Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 marca 2016 r., II SA/Po 978/15
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 marca 2016 r., II SA/Po 978/15
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2015r. Nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] 2015r. Nr [...], znak [...], II. przyznaje adwokatowi K. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
2 Działający z upoważnienia Wójta Gminy K., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. uznał za nienależnie pobrane przez K. K. świadczenie pielęgnacyjne za okres od 1 września 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. w łącznej wysokości 5200,- zł wraz z ustawowymi odsetkami.
3 Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przyznało K. K. świadczenie i pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką G. K. od 1 września 2012 r. na stałe. Świadczenie pielęgnacyjne wygasło z mocy ustawy z dniem 30 czerwca 2013 r.
4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2015 r., [...] stwierdziło nieważność wyżej opisanej decyzji nr [...] z dnia 15 listopada 2012 r., z uwagi na to, że w chwili jej wydawania K. K. była zatrudniona na umowę o dzieło i pobierała z tego tytułu wynagrodzenie. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. W związku z powyższym świadczenie pielęgnacyjne wypłacone od 1 września 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. należy uznać za nienależnie pobrane.
5 Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. K. podnosząc, iż pracę jaką wykonywała traktowała jako hobby. Praca ta polegała na codziennym obserwowaniu warunków atmosferycznych i na ewentualnym pomiarze wody w deszczomierzu, który zlokalizowany był nieopodal jej domu. Czynności te zajmowały jej kilka minut i nie uniemożliwiały sprawowania opieki na chorą matką.
6 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
7 W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu 3 marca 2015 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. pismo Wójta Gminy K. informujące o pojawieniu się nowych istotnych okoliczności, istniejących w chwili wydania decyzji z dnia 15 listopada 2012 r. Z załączonych umów wynika, iż K. K. zawarła z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy Oddział we W. trzy umowy o dzieło, pierwszą od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., drugą od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. i trzecią od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Decyzją z dnia [...] 2015 r., znak: [...] stwierdziło nieważność decyzji własnej z dnia 15 listopada 2015 r. z uwagi na to, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
8 Dalej organ zauważył, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się: świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.
9 W niniejszej sprawie decyzja Kolegium z dnia 15 listopada 2012 r. przyznająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej też przyczyny zachodzi przesłanka z powołanego art. 30 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych i organ I instancji właściwie uznał, iż wypłacone świadczenie pielęgnacyjne za okres od dnia 1 września 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym.
10 Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2015 r., nr [...] doręczona została K. K. 11 września 2015 r.
11 W złożonej 26 września 2015 r. skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. K. podniosła, iż w momencie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego została pouczona, że nie może podejmować pracy na umowę o pracę, co zresztą nie było możliwe ze względu na stan zdrowia matki, ale nikt jej nie pouczył, że obserwowanie warunków atmosferycznych i ewentualny pomiar wody w deszczomierzu znajdującym się w ogródku obok domu, za które otrzymywała 108,-zł na miesiąc, jest przeszkodą, która uniemożliwia jej pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego. Gdyby skarżąca wiedziała, została dostatecznie pouczona, że nie tylko praca na umowę o pracę jest przesłanką, która uniemożliwia jej pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego - nie wykonywałaby tej pracy. W ocenie skarżącej to powściągliwość w udzielaniu wnikliwej informacji, wyjaśnieniu przepisów przez urzędników i organy administracji publicznej, ich bezczynność, doprowadziła do unieważnienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jego własnej decyzji, a wystąpienie przeciwko art. 8 i 9 K.p.a. stanowi dostateczną podstawę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W szczególności naruszenie zasady informowania obywateli jest samoistną i wystarczającą przyczyną uchylenia decyzji, nawet gdy jest ona zgodna z prawem materialnym.
12 Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
13 Wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. II SA/Po 765/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]2015 r., nr [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchylił tą decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]2015 r., nr [...].
14 Wyrok powyższy stał się prawomocny wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjną przez którąkolwiek ze stron.
15 W uzasadnieniu powyższego prawomocnego orzeczenia sąd wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wadliwie przyjęło, że uzyskanie informacji o wykonywaniu dodatkowych odpłatnych usług przez skarżącą powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia 15 listopada 2015 r., a nie wznowieniem postępowania, w którym wydano ten akt administracyjny.
16 W piśmie procesowym z dnia 2 marca 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej uzupełnił skargę zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania tj. naruszenie art. 24 § 1 pkt. 5 K.p.a. i art. 24 § 3 K.p.a. i art. 25 K.p.a. i art. 26 K.p.a. i art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a., poprzez branie czynnego udziału pracowników administracji publicznej w wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu drugiej instancji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo, że brali oni w tej sprawie udział w czynnościach procesowych oraz wydaniu decyzji przez organ drugiej instancji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji nie wyłączenie pracowników orzekających w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od orzekania w niniejszej sprawie. Ponadto zarzucono:
17 - naruszenie art 77 K.p.a. i art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia,
18 - naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art 75 K.p.a. i 80 K.p.a. art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ odwoławczy oraz organ I instancji całego materiału dowodowego, a tym samym nie uwzględnienie interesu społecznego, w szczególności interesu skarżącej,
19 - naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. i art. 81 K.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji, w szczególności niepoinformowanie przez organ pierwszej i drugiej instancji przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się Skarżącej co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
20 - naruszenie art. 77 K.p.a. i art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania przez Organ administracyjny w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i rozpatrzenia sprawy i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znacznie dla jej rozstrzygnięcia,
21 - naruszenie art. 77 K.p.a. i art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania przez Organ administracyjny w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i rozpatrzenia sprawy, a w szczególności poprzez nie podjęcie przez Organ administracyjny żadnej czynności w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy - Skarżącej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej,
22 - naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. i art. 30 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych . poprzez błędne uznanie przez organ drugiej instancji, iż decyzja organu pierwszej instancji spełnia wszystkie przesłanki formalne, a tym samym brak jest podstaw do wydania decyzji kasacyjnej,
23 - naruszenie art. 77 K.p.a. w zw. art 30 ust 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy oraz organ I instancji pouczenia Skarżącej w toku postępowania administracyjnego o możliwości złożenia przez Skarżącą wniosku o umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczenie terminu płatności albo rozłożenia na raty,
24 - naruszenie art 7, art 9, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ponieważ sprawa nie została należycie wyjaśniona oraz oceniona,
25 - naruszenie art 107 § 3 K.p.a., ponieważ zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie opisują pełnych ustaleń faktycznych, dowodów na jakich oparły się oba organy administracji orzekające w sprawie, oceny ich wiarygodności, a także nie zawierają dostatecznych rozważań faktycznych i prawnych.
26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
27 Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
28 W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględniając skargę na decyzję, sąd administracyjny uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy sąd stwierdza także nieważność całości lub części decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach bądź też stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach.
29 Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2015.114 ze zm.) – dalej: "u.ś.r.". Zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się m.in. świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego – art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r.
30 W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznając, iż przyznane skarżącej na okres od 1 września 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. świadczenie rodzinne – świadczenie pielęgnacyjne jest nienależne, wskazały iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012 r., [...] przyznająca to świadczenie została wydana z rażącym naruszeniem prawa co zostało stwierdzone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2015 r., [...]. Tym samym zaistniały okoliczności wskazane w art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. (w decyzji z 10 czerwca 2015 r. organ I instancji błędnie wskazał na nieistniejący przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 u.ś.r.).
31 W tym miejscu zauważyć należy, iż Sądowi wiadomym jest z urzędu, iż prawomocnym wyrokiem z 25 listopada 2015 r. o sygn. II SA/Po 767/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]2015 r., nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]2015r. nr [...], którą stwierdzono, iż decyzja tego organu z [...] 2012 r., nr [...] jest nieważna, bowiem została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zatem wyrokiem Sądu uchylona została (usunięta z obrotu prawnego) decyzja w oparciu o którą zapadły rozstrzygniecie w sprawie dotyczącej stwierdzenia, iż wypłacone K. K. w okresie od 1 września 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. świadczenie rodzinne było nienależne.
32 Zgodne z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zatem, z uwagi na treść art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r., uchylenie wyrokiem Sądu z 25 listopada 2015 r. decyzji stwierdzającej nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie uznania wypłaconych Kamili K. świadczeń jako nienależne.
33 Jak wskazano wcześniej art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla tę decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze brzmienie tego przepisu należy rozważyć, czy przepis ten daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy podstawa wznowieniowa w sprawie dotyczącej zaskarżonego orzeczenia ziściła się - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - już po zakończeniu postępowania administracyjnego, a przed rozpoznaniem skargi na decyzję wydaną w tym postępowaniu przez sąd administracyjny.
34 W doktrynie i w orzecznictwie na tle wykładni art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy P.p.s.a. prezentowane są dwa odmienne stanowiska. Zgodnie z pierwszym z nich, uchylenie zaskarżonego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy akt ten został wydany z "naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania", co oznacza, że jeżeli przesłanką wznowienia nie było naruszenie przez organ prawa, lecz okoliczność, która zaistniała po wydaniu aktu (np. przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.), to pomimo zaistnienia podstawy do wznowienia postępowania skarga powinna zostać oddalona, gdyż nie można w takim wypadku przyjąć, że zachodzi "naruszenie prawa" ( zob. Andrzej Kabat w B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", komentarz do art. 145 P.p.s.a. opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex 2013 oraz wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r. o sygn. akt II FSK 2045/04 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
35 Odmienne stanowisko wyrazili w tej kwestii Barbara Adamiak (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 452, 453), ) i Tadeusz Woś (zob. T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2012, s. 748-749). Wskazani autorzy uważają, że sąd administracyjny jest obowiązany uchylić zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi którąkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania. Podobne stanowisko zajmuje Tadeusz Kiełkowski (tenże, "Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny", PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.). Autor ten przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa, jednakże możliwe jest także przypisanie terminowi "naruszenia prawa" znaczenia bardziej zobiektywizowanego, które nawiązywać będzie do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności poniekąd zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego rozstrzygnięcia, na którym oparto decyzję). W tym (zobiektywizowanym) ujęciu "naruszenia prawa" nie jest istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo. W takim wypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Za przyjęciem, że każda podstawa wznowieniowe postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem jest przesłanką uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyśpiesza i upraszcza osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Podobne stanowisko zajął także J.P. Tarno (zob. J.P.Tarno w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" str. 376, Warszawa 2012).
36 Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do drugiego z prezentowanych poglądów i w pełni zgadza się z stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1321/05 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. Wydanie aktu administracyjnego, którego podstawę stanowi decyzja, w odniesieniu do której stwierdzono jej niezgodność z prawem, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów, a w takim wypadku w odniesieniu do tegoż aktu zachodzą podstawy do stwierdzenia zaistnienia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Nie można bowiem pojęcia "naruszenia prawa" o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji, a taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego np. określonych w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a., czy też w art. 145 a K.p.a. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego.
37 W tej sytuacji z uwagi na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Tak długo jak decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012 r., nr [...] pozostaje w obiegu prawnym brak jest bowiem podstaw do wydania, na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r., decyzji stwierdzające iż przyznane tą decyzją świadczenie pielęgnacyjne było nienależne pobrane.
38 Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu podniesionego w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 2 marca 2016. r., a dotyczącego naruszenie przepisów o wyłączeniu pracowników organu administracji publicznej zauważyć należy, iż decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na które wskazał pełnomocnik, tj. decyzje z [...] 2012 r., [...]2015 r. oraz z dnia [...]2015 r. dotyczyły innych spraw, które co prawda pozostają w związku jednak nie są rozstrzygane w ramach jednego postępowania administracyjnego. Zatem w przypadku udziału tych samych członków Kolegium przy wydaniu tych decyzji nie mogło dojść do naruszenia wskazanych przez pełnomocnika przepisów.
39 Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów skargi uznając to za bezcelowe w sytuacji zaistnienia wyżej wskazanej podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
40 O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.Dz.U.2013.461 ze zm) w zw. z § 22 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2015.1801).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 24 (§ 1, § 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 25
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 26
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 81
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 145 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 156
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 250 (§ 1)
- Ustawa o świadczeniach rodzinnych, art. 30