia sprawy może w szczególności wynikać ze szczególnego skomplikowania sprawy lub potrzeby prowadzenia w niej dalszych czynności wyjaśniających. W każdym przypadku, w ocenie Sądu, może chodzić tylko o przyczyny pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznaniem i rozstrzygnięciem danej sprawy, tj. mające znaczenie dla wszechstronnego wyjaśnienie okoliczności istotnych w sprawie lub dla możliwości bądź sposobu jej końcowego załatwienia.
43 W rozpoznawanej sprawie okoliczności wskazane przez PINB na usprawiedliwienie wydłużenia terminu jej załatwienia o 4 miesiące – w postaci "konieczności przystosowania ruchu w ciągu ulicy D. do nowo zaistniałych warunków" – nie pozostawały w tak rozumianym związku ze sprawą, której przedmiotem było, co wypada podkreślić, sprawdzenie zgodności z obowiązującymi przepisami wylania asfaltu na działce nr (...) w ciągu ww. ulicy. Tym samym okoliczności te nie mogły zostać uznane za uzasadnioną przyczynę wydłużenia terminu załatwienia sprawy. Wszak ocena zgodności z prawem legalności ww. robót budowlanych ("wylania asfaltu") w żaden sposób nie zależała od uprzedniej zmiany organizacji ruchu na rzeczonym obszarze. Zresztą, gdyby nawet, w ocenie organu I instancji, tego rodzaju związek (o charakterze prejudycjalnym) istniał, to prawidłowo działający organ winien zawiesić przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu wskazanego przystosowania organizacji ruchu w ciągu ul. D. – umożliwiając tym samym Spółce poddanie takiego stanowiska organu I instancji merytorycznej kontroli instancyjnej (art. 101 § 3 k.p.a.) i ewentualnie, w dalszej kolejności, sądowej (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z takiej możliwości PINB nie skorzystał, czym pośrednio dał wyraz przekonaniu, że kwestia przystosowania organizacji ruchu w ciągu ul. D. nie stanowiła zagadnienia wstępnego w postępowaniu w sprawie legalności wylania asfaltu na odcinku tej drogi. Zarazem organ nie wykazał istnienia innego rodzaju związku o charakterze prawnym pomiędzy obu zdarzeniami, który uzasadniałby odsunięcie w czasie o 4 miesiące zakończenia przedmiotowego postępowania (i to abstrahując nawet od tego, że obowiązek "zerwania" asfaltu z działki nr (...) i związana z tym konieczność przeorganizowania ruchu wokół niej była już znana Gminie od stycznia (...) r., kiedy to zapadł wyrok SO w P., sygn. akt (...), oddalający apelację Gminy od wyroku SR w G., sygn. akt (...), uwzględniającego powództwo Spółki o przywrócenie stanu zgodnego z prawem użytkowania wieczystego ww. działki – w aktach adm. I inst.). W ocenie Sądu, wskazana przez PINB konieczność przystosowania organizacji ruchu w ciągu ul. D. nie stanowi przyczyny, która mogłaby uzasadniać wydłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy bez narażenia się przez PINB na zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. Kwestia ta pozbawiona jest bowiem doniosłości prawnej w tym postępowaniu, a więc nie może usprawiedliwiać spoczywania postępowania w oczekiwaniu na jej rozwiązanie.
44 W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
45 W świetle przywołanych przepisów, skoro w sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez PINB, powinnością Sądu było zobowiązanie tego organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, którego długość uwzględnia, w ocenie Sądu, stopień zawiłości sprawy i stan zaawansowania postępowania wyjaśniającego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zd. pierwsze w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a., orzekł jak pkt 1 sentencji wyroku.
46 Rozstrzygając na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. w przedmiocie charakteru tej przewlekłości – tj. czy zaistniała ona z naruszeniem prawa rażącym, czy nierażącym – Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, w myśl którego rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Nie wystarczy samo językowe wyjaśnienie tego pojęcia, gdyż musi zostać ono osadzone w kontekście okoliczności sprawy, w której do naruszenia prawa doszło (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). W świetle tych uwag naruszenie prawa, jakiego dopuścił się PINB, nie miało charakteru rażącego (pkt 2 sentencji wyroku). Przede wszystkim dlatego, że w tej sprawie PINB jasno i terminowo zakomunikował stronom rzeczywiste przyczyny wydłużenia terminu załatwienia sprawy, i choć ostatecznie, w ocenie Sądu, okazały się one, w sensie prawnym, nie dość usprawiedliwione, to jednak nie uszedł uwadze Sądu fakt, iż były one motywowane względami interesu publicznego, w postaci umożliwienia zachowania właściwej organizacji ruchu w ciągu ulicy D.
47 W pozostałym zakresie – tj. co do żądania stwierdzenia bezczynności organu I instancji – Sąd, z wyżej przedstawionych względów, skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku).
48 O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu (100 zł), a także koszty dojazdu na rozprawę w dniu 08 lipca 2015 r. Prezesa Zarządu Skarżącej samochodem służbowym (189,46 zł), ustalone zgodnie ze złożonym na tej rozprawie wnioskiem o zwrot kosztów i przy uwzględnieniu stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu wyroku NSA z 05 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2502/14 (CBOSA).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 35 (§ 1, § 3, § 4, § 5)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 36 (§ 1, § 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 37 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 38
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 97 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 101 (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 52 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 149 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 286 (§ 2)